ზვიად გამსახურდია

აპრილი 16, 2011

Президент Республики Грузия Звиад Гамсахурдиа – Открытое письмо Эдуарду Шеварднадзе

 

  “უსამართლო ძლიერებას საუკუნო არ აქვს ძალი

უძლეველი საბოლოოდ არის მხოლოდ სამართალი“

აკაკი წერეთელი

усамартло дзлиеребас саукуно ар аквс дзали

уздлевели саболоод арис мхолод самартали.

(Несправедливая сила  властвует не вечно,  

а справедливость все равно в итоге побеждает)

Акакий Церетели

Я решил обратиться к вам письменно, так как многое в наших отношениях нуждается в определенности, как для грузинского народа, так  и для всего мира. Это письмо не ставит своей целью ваше оскорбление как личности, оно только отражает объективную реальность.

Я считаю, то, что происходило в Грузии во время вашего правления в советский период, в несколько измененном виде продолжается и сейчас и отражает отношения между Грузией и имперским Центром, который поручил вам функцию жандарма Грузии. Поэтому я хотел бы вам напомнить все  в мельчайших деталях и ознакомить вас с моими выводами. Готов так же выслушать ваши контраргументы. Выводы  же пусть народ и общество сделают сами.

Не смотря на то, что  я с вами познакомился еще в 60-х годах, первая наша деловая встреча произошла в 1970 году. В то время вы были министром внутренних дел Грузии и представляли себя как друга и доброжелателя моего отца, Константина Гамсахурдиа.

Поэтому я позволил себе придти к вам и обратиться за помощью, когда перед Новым годом мой отец получил анонимное письмо от «русских и армянских нацистов», в котором моему отцу и даже всему грузинскому народу угрожали физическим уничтожением. Письмо было написано угловатыми грузинскими буквами. В этом письме были написано, что грузинская нация стоит на пути вырождения и уничтожения, что Восточная Грузия должна перейти к Армении и Азербайджану, а Западная Грузия к России. Константин Гамсахурдиа как народный деятель был преградой на пути у этих «нацистов» и поэтому ему угрожали смертью. В письме была даже такая фраза: «Ждем той минуты, когда начнем проливать грузинскую кровь. Уничтожение начнем  с молодежи».

Я долго пытался добиться встречи с вами, но все безрезультатно. Ваша приемная не отвечала. То у вас было важное совещание, то вы в район уехали. Похоже, что вы уже знали, по какому вопросу я хотел обратиться. В конце концов, я связался с вами через аппарат Союза писателей, и вы меня приняли. Вы прочитали письмо, выразили свое возмущение и поручили расследовать это дело одному из следователей МВД. К тому же сказали, что бы я обратился к вам дней через десять. В то же время у меня вызвало изумление то, что присутствовать при нашем разговоре вы позвали бывшего главу отдела расследований милиции города (фамилию намеренно не называю), который чуть не лишил жизни меня и Мераба Костава в 1959 году, когда мы сидели в следственном изоляторе, руками убийц-рецидивистов. Вот такой символический «ответ» вы дали мне на мое законное требование провести расследование и выявить авторов анонимного письма. Таким образом, вы, похоже, выразили свою позицию. Ясно, что вы ничего не расследовали и вообще «замяли» это дело. Многие из  угроз тех «нацистов» постепенно стали реальностью в последующие годы и, особенно в последний год во время кровавых событий произошедших в Грузии. Но об этом мы поговорим ниже, но сейчас вернемся к нашим взаимоотношениям.

Во времена  коррупции и безнаказанности  при Мжаванадзе, общество искало выход из сложившейся ситуации. Вы заявляли, что будете бороться против зла принципиально и честно, поможете грузинской культуре, покончите с торжеством мафии (естественно, что о независимости Грузии и полной свободе в то время никто и не мечтал). Поэтому многие приветствовали ваш приход  во власть в 1972 году.  И я тоже надеялся, не смотря на то, что был диссидентом и был врагом советской системы. Впрочем, сейчас вижу, что это было от молодости и неопытности, и я просто не до конца понимал, что такое коммунистическая демагогия. Разве трудно было увидеть, что знамя борьбы с коррупцией поднял руководитель самого коррумпированного министерства, и что Политбюро всегда назначало руководителями национальных республик только особо проверенных карьеристов и коллаборационистов-русификаторов.

Оказывается, даже Мжаванадзе был по сравнению с вами «националистом», так как он (по слабости своей, а не из за патриотичности) не смог объявить войну собственному народу, его языку и культуре, его самосознанию.

Поэтому и было особо отмечено в известном постановлении Политбюро о «националистических перегибах» во время его правления. После вашего прихода во власть быстро рассеялись иллюзии, что вам якобы нужна была коммунистическая и русофильская маска для того, что бы обманывать Москву, а в это время делать что-то для спасения национального самосознания. Вы начали русификацию в таком масштабе, которой не довелось испытать нашей многострадальной Грузии даже в самые темные годы царизма. Вы изгнали грузинский язык из всех госучреждений, а русский язык сделали фактически государственным. Началась компания по борьбе с любыми проявлениями национального духа, даже дискуссии на исторические темы объявлялись «национализмом». А ваши писатели и режиссеры занялись  активной фальсификацией истории. Они объявляли присоединение Грузии к России как однозначно прогрессивное событие, учили «советскому патриотизму», пропагандировали смешанные браки.

Под знаменем «интернационализации»  началось невиданное ущемление грузинского населения и на селе и в городе с одновременным появлением привилегированного положения у негрузинского населения. Началась борьба с «вредными традициями»(!), что фактически означало борьбу с религиозными обрядами. Параллельно внедрялись коммунистические «праздники», на которых ничего кроме бездуховности и обжорства  не происходило.  Это были новые ритуалы, новой советской, коммунистической «религии».

Сегодня вас, приехавшего по приглашению криминально-террористической хунты в Грузию, часто видят в церквях  в окружении ваших партократов, где вы иногда зажигаете свечи. Наши потомки должны знать, каким было ваше настоящее отношение к грузинской церкви; как ей управлял ваш назначенец, как вы старались превратить церковь в обычный филиал КГБ, как притесняли ваши комсомольцы верующую молодежь.  Особенно во время Пасхи.  Они заводили молодежь посмевшую придти на Пасху в церковь в специально для этого открытых рядом «штабах». В этих «штабах» их терроризировали, «обрабатывали», брали на учет. После этого начинались репрессии – исключение из вузов, угрозы родителям и т.д. Вы начали переделывать церкви в театры, концертные залы. Так, например, был упразднен Шиомгвимский  монастырь в 1980 году. Вы заперли в здании монастыря его настоятеля, пожилого человека, не желавшего покидать монастырь, который из за этого чуть не умер. Наши потомки должны знать, как много служителей церкви попали под террор КГБ, как вы способствовали военным ЗакВО, которые, проводя учения рядом с нашими уникальными святынями – монастырями Давид Гареджи и Гелати постепенно уничтожали их, что так же входило в планы империи.

Всем известно как вы постепенно прибавляли в учебных программах количество часов на изучение русского языка, при этом, сокращая часы на изучение грузинского языка, как запрещали изучение истории Грузии, как собирались в 1976 году провести русификацию вузов, преподавание основных предметов на русском языке, что вызвало возмущение сознательной части нашего общества.

В это же время вы активнее всех поддержали брежневскую гигантоманию, строительство огромных ГЭС и заводов, что было фактически войной против экологии и в конечном итоге имело целью осуществить геноцид народа. Это так же ускоряло ассимиляцию грузинского народа, так как со снабжением кадрами таких больших строительств не справлялась не только маленькая Грузия, но даже такие большие республики как Казахстан и Украина.

Вы были инициатором строительства  злосчастного рокского туннеля. Результаты этого строительства мы видим сегодня, когда потеряны Шида Картли и Самачабло.

Вы согласно инструкциям Суслова делали все, что бы в Абхазии усилились сепаратистские настроения, и при необходимости был подготовлен кровавый этноконфликт.

Начатая вами компания по борьбе с негативными явлениями, показушная борьба с коррупцией, затронула только низкие и средние слои, а крупная «взяточная элита» осталась неприкасаемой.

В то время как коррумпированная мафия Хабеишвили и Мгеладзе крутила миллионы, часть которых посылалась в Политбюро, вы бросали в тюрьмы и ссылали в Сибирь

тысячи простых людей, которые  обвешивали в магазинах или совершали  другие мелкие преступления.

Как заметил один поэт, в ваше время вор, укравший верблюда, судил вора, укравшего иголку, а вы этих воров верблюдов награждали постами и привилегиями. В тюрьмах вы внедрили невиданные садистские методы. В вами специально созданном втором корпусе садисты следователи и  их агенты замучили и убили сотни людей ради вымогательства показаний и денег, покалечили судьбы тысяч семей (дело Цирекидзе-Усупяна, дело Фролова, оперное дело и др.). Сегодня многие из тех следователей-садистов работают на тех же местах – наверное, вы дадите им новую нагрузку.

Параллельно с «борьбой  «негативными явлениями» вы сами сеяли криминальную практику в производственной и хозяйственной деятельности. Завезенный по вашей инициативе в Кахетию сахар с целью фальсификации вина, нанес вред престижу грузинского виноделия. Зато подобная фальсификация и приписки помогли получить вам орден героя социалистического труда, переходящие знамена и открыли дорогу в Кремль.

В те годы моральная деградация общества особенно ускорилась по той причине, потому что вы главным условием получения должностей и поездок за границу ставили участие людей в агентурной деятельности КГБ. В результате этого значительная часть грузинской интеллигенции, молодежи и священнослужителей была втянута в агентуру КГБ. Вообще количество агентов КГБ за время вашего правления достигло рекордного числа, и этот процесс вы называли «социализацией личности». Видимо вы поставили себе цель поставить на службу этой темной организации очень большую часть общества.

Вы поставили в центре Тбилиси огромный памятник предателю Орджоникидзе, а в Озургети поставили памятник Филиппу Махарадзе – организатору убийства  Илии Чавчавадзе, всячески рекламировали коммунистические культы –  братоубийство и ренегатство. А по количеству памятников Ленину Грузия вообще опередила все республики СССР. Вы даже скрытно поддерживали культ Сталина, так как официально Сталин был осужден. Вы не раз говорили в своем кругу, что Сталин для вас является учителем, что вы не раз доказывали делом на каждом шагу. В то же время памятников в Грузии не удостоились Давид Строитель, царица Тамара, Георгий Блистательный и множество других выдающихся исторических личностей.

В СССР и во все мире вы слово «грузин» превратили в синоним казнокрада, взяточника, спекулянта, в то время как коррупция и спекуляция в других регионах империи была ничуть не меньше, чем в Грузии. Вы боролись с истинными национальными писателями и учеными, но зато возвеличили псевдо литературу «муртало-кукарачей» и «жареных мизинцев», лживую культуру и антинациональную науку.

Вы жестко преследовали не только диссидентское движение, но даже малейшее устремление к свободе, и на это  я должен особенно обратить внимание.

В 1976 году вы расстреляли грузинского патриота Владимира Жвания, борца за независимость Грузии, который устроил протестные взрывы  перед домом правительства в Тбилиси, а так же в Кутаиси и в Сухуми. В 1983 году по вашему приказу убили, замучив пытками в тбилисской психиатрической больнице журналистку Нази Шаманаури, которая разоблачала вашу мафию.

В 1983 году вы расстреляли молодых участников известного «самолетного дела», хотя в других республиках за это не присуждали смертной казни.

Вместе с ними вы расстреляли невинного священника Теодора Чихладзе, якобы он был «идейным руководителем» захвата самолета, но на самом деле за то, что он не хотел быть агентом КГБ.

Такое положение Грузии, ваши драконовские репрессии, антигрузинские и антидемократические действия вызвали протестное движение, во главе которого встали я и Мераб Костава. Какое то время мы пытались параллельно  с  подпольной деятельностью высказывать открыто свое мнение, не смотря на то, что редакции газет и журналов были закрыты для нас. Мы писали статьи, письма о грузинском языке, о памятниках культуры Грузии, о состоянии грузинской церкви. Принять нас вы всегда отказывались, а на наши заявления у вас не было никакой реакции, кроме той, что в своих выступлениях вы называли нас антисоветскими демагогами, предателями Родины (понятно, что вы имели в виду социалистическую Родину, так как в другую Родину вы никогда не верили и сейчас не верите). В итоге мы перешли полностью в подполье, завязали тесные контакты с демократическим движением в других регионах СССР, так как тогда наша борьба имела одни общие цели.

За этим последовало преследование нас со стороны  КГБ – вызовы, обыски,  задержания. Потом  против нас развязалась компания в прессе и на телевидении, и в 1977 году нас арестовали. Застенки КГБ для нас на ваш взгляд были недостаточны, и вы нас отправили в психушку: меня в Москву в «институт» палачей-психиатров имени Сербского, а Мераба Костава в Тбилиси, в  психиатрическое отделение ортачальской тюрьмы. Вы хотели объявить нас сумасшедшими за то, что мы говорили правду и разоблачали ваш драконовский режим.

Нас спасло только осуждение советской карательной психиатрии на всемирном конгрессе психиатров в Гонолулу, а так же протест французских психиатров. Иначе нас бы уничтожили в итоге в днепропетровской психиатрической тюрьме.

Во время моего заключения в КГБ меня шантажировали, угрожали объявить меня американским шпионом, осудить как предателя Родины, угрожали уничтожением членов моей семьи, расстрелом ожидаемых молодежных демонстраций. А во время заключения в Москве эмисары Суслова угрожали отсоединить от Грузии Абхазию в том случае, если я не прекращу свою деятельность и не покаюсь в содеянном. Мою супругу, мать грудного ребенка, находящуюся в декретном отпуске вы уволили с работы, чего не делали даже Гитлер и Сталин. Сегодня ваши агенты искажают суть моего «покаяния», используют его для моей дискредитации, как будто они не знали реальной ситуации. Поэтому я считаю нужным еще раз разъяснить мое тактическое отступление на суде в 1978 году.

После нашего ареста национально-освободительному движению угрожало уничтожение. На свободе не осталось ни одного, кто мог бы быть мостом для связи с западными странами. Не осталось серьезных организаторов самиздата и подпольных организаций. В итоге я и Мераб Костава договорились, что я «покаюсь» за некоторые свои действия, выйду из тюрьмы и продолжу свою деятельность. Сохраню самиздат, сохраню информационный мост с Западом. А Мераб Костава взял на себя ношу и  сам решил остаться в тюрьме, но сделал письменное заявление, что мое «покаяние» было продиктовано только интересами нашего общего дела. Я вынес это заявление из тюрьмы, но не публиковал его, так как не хотел нанести вреда своему другу, который оставался в тюрьме. После освобождения он сам опубликовал его в 1987 году в пятом номере московского журнала «Гласность» (редактор Григорян). Такого же содержания письмо он в том же году из ксанской колонии послал Елене Боннэр, что бы она передала  его Сахарову, который был в ссылке.

Но  поразительно! Сегодня вы и ваши подельники называете мое тактическое отступление предательством, как будто вы обладаете моральным авторитетом больше чем Мераб Костава и вообще являетесь лидерами национально-освободительной борьбы!

Но вас по совсем другим причинам так беспокоит мое «покаяние». Дело в том, что если бы не случилось моего «покаяние» и выхода из тюрьмы, не случилось бы такого подъема национально-освободительного движения, не было бы 9 апреля, и не было бы конца власти империи 28 октября 1990 года, в виде демократических выборов. Поэтому вы никак не можете успокоиться, вспоминая мое «покаяние» и у вас до сих от злости  сводит челюсти.

После меня выселили в ногайскую полупустыню, где грузинские пастухи спасли меня от гибели от холода и голода. Когда же я вернулся в Грузию ваши подельники распространили обо мне грязные сплетни, якобы я был ваш агент, во что часть общества поверила. Эту ложь часто повторяли Чантурия и другие предатели пока сами не проявили себя как ваши агенты. К тому же общество увидело, что снова только я был тем человеком, который информировал мировую общественность о событиях в Грузии, продолжал выпускать самиздат, устраивать акции протеста вместе со своими молодыми товарищами. Вскоре вы смогли и эту молодежь оторвать от меня и из некоторых даже сделали моих врагов с помощью адской машины КГБ. Кроме того, все видели, что самым большим преследованиям подвергался именно я, но арестовывать повторно вы меня пока не посмели, так как за границей мое имя уже стало достаточно известным.

Да, но вы и ваши подельники скажете, что я говорю о Шеварднадзе в прошлом, но сегодня он уже не тот, кем был. Шеварднадзе стал демократом. Он же один из авторов «перестройки», кроме того, он признал свои прошлые ошибки, вышел из компартии. Не надо вспоминать его прошлого, говорите о его настоящем. Теперь он добрый и порядочный.

Давайте рассмотрим вашу деятельность после «перестройки». Действительно вы и Горбачев были вынуждены по разным причинам начать некоторую либерализацию, но не смотря на освобождение политзаключенных и реабилитацию русских диссидентов, продолжалось преследование грузинских диссидентов и попытки их изоляции от общества. Против меня в советской прессе продолжалась компания вплоть до 1989 года, но и это не остановило рост освободительного движения в Грузии, кульминацией которого было 9 апреля, когда вы и Горбачев в последний раз попытались уничтожить освободительное движение грубой военной силой. Характерно то, что вас одного из авторов карательной операции, прислали в Грузию отменить комендантский час (впрочем, сегодня после путча устроенного Москвой вы объявили комендантский час, конца которому пока не видно и отменять который вы не собираетесь).

В Грузии в 1990 году победила демократия, были проведены первые на территории СССР свободные многопартийные выборы, которые для вас и ваших партийных соратников закончились полным  крахом. С тех пор вы заложили в вашем сердце жажду реванша и сделали все для того, что бы уничтожить это достижение народа, и вы достигли таки этого при активной помощи имперских сил.

Для вида вы даже поздравили меня по телевидению с победой на выборах, но, на сколько искренним было это поздравление показали последующие события. В Москве вы создали штаб, в котором объединили всех сбежавших из Грузии ренегатов-партократов и начали беспрецедентную информационную кампанию по всему миру против новых властей Грузии и лично против меня.  Вместе с подкупленными вами бывшими диссидентами и предателями национально-освободительного движения вы доказывали всему миру, что в Грузии установился тоталитарный режим, фашистская диктатура, которую надо обязательно свергнуть.

О какой диктатуре можно говорить, когда издавалось до 20 оппозиционных газет, по телевидению запрещалось только призывать к силовому свержению власти, свободно существовали даже незаконные вооруженные формирования и партии. Мы арестовали только тех людей, которые совершали конкретные криминальные преступления, занимались бандитизмом, перекрытием улиц баррикадами, совершили попытку захвата телевидения.

Вы использовали образовавшийся между советской империей и Западом альянс ради уничтожения своей же страны, для ускорения ее «ливанизации», для подготовки кровавого путча и переворота. С вашей подачи против нас начала работать огромная пропагандистская машина Кремля, против которой наши информационные возможности оказались бессильными. Параллельно Кремль усиливал созданную им в Грузии вооруженную «оппозицию» и союзные им криминальные банды, которые вооружал с удивительной интенсивностью. И когда мы заставили работать закон, то вы начали кричать о политических репрессиях. В то же время вы и Горбачев всячески поддерживали осетинских сепаратистов, что позволяло обострять конфликт в Шида Картли и было лучшим поводом для ввода войск и  очередной  аннексии Грузии.

Вы все время натягивали на себя маску и делали вид, что не имеете никакого отношения к этим событиям. Вы даже пальцем не пошевелили для того, что бы оградить Грузию от этой опасности.  Напомню вам только один телефонный разговор, который был между нами летом 1991 года, когда Горбачев решил ввести чрезвычайное положение на всей территории Шида Картли, что означало бы вновь оккупацию Грузии. Тогда я все еще надеялся, что вы сжалитесь над своей страной, и мы получим от вас хотя бы правильную информацию об этой ужасной угрозе. Когда я связался с вами по телефону, вы сказали, что мне следовало бы позвонить Горбачеву и попросить его отменить решение о чрезвычайном положении. А это означало, что Горбачев бы потребовал взамен подписания нового союзного договора, поэтому естественно я не позвонил ему. Потом я попросил вас помочь Грузии в выходе из СССР, к тому же я вам напомнил, что у вас кроме Родины ничего не остается и пора бы подумать о ее будущем. «Оставьте меня в покое. Я простой пенсионер и не надо требовать у меня того, чего я не могу сделать» – таков был ваш ответ. Я спросил так же вас, отдали ли вы свой голос за независимость Грузии на референдуме 31 марта 1990 года, на что вы ответили мне молчанием. А сейчас уже всем известно, что вы приняли участие только в одном, так называемом союзном референдуме – 17 марта и дали свой голос за сохранение СССР, а 31 марта о Грузии и ее независимости даже не вспомнили.

Но все-таки ваше самое большое преступление это подготовка и осуществление криминальной революции в Грузии, прецедента, подобного которому еще не было в истории.

Вы, будучи, когда-то  вроде бы борцом с преступностью связались с преступным миром и с его помощью устроили переворот в Грузии. Представитель преступного мира Джаба Иоселиани со своим «мхедриони» и Тенгиз Китовани со своей криминальной «гвардией», которая изменила законной власти,  до сих пор являются вашей опорой. Созданная вами криминальная хунта при помощи войск ЗакВО совершила в Грузии то же, что делали  орды Мурвана Глухого, Джалаледина, Темурленга, шах Аббаса и Ага Махмада. В хунту вместе с криминалами вошли мафиозные партократы и представители  привилегированной вами коммунистической интеллигенции. Той самой интеллигенции, на которую вы сегодня опираетесь, и с помощью которой вы собираетесь «строить» будущее.

Под диктатом выпущенных по вашей «амнистии» из тюрем и колоний четырех  тысяч криминалов находится сегодня вся милиция и прокуратура, все правоохранительные органы, которые способствуют им в совершении новых преступлений.

По вашему поручению и поручению этих криминалов прокуратура сочиняет «дела» против меня, а против настоящих бандитов дела прекращены и даже объявлена их полная реабилитация.

Из заключения выпустили кровного врага грузинского народа Т. Кулумбегова, что вызвало новую волну сепаратистско-террористического движения в так называемой Южной Осетии и что оторвало от Грузии Шида Картли.

Ваша хунта с первого же дня разгоняла и разгоняет мирные протестные митинги и демонстрации. В Грузии, в январе-феврале криминалы из «мхедриони» и «гвардии» убили и ранили сотни демонстрантов, и позже министерству здравоохранения было запрещено называть фамилии погибших. Но помните, что эти фамилии все равно всем известны и рано или поздно с вас всех потребуют ответа за это.

Ваша хунта устроила в Грузии братоубийственную войну, и что самое страшное довела вражду между различными уголками Грузии до невиданных размеров. Для «похода» на Поти, Сенаки и Зугдиди вы посылаете гурийцев, имеретинцев и кахетинцев, как будто завоевываете чужую страну, грабите население. А когда население Зугдиди освободило город от банд «мхедриони»  и «гвардии» и даже взяло в плен многих из них, в отместку за это в Тбилиси сожгли дом-музей Константина Гамсахурдиа, как будто он является только достоянием одной  Мегрелии.  Когда жительницы Зугдиди, пятьдесят матерей с портретами убитых сыновей  вышли на демонстрацию ваши «вооруженные силы»  зверски разогнали их, жестоко избили, а портреты сыновей рвали, одевая им на голову.

Вот подтверждение вашего «гуманизма», «патриотизма» и  «демократии».

Сегодня через московские СМИ идет ваше рекламирование как политика, который сыграл решающую роль в позитивных процессах произошедших в мире. Ваши заявления, что вы начали перестройку, освободили Восточную Европу и страны Балтии, объединили Германию, являются слишком завышенной оценкой вашей личной роли.

Это в первую очередь заслуга Рональда Рейгана, СОИ, и вообще западной политики по отношению к СССР, а так же заслуга и победа диссидентского движения в СССР.  Именно это все заставило пойти Горбачева на большие уступки. Вы и Горбачев фактически только сдались перед силой и подписались под своей капитуляцией, что не говорит о какой либо дипломатической победе.

Смешно сегодня слушать, когда вы заявляете, что это все вы сделали для того, что бы Грузия получила независимость. Если бы вы хотели независимости Грузии, то будучи министром иностранных дел,  вы бы не боролись  так самоотверженно ради сохранения СССР, не вернулись бы по своей воле снова на пост министра иностранных дел и не заявляли бы что необходимо спасать Родину (т.е. СССР). Если бы вы были сторонником независимости Грузии, то приняли бы участие в референдуме 31 марта 1990 года. А так же за время своих дипломатических визитов хоть бы раз сказали, что являетесь грузином и что Грузия, оккупированная страна и борется за независимость, но вы никогда не считали себя за грузина, так как всегда были «гомо советикусом», что вы сами признали в интервью газете «Кариере де ла сера».

Смешно так же утверждать, что кредит в 10 миллионов марок,  привезенный вашим другом Геншером, пойдет на «усиление демократических институтов», как заявил ваш союзник останкинский дезинформцентр. Всем известно, какие это «институты» – «мхедриони» и «гвардия», «Военный Совет» или хунта, которые огнем и мечом уничтожают демократию в Грузии, грабят население, что превратило Грузию в одну из самых отсталых в экономическом смысле стран, в которой люди уже умирают от голода. Что касается признания многими странами незаконного режима, то это результат искусства вашей демагогии и дезинформации, и поддержки вас империей.

Но запомните: сначала собственный народ должен вас признать, иначе грош цена признанию вас иностранными государствами. Примечательно, что те страны, которые признали законные власти до переворота, не собираются признавать ваш незаконный режим, а грузинский народ вас не признает вообще никогда.

Всем известно, что сегодня в Грузии благодаря вам произошла практически легализация наркобизнеса. Наркомания стала открытой почти официальной практикой, так как ваша опора, «мхедриони» и «гвардия» почти полностью состоят из наркоманов.

Каждому из них каждый день нужны тысячи рублей на наркотики, в результате чего грабится население Грузии, угоняются тысячи автомобилей, и продаются за пределами страны совершенно легально.  Так разграбили Тбилиси, Кутаиси, Зугдиди, Поти, Сенаки и другие города. Сейчас же после ограбления грузинского населения, принялись за грабеж негрузинского населения, что создает угрозу новых этноконфликтов.

Даба Казбеги, Родина нашего великого писателя Александра Казбеги превращена в центр наркобизнеса, во второй Гонконг, мост наркобизнеса между Азией и Европой.

В связи с этим всем расхищается государственная казна и невозможно выдавать пенсии, зарплаты, гонорары. Хотя путчисты все равно получают премии за свои кровавые преступления как «борцы за демократию». Вот достижения вашей «демократии».

Вы видите, что только  с помощью «мхедриони» и «гвардии» вы не в состоянии подчинить себе народ и поэтому включили в военные операции оккупационные войска СНГ, которые сегодня вместе с войсками хунты расположились у села Рухи и готовы ворваться в Абхазию, что бы развязать там новый этноконфликт.

23 марта на станции Самтредиа из эшелона выгрузили вашу «гвардию» и «ее бронетехнику», полную русскими солдатами, которые отправились в сторону Цхенисцкали для проведения карательной операции. Вертолеты СНГ кружат над Цаленджихой и расстреливают всех кого считают подозрительным. Ими уничтожен прекрасный курорт Скури. Так что вы начинаете  в Грузии новую афганскую войну, и не думайте, что мир ослеп и не видит этого.

Параллельно с формированием «демократических  институтов» вы хотите устроить в Грузии террор подобный тому, что был в 1937 году. Продолжаются аресты, фальсификации и подлог, что является вашим почерком.

По ложным обвинениям арестованы глава бюджетного комитета парламента Тариэл Гелантия,(раненный 6 пулями и умирающий в тюрьме), министр финансов Гурам Апсандзе, глава комитета по этике парламента Бидзина Дангадзе и депутат Вахтанг Читава. Долго пытали в тюрьме депутата от Кутаиси Фируза Диаконидзе, члена хельсинкского союза.

Сейчас вы ввели новый метод разгона митингов – забивание людей до смерти и ранения ножами. Ваши криминалы особенно бесчеловечно ведут себя с женщинами и пожилыми людьми. Скоро, наверное, весь женский род  будет объявлен вами врагом из за их непримиримости.

Вы автор, «перестройки» и «гласности» уничтожили в Грузии всякую гласность, оказываете жесточайшее давление на прессу и телевидение, запрещаете любые свободные издания. У главного редактора единственной оставшейся независимой газеты «Иберия-спектр» Ираклия Гоциридзе вы убили сына, замечательного художника Георгия Гоциридзе и теперь угрожаете уничтожением другого его сына.

30 марта этого года, когда по московскому телевидению должны были передать мое интервью, вы вообще отключили в Грузии первый московский канал. Вот это и есть ваша демократия и гласность? Почему вы не показываете по телевидению все, что происходит в Грузии за последние четыре месяца? Почему не показываете разрушенный и сожженный вашими орудиями и ракетами Тбилиси, расстрел мирных демонстраций, карательные операции в Западной Грузии, грабежи населения?

Почему не даете слово своим оппонентам или вы думаете, что таким путем сможете скрыть правду?

Сейчас посмотрим, что представляет собой ваша «деятельность» с правовой точки зрения. Ваш приезд в Грузию это узурпация власти. Созданный вами по подобию ЦК незаконный орган, так называемый Госсовет и назначение себя же на пост его главы является нарушением всяких норм международного права, так как у Грузии есть законная власть, избранная народом. Вы же никем не избирались, и никто вас не назначал на эту должность.  Вы заявляете, что в ближайшее время в Грузии состоятся свободные и демократические выборы по стандартам, принятым во всем мире. Такие выборы в Грузии уже состоялись 28 октября 1990 года. У Грузии есть законный президент и парламент, без которого никто не имеет права назначать новые выборы. Так что ваши «выборы» будут фальшивыми незаконными, а ваш новый закон о выборах не будет иметь никакой юридической силы.

Такие «выборы» народ встретит бойкотом, так как он уже высказал свою волю. Кроме того, в таких условиях, когда вся Грузия находится в чрезвычайном положении, введен комендантский час, ни о каких выборах даже думать нельзя особенно по принятым в мире стандартам. Назначенные узурпатором «выборы» в условиях чрезвычайного положения не могут соответствовать никаким мировым стандартам.

Ваша хунта объявила о восстановлении Конституции 1921 года, которой якобы вы руководствуетесь в своей политике. Если бы вы понимали, что означает восстановление этой Конституции, то в тот же день ушли бы из власти и объявили о своей самоликвидации, так как согласно Конституции демократической республики Грузия страной должна управлять избранная власть, а не незаконная криминальная хунта.

Сейчас посмотрим, как вы понимаете сегодняшние российско-грузинские отношения.

Как я отмечал, у вас имеется большая претензия на то, что вы всю свою жизнь боролись за независимость Грузии. Не знаю как с независимостью, но все свои силы вы всегда тратили на сохранение целостности советской империи, но на данном этапе, когда колосс уже развалился и рухнул, вы боретесь за сохранение умирающей  российской империи, развал которой так же неизбежен, как это происходит со всеми империями.

Вы всячески стараетесь вновь превратить Грузию в колонию России. Почему нынешняя Россия не признает независимость Грузии и не устанавливает с ней дипломатических отношений? Потому, что Грузия объявила о независимости и не хочет больше быть российской колонией и военным плацдармом. Поэтому Россия считает, что Грузия должна признать Абхазию и Самачабло частями российской федерации. «Вы уйдете, но только без Абхазии и Южной Осетии» говорил нам Горбачев и его правительство. Политика нынешней России не сильно отличается от политики СССР.

Вы объявляете, что российско-грузинские отношения больше чем дипломатические. Отношений «больше» чем дипломатические в международной практике не существует и такого понятия международное право не знает. Что же имели в виду под этими отношениями? Уж не колониальное ли рабство? Но помните, что российская империя все равно обречена, так же как ваши попытки установить в Грузии русофильский тоталитарный режим. Грузия 9 апреля  1991 года объявила о своей независимости и останется верной своему выбору (кстати, в этом году эту дату в Грузии даже не отметили).  Исходя из этого особенный цинизм и наглость с вашей стороны, сидеть под трехцветным флагом и на фоне портрета Мераба Костава. Под тем флагом, за верность которому вы столько людей отправили в тюрьмы и на фоне портрета того Мераба Костава, которого вы 10 лет пытали в ГУЛАГе, и которому ваши агенты укоротили жизнь.

Сейчас посмотрим, как совпадают ваши слова с делами в отношении к оккупационным войскам. Вы объявили, что между Россией и Грузией должны состоятся переговоры о выводе войск и что Грузия никогда не станет членом СНГ. Но в то же время когда все члены этого содружества убирают со своих территорий оккупационные части или подчиняют их своей юрисдикции, вы день ото дня увеличиваете их количество на территории Грузии. Выяснилось, что вы в первый же день своего приезда  позвонили в Москву и попросили оставить эти войска, что по своей беспечности объявил по московскому телевидению ваш друг «демократ» Г. Попов. С разрешения вашей хунты   в Грузию ввели выведенный из Карабаха 366-й мотострелковый полк. Сейчас как похоже, согласно сделки с Геншером вы собираетесь строить квартиры для демобилизованных из Германии офицеров. Естественно, что тот, кто не обладает поддержкой своего народа, ищет опору в оккупационных войсках. Это было всегда в нашей истории полной испытаний, так было в «советский» период и так будет до тех пор, пока в Грузии будут войска СНГ, т.е. российские оккупационные армии в лице вашей хунты.

Не могу не вспомнить ужасное положение молодежи, обусловленное тем, что вы и ваши «красные профессора» внедряли среди молодежи  криминальную и наркотическую героику. Волчьи правила «воров в законе». Вы отвернули молодежь от книг и приучили их к наркотикам, оружию, к грабежам и разбоям. Позже многих из них вы превратили в маленьких монстров в составе «армии» вашего режима. Они сейчас без жалости расстреливают мирные митинги, по-зверски расправляются с взрослыми и малыми, с женщинами и детьми просто за желание говорить правду.

Но помните, что правду никакая тюрьма, никакая пуля и никакой костер  не одолеет. У нас есть и хорошая молодежь, которая заставит вас ответить. Как говорил великий Акакий Церетели – «Несправедливая сила  властвует не вечно

Справедливость все равно побеждает».

Сейчас я хочу вам задать главный вопрос: кто вас направил против нас? Кто вас пригласил в Грузию? Где те трудящиеся, та молодежь, которая якобы вам в Москве не давала покоя и забрасывала вас заявлениями и петициями – быстрее приезжайте в Грузию и спасайте нас? Где эти документы? Но у лжи короткие ноги. Всем понятно, что в Грузию вас пригласил только один человек – криминал и рецидивист Джаба Иоселиани, у которого руки замазаны в крови собственного народа. Да это его эмиссары привезли вас в Тбилиси, и в аэропорту вас встречала небольшая группа предателей и криминалов.  В то же время грузинский народ прозвал вас иудой и скандирование этого имени не прекратится в Грузии, пока вы ступаете по нашей земле.

Почему вы боитесь правды, почему не отвечаете на вопросы студентов и журналистов, которые опубликованы в газетах? Почему не принимаете журналистов? Может вы думаете, что сейчас средние века, и что ваши темные делишки навсегда останутся неизвестными? Будьте уверены, очень скоро на Западе поймут, кому они создали имидж демократа и чьими  руками пытаются строить свою политику на Кавказе.

Вы же обязательно потерпите поражение в объявленной собственному народу войне, так же как потерпели поражение Наджибула и Бабрак Кармаль.  Такое же поражение вы испытаете в войне с кавказскими народами, которую планируете вместе с имперскими силами.

Таким образом, ваше «перевоплощение в демократа» является просто сменой фасада. По сути своей вы остались тем же кем были, сторонником тоталитаризма, государственного терроризма, душой коммунистом, что подтверждается вашей сегодняшней деятельностью в Грузии, где вы возродили партократию, репрессии , тоталитарный режим.

Вспоминаются известные слова Канта: «Поскребите немецкого философа, и вы найдете в нем теолога». Я бы перефразировал эту мысль с учетом нашей реальности так: Поскребите любого автора «перестройки» и вы найдете в нем коммуниста-партократа».

Как нам поверить в ваше перевоплощение, когда вы вместо того что бы покаяться перед своим народом за свои тяжкие преступления, вновь добавляете к старым грехам все новые и новые?

Вас прислала империя для осуществления своих планов, это знает каждый в Грузии, и поэтому народ встретил вас так враждебно.

Грузинский народ не Политбюро, что бы можно было его купить марками и долларами.

Теперь давайте вернемся к тому анонимному письму, о котором я упомянул в начале моего письма. Сейчас я убеждаюсь, что это не было анонимным  письмом русских и армянских «нацистов». Это было письмо созданное агентами КГБ и вами, где было коротко изложен план по уничтожению Грузии. Многое из этого плана уже осуществлено. Начался геноцид грузинского народа, началось разрушение территориальной целостности Грузии, но в то же время одна империя распалась, а на очереди вторая. Так что вашим надеждам не суждено осуществиться.

Грузинский народ уже проснулся и с этого момента его никто не заставит накинуть на себя рабское ярмо. Империя погибнет, а Грузия будет существовать вечно.

Исходя из всего вышеизложенного, я вас обвиняю:

1.В систематическом преследовании национально-освободительного движения Грузии и подавлении его жесточайшими методами, в дискредитации его внутри и вне страны. В преследовании грузинских патриотов и защитников прав человека, расстреле грузинского патриота В. Жвания, в расстреле молодежи по «самолетному делу», а так же

в расстреле по ложному обвинению невинного священника Теодора Чихладзе, в убийстве журналистки Нази Шаманаури в 1983 году в тбилисской психиатрической больнице.

2.В подготовке международного заговора против законного правительства Грузии, беспрецедентной компании лжи, организованной в мировом масштабе.

3.В дезинформации и дезориентации западных стран в отношении процессов идущих в Грузии.

4.В проведении кровавой криминальной революции и военном перевороте, в создании незаконной, преступной хунты, в узурпации власти, в разрушении и сожжении центра Тбилиси.

5.В создании в Грузии клептократии вместо демократии, в подчинение правоохранительных органов криминальным структурам. И передаче им власти.

6.В уничтожении результатов достигнутых на демократических выборах 30 октября 1990 года и 26 мая 1991 года, в преследовании законного парламента и президента.

7.В незаконном допущении для российских оккупационных войск оставаться на территории Грузии, в снятии с них оккупационного статуса, в воде в Грузию дополнительных войск в лице 366-го мотострелкового полка из Карабаха и  уволенных из Германии военнослужащих, для которых намечается строительство жилья на нашей территории.

8. В восстановление коммуно-партократической мафии в Грузии.

9. В  агентстве у имперского КГБ и в верной службе ему.

10. Вовлечение в агентурную сеть КГБ значительного населения Грузии.

11. В государственном терроризме, в расправе над мирными демонстрантами в январе-феврале 1992 года руками ваших криминалов.

12.В карательных походах против Западной Грузии, в геноциде и грабеже населения, в провоцировании регионального сепаратизма и межнациональной вражды.

13.В легализации и поощрении наркобизнеса и наркомании в Грузии, в превращении значительной части тбилисской молодежи в наркоманов и бандитов.

14. В преследовании лично меня и моей семьи, даже малолетних детей на протяжении 20 лет.

15.В сожжении и разграблении дома-музея Константина Гамсахурдиа.

16. В массовых репрессиях сторонников законной власти.

17. В попытке заключения тайного договора с Германией за счет интересов Грузии.

18. В геноциде грузинского народа по указанию имперского центра.

19.В измене Родине.

После всего вышесказанного, я требую от вас немедленного письменного ответа и объяснений. Вызываю вас на теледебаты (как бывшего министра иностранных дел СССР, а не как главу Госсовета) на вашем любимом московском телевидении, которое на каждом шагу проявляет свои симпатии к вам. Теледебаты будут в виде телемоста.

Готов взять обратно свои заявления, если будет доказана хоть малейшая ложь в моих словах.

Открытое письмо к вам уже было почти завершено, как мне в руки попало ваше интервью журналу «Шпигель», из которого выясняется, что кроме всего прочего вы еще и неуч. В частности, вы, будучи таким большим «экспертом» в немецких делах к изумлению немецкого корреспондента заявили, что оказывается Гитлер, был тоже демократически избранным, так же как Гамсахурдиа. Корреспондент вежливо заметил вам, что это не соответствует действительности, но на другой странице он поставил в кавычки это ваше «открытие» и высмеял вас. (Шпигель, 14 апреля, 1992 год). Не знаю, какая оценка у вас была в школе по истории, но сегодня не знать такие вещи не простительно даже ученикам средней школы. Известно, что Гитлера назначил рейхсканцлером Германии президент Гинденбург, точно так же как вас в свое время Брежнев назначил первым секретарем компартии  Грузии. В этом ваше духовное родство, но только партия Гитлера не смогла получить большинство в рейхстаге так же как ваша партия на выборах в парламент Грузии 28 октября 1990 года. Позже Гитлер так же как вы в Грузии, узурпировал власть в Германии.  Так что аналогии надо искать совсем в другом месте. Вообще советую вам чаще заглядывать в популярные книги и энциклопедии, перед тем как давать интервью мирового масштаба.

Президент республики Грузия Звиад Гамсахурдиа.

19 апреля 1992 года.

Advertisements

ივლისი 1, 2010

ზვიად გამსახურდია: “ედვინ არლინგტონ რობინსონი”

ამერიკის ლიტერატურულ კრიტიკაში დიდი დავაა იმის გამო, თუ კონკრეტულად, რომელი პოეტი იწყებს ახალ ერას ამერიკული პოეზიისას, ვინ სდგას მეოცე საუკუნის ამერიკული პოეზიის სათავეებთან. ყველაზე ავტორიტეტული ანთოლოგია ახალი ამერიკული პიეზიისა, „პინგვინის“ ანთოლოგიიაა, რომელიც ემილი დიკინსონით იწყებს ამ ახალ ერას. მიუხედავად იმისა, რომ დიკინსონი მეცხრამეტე საუკუნის მიწურულში ცხოვრობდა(1830-1886), ლიტერატურის მკვლევართა იმ აზრისაა, რომ ემილი დიკინსონმა უდიდესი ზეგავლენა მოახდინა ახალი ამერიკული პოეზიის განვითარებაზე. მაგრამ არიან კრიტიკოსები, რომელნიც თვლიან, რომ ამ ახალი ერის დამწყებია პოეტი-რეალისტების დიდი ხუთეულის ერთ-ერთი წარმომადგენელი-ედვინ არლინგტონ რობინსონი (1889-1935), ყველაზე მეტად „ინგლისელი“ პოეტი ახალ ამერიკელ პოეტებს შორის. შემთხვევითი როდია ის გარემოება, რომ კრიტიკოსის, ჯეფრი მურის თქმით, მისი მშობლიური ქალაქი გარდინერი, სადაც ის აღიზარდა, ყველაზე მეტად ინგლისური ქალაქია აშშ-ში. რობინსონმა განსაკუთრებით ფორმის მხრივ უერთგულა ინგლისურ პოეზიას, მან არ უკუაგდო სხვა ამერიკელი პოეტების მსგავსად მდიდარი ტრადიციები ინგლისური ბოლორითმოვანი ლექსისა. მისი „რეალისტობა“ კი იმაში მდგომარეობს, რომ იგი, რომანტიკოსთა საპირისპიროდ, მხოლოდ აღზევებულ და განყენებულ სინამდვილეს როდი უკავშირებს თავის პოეზიას, – მისთვის შთაგონების ძირითადი წყაროა ადამიანური ცხოვრება მთელი თავისი წყლულებებითა და ტრაგედიებით. მისი ლექსი ამასთან, როგორც ითქვა, გამოირჩევა ფორმის კლასიკური ფორმის კლასიკური დახვეწილობით, ხოლო თემატიკა ხშირად ენეთესავება ინგლისური და საერთოდ, ევროპული ლიტერატურის ტრადიციებს: არტურის ციკლის ლეგენდებს, კელტურ საგებს და ა.შ. მისი ლექსი ერთი შეხედვით მუდამ უბრალოა, მაგრამ ამ უბრალოებით ხდება ერთგვარი შენიღბვა ფარული დრამატიზმის. ხშირად იგი ძლიერ მარტივ თემებს ირჩებს. მას სჩვევია ძლიერ ღრმა ფსიქოლოგიური დაკვირვებები, მას რომანტიკოსი პოეტების მსგავსად მხოლოდ „ძლიერი“ და „რჩეული“ ადამიანები როდი იტაცებს, არამედ უფრო მეტად აინტერესებს უბრალო ადამიანების მნიშვნელობა, მათი განცდები, მათი თავისებურებანი. რობინსონის შემოქმედების ეს მხარე ნაწილობრივ ენათესავება ედგარ ლი მასტერსსაც, რომელმაც არნახული ფსიქოლოგოური დამაჯერებლობით წარმოგვიჩინა შუა დასავლეთის ერთ-ერთი პატარა ქალაქის მკვიდრთა შინაგანი სამყარო. მასტერსის წიგნი „სპუნ რივერის ანთოლოგია“, როგორც უკვე ითქვა, ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული წიგნია ამერიკულ პოეზიაში. მასტერსის თქმით, მისი მიზანი იყო მოეცა ერთგვარი დანტესეული „ღვთაებრივი კომედია“ შუა დასავლეთის პატარა ქალაქის ცხოვრებისა. იგი ამ წიგნში ალაპარაკებს მიცვალებულებს თავიანთ ცხოვრებაზე, თავიანთ განცდებზე, ზოგჯერ კი მათ საუბარში მოისმის მკაცრი მხილება საზოგადოებრივი წყობილებისა, ზოგჯერ კი მოთქმა ამქვეყნიური ამაოებისა და სხვ.

მასტერსი ეკუთვნის პოეტების იმ პლეადას, რომელთაც სცადეს დაპირისპირებოდნენ რომანტიზმის ტრადიციებს და „წმინდა ხელოვნების“ იდეალებს. მან ფართოდ გაუღო კარი ყოველდღიურ, საყოფაცხობრებო თემებს. თავისუფალი ლექსი, რომელსაც მასტერსი მიმართავს, ძლიერ უახლოვდება პროზაულ მეტყველებას. უნდა ითქვას, რომ მიუხედავად ზედმეტად „საყოფაცხოვრები“ მოტივებისა, მასტერსის პოეზია ალაგ-ალაგ მეტად ფაქიზი ლირიზმით სუნთქავს (მაგ: ლექსი „გორაკი“), სადაც უბრალოდ, ხსენებული ლექსის ავტორის პოეტური კონცეფცია ნათელი ხდება. თუ დავუკვირდებით არა მარტო მის სტრუქტურას, არამედ თემასაც და იმ განწყობილებასაც, რომელსაც ეს ლექსი გადმოსცემს. აღსანიშნავია, რომ აქ არ არიან გმირები ან გამოჩენილი ადამიანები, როგორც ეს ხდებოდა ხოლმე ადრინდელ პოეზიაში, მაგრამ უბრალო ადამიანების „უბრალო“ ტრაგედიები არანაკლებ შემძრავ შთაბეჭდილებას ახდენენ ჩვენზე.

ისიც უნდა ითქვას, რომ აქ ცხოვრება არ არის გაშიშვლებული ბანალურ-ნატურალისტურად, ყოფით ამბებთან დაახლოებისას მასტერსი როდი ხდება ვულგარული, ან როდი ჰკარგავს ზომიერებას ყოველდღუირობის დეტალებზე დაკვირვებისას. ადრინდელი პოეტებიდან განსაკუთრებით გვახსენდება ფრანსუა ვიიონი, რომლის ლექსებსაც ჰგავს ეს ლექსი თავისი უშუალობით, პოეტური განცდის სიხალისით. „სპუნ რივერის“ ეპიტაფიებში მჟღავნდება აგრეთვე ავტორის ოსტატობა სახიათების რამდენიმე შტრიხით გამოკვეთისა. ჩვენს წინაშეა ცოცხალი ხასიათების მთელი გალერეა, რომელნიც გვაოცებენ თავიანთი დამაჯერებლობით, ცხოვრებისეული რეალიზმი აქ უმთავრესად ხასიათების რეალისტურ დახატვაში ვლინდება. უნდა ითქვას, რომ მასტერსი ამ მხრივ ენათესავება უფრო დიდ ამერიკელ პროზაიკოსებს, ვიდრე პოეტებს. შესანიშნავად არის დახატული პოეტი პეტიტი, რომლის რაობაზე წარმოდგენას იძლევა უპირველეს ყოვლისა მისი გვარი, კბილის ექიმი სექსმიტი, რომელიც სკეპტიკოსად გვევლინება, როდესაც ისტორიული პროგრესის გამო საუბრობს. იგი მონოლოგს ამთავრებს თავისი პროფესიის ადამიანისათვის დამახასიათებელი შედარებით: „დიახ, მორალური ჭეშმარიტება გამოხრული კბილია, რომელსაც უნდა გადააკრა ოქროს გვირგვინი“. მაგრამ უნდა ითქვას, რომ „სპუნ რივერის ანთოლოგიაში“ ყველა ლექსი ერთნაირი ოსტატობით როდია დაწერილი. ზოგოერთ მათგანს ახასიათებს ლექსური განწყობილების დაკარგავაც კი. საერთოდ, რჩება მხოლოდ პამფლეტის ან საგაზეთო ქრონიკის მსგავსი რამ. ტ. ს. ელიოტი ნაწილობრივ ამიტომაც უარყოფდა მასტერსის გზას, იგი აღნიშნავდა ამ საფრთხეს, რომელიც შეიძლება გამოიწვიოს ლექსის ნამეტნავმა გაპროზაულებამ.

ასე რომ, რობინსონიც, მასტერსის მსგავსად, „პატარა“ ადამიანის შინაგანი სამყაროთია დაინტერესებული, რადგან ხშირად ამ „პატარა“ ადამიანებში პოულობს იგი დიდბუნებოვნებას, საოცარ კეთილშობილებას, თავდადებას. ამის საუკეთესო მაგალითია მისი ლექსი „რებენ ბრაიტი“. რებენ ბრაიტი, ყასაბი, საყვარელი მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ ანგრავს თავის საყასბოს და ხელობას იცვლის. რა დიდი კაცთმოყვარეობა, ადამიანური სიქველის რა ღრმა რწმენა უნდა ჰქონდეს პოეტს, რომელიც ასეთ დეტალებს ამჩნევს ცხოვრებაში! განა როდისმე წარმოიდგენდნენ ადრინდელი რომანტიკოსები, რომ ყასბის ბიოგრაფიიდან რაიმე ფაქტი გამოდგებოდა ასეთი ფაქიზი, ლირიული ლექსის თემად? მაგრამ სწორედ ამაში მდგომარეობს ამერიკელი პოეტი-რეალისტების ნოვატორობა: მათთვის ცხოვრება მხოლოდ იმდენადაა საინტერესო, რამდენადაც იგი გვივიჩვენებს ადამიანური ბუნების სიდიადეს ან სიდუხჭირეს. მათ არ სჩვევიათ იმდაგვარი შიში ცხოვრებისეული მორევის წინაშე, რომელიც კამერულ ესთეტიკოსებს ჰქონდათ. მათში არასდროს იკარგება რწმენა ადამიანისადმი, მაგრამ ამავე დროს ისინი შეძრულნი არიან იმ შავბნელი, დამანგრეველი ინსტიქტების გამოვლინებით, რომელნიც  ჯერაც საცნაურნი არიან ადამიანურ ბუნებაში. მათთვისაც, ისევე როგორც უიტმანისათვის, ერთადერთი განკურნება ყველა ამ წყლულთაგან არის სიყვარული, უნივერსალური, ყოვლისმომცველი სიყვარული ადამიანისადმი:

„ავი თუ კარგი, არ განმიკითხავს, მე მიყვარს ყველა
და არაფერს არ ვსჯი აუგად“

ამბობდა უიტმანი. ამ მხრივ პოეტი-რეალისტები მისი ჭეშმარიტი მიმდევრევბი არიან.

რობინსონი მრავალგვარ ტრაგედიებს ამჩნევს ცხოვრებაში. მან შესანიშნავად დაგვიხატა ახალი დროის დინ-კიხოტი მინივერ ჩივი, ეს მოარული ანაქრონიზმი, ფიზიკურად აწმყოში ხოლო სულიერად წარსულში მცხოვრები ადამიანი. ამ ადამიანში თანამედროვე ცხოვრების ვულგარულობა და უხეშობა იწვევენ ერთგვარ საწინააღმდეგო რეაქციას: იგი ხდება წარსულის მოტრფიალე, აწმყოსი მისი ცხოვრება მხოლოდ ფორმალურია. იგი ვეღარ პოულობს ერთიანობას წარსულსა და აწმყოს შორის, რათა ამ ერთიანობიდან გამომდინარემ შუბლგახსნილად შეხედოს მომავალს:

მინივერ ჩივი ჟამთა მოზარე,
ერკინებოდა საწურთოს მუხთალს.
ქვეყნად გაჩენას მოსთქვამდა მწარედ,
ნიადაგ სწუხდა.

მინევერს სწვავდა წარსულის ეშხი,
ხმალთა კვესება, მხედართ ყიჟინი,
(ლომგულ რაინდთა ზმანებით შეშლა
და ცეკვის ჟინი).

იყო მოაზრე სხვათა დიდების
მრავალ სიბრძნეთა მცნობი, უფალი,
ხან რომანტიკის გაბედითების,
ხან ხელოვნების ჭირისუფალი.

უყვარდა ძლიერ მედიჩის გვარი,
თუმც არ ენახა თვალით აროდეს.
ეზმანებოდა ცოდვილთა ჯარი
აწ და მარადის..

. . . . . . . . . . . . . . . . . . .

მინვერ ჩივი გვიან შობილი
ხშირად ფიქრობდა, ხშირად ფიქრობდა:
ცეცხლი თუ სწვავდა ჩაუქრობელი,
ღვინით იქრობდა.

აქ ჩვენს წინაშეა დასრულებული ხასიათი, რომლის თავისებურებათა გადმოსაცემად პოეტს არ დასჭირვებია მისი ჩვენება სხვადასხვაგვარ რთულ სიტუაციებში: მინევერ ჩივი ტიპიური წარმომადგენელია თანამედროვე დასავლეთის დეზორიენტირებული ინტელიგენციისა, ეს არის ტიპი ადამიანისა, რომელიც ილლუზორულ სამყაროში ცხოვრობს ნაცვლად რეალურისა. აქვს ილლუზორული განცდები და აზრები, იგი უძლიერესია ცხოვრების სირთულეთა დაძლევაში, ასე რომ, წარსულისადმი ცალმხრივი ტრფიალი მხოლოდ ნიღაბია მისი სისუსტისა. დამახასიათებელია აგრეთვე მისი ალკოჰოლიზმი, როგორც სინამდვილისაგან გაქცევის საშუალება. მსგავსი ტრაგედიაა მოცემული ლექსში “ მისტერ ფლადის ქეიფი”, სადაც მოხუცი ებენ ფლადი, რომელიც ისეთსავე ირრეალურ სამყაროში ცხოვრობს, როგორშიაც მინივერ ჩივი, ადის შუაღამისას მთაზე, რომელიც მის მშობლიურ ქალაქს დაჰყურებს და მარტოდმარტო წარმოსთქვამს სადღეგრძელოებს.

მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ პოეტი აშკარა ირონიით გვიხატავს ამგვარ ადამიანებს, ერთი რამ მაინც ნათელია, მას დიდი სიყვარული აქვს თავისი გმირებისა, ღრმა თანაგრძნობა გამოსჭვივის ლექსის თითოეულ სტრიქონში, თავისი ბუნების რომელიღაც ნიშნებით იგი ენათესავება კიდევაც მათ. მაგრამ მიუხედავად ყველაფრისა, ეს გმირები მაინც დადებითი ადამიანები არიან. ისინი ვერ შეეგუენ თანამედროვე საზოგადოების გულარძნილობას, მისთვის უცხოა ახალი ეპოქის ბანალური მერკანტელიზმი. ისინი ვერ ახორციელებენ თანადროულობაში თავიანთ ეთიურ იდეალებს, და ამიტომ ოცნების სამყაროს არჩევენ რეალურ სინამდვილეს.

რობინსონი, როგორც უკვე აღინიშნა, კლასიკურ საზომებს არ ღალატობს ლექსთაწყობაში. ტრიმეტრი და ტეტრამეტრი ყველაზე ხშირად გვხვდება მის ლექსებში. ხშირად უბრუნდება იგი აგრეთვე იტალიური სონეტის ფორმას. მისი ენა განსაკუთრებით უახლოვდება სასაუბრო მეტყველებას დიდ პოემებში “კაპიტანი კრეგი”, “ბენ ჯონსონი ართობს სტრეტოფორდელ სტუმარს”, “წინაღამე” და სხვ. მის შემოქმედებაში აღარ ფიგურირებენ რომანტიზმის გაცვეთილი ტროპები, მისი სტრიქონისათვის სრულიად უცხოა ყოველგვარი მანერიზმი და ხელოვნურობა. მასთან საერთოდ უარყოფილია, ისევე როგორც სხვა პოეტ-რეალისტებსთან, პოეტური მეტყველების რომანტიკული გაგება. უნდა ითქვას, რომ ეს იმით როდია გამოწვეული, რომ რობინსონის პოეზია მხოლოდ ყოველდღიური ცხოვრებით საზრდოობს. მისი პოეზიისათვის არ არის უცხო რომანტიზმისათვის დამახასიათებელი თემები, ოღონდ უნდა ითქვას, რომ იგი სრულიად სხვაგვარი ფორმით გადმოსცემს ღრმა, ზოგადსაკაცობრიო აზრებს. აქ თითქოსდა მოგვესმის განმარტოების ჟამს ღრმა მედიტაციაში ჩაძირული პოეტის შინაგანი ხმა. იგი ბუნებრივია და უშუალო. მის მაღალ გულწრფელობას განაპირობებს გარეგანი უბრალოება – აქ რობინსონი უკვე გვევლინება არა მარტო როგორც მახვილი თვალის მქონე ყოფითი მხატვარი, არამედ, როგორც ზემხედველი პოეტი მოაზროვნე.

რობინსონის მსოფლმხედველობის ჩამოყალიბებაზე დიდი გავლენა მოახდინა ემერსონის ტრასცენდენტალიზმმა. უნდა ითქვას, რომ მისი ესთეტიკის ძირითადი დებულებების ამ მსოფლმხედველობიდან გამომდინარეობენ.

“ტრანსცენდენტალიზმი” ეწოდა აზრის მიმართულებას, რომელიც პოპულარული გახდა ამერიკის ინტელიგენციის წრეებში XIX საუკუნის პირველ ნახევარში. ემერსონი, როგორც ითქვა, ცენტრალური ფიგურაა ტრანსცენდენტალისტებს შორის. მან, როგორც მოაზროვნემ, მქადაგებელმა და პოეტმა, დიდი გავლენა მოახდინა ამერიკის კულტურული ცხოვრების განვითარებაზე.

ამერიკული ლიტერატურის განვითარებასთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული ფილოსოფიური აზრის განვითარება ამ ქვეყანაში. ემერსონის ფილოსოფია ერთ-ერთი უმთავრესი მოვლენაა ამ მხრივ, რომლის შესწავლაც აუცილებელია, რათა ნათელი მოეფინოს ამერიკის სულიერი ცხოვრების განვითარების მთავარ ეტაპებს.

ემერსონის ნააზრევი უკავშირდება, ერთი მხრივ, გერმანულ იდეალიზმს, ხოლო, მეორე მხრივ, ინგლისელი პოეტი-ფილოსოფოსის კოლრიჯისა და ისტორიკოსის კარლაილის ნააზრევს. ემერსონის ესსეებში გვესაუბრება თეოლოგი, ფილოსოფოსი, ისტორიკოსი, ლიტერატურის კრიტიკოსი და ესთეტიკოსი. მრავალი დარგის მრავალ პრობლემას მოჰფინა მან ნათელი თავისი ხანგრძლივი მოღვაწეობის მანძილზე.

თავიდან ემერსონი ბოსტონის სასულიერო წრიდან იყო გამოსული. განათლება მიიღო ბოსტონის ლათინურ სასწავლებლებში, შემდეგ – ჰარვარდის უნივერსიტეტში. აღსანიშნავია, რომ მან ახალგაზრდობაშივე დაიწყო ბრძოლა მონათმფლობელური კანიბალიზმის წინააღმდეგ. 1831 წელს მან თავისი ეკლესია გადააქცია მონათმფლობელობის წინააღმდეგ მქადაგებელთა ტრიბუნად და თავშესაყრელ ადგილად. ამ მხრივ იგი ერთ-ერთი ფუძემდებელთაგანია იმ მოძრაობისა რომელიც დღესაც გრძელდება ამერიკაში და რომელიც მიზნად ისახავს ზანგთა ემანსიპაციას. 1832 წელს იგი ინგლისს მიემგზავრება, რათა მოინახულოს კოლრიჯი, უორდსვორტი და კარლაილი. შემდეგ იგი ბრუნდება კვლავ ამერიკაში და განაგრძობს გაცხოველებულ მოღვაწეობას. ამავე დროს აარსებს ტრასცენდენტალისტების კლუბს.

ემერსონისათვის ცხოვრების უზენაესი მიზანია ადამიანის თვითსრულყოფა და თვითშემეცნება, უმაღლესი გამოცხადებაა მისთვის ის, რომ ღმერთი მკვიდრობს თავად ადამიანშიც. მისი აზრით, გარესამყაროს საგანთა შემეცნებასთან ერთად ადამიანმა უნდა შეიმეცნოს მათი პრინციპები საკუთარ თავშივე, რამდენადაც არსებობს შინაგანი კავშირი ადამიანის სულსა და გარესამყაროს საგნებს შორის. ემერსონი და ტრანსცენდენტალისტები უპირისპირდებიან ფრანგ განმანათლებელთა რაციონალიზმს. ისინი უარყოფენ სამყაროს და ადამიანის სრული რაციონალიზების შესაძლებლობას, მაგრამ ამავე დროს, მათ აქვთ რწმენა აზროვნების ძალისა, რითაც ისინი გერმანულ იდეალიზმს უახლოვდებიან. ემერსონი აკრიტიკებს მისი ეპოქისათვის დამახასიათებელ ისტორიულ თვალთახედვას, რომელიც ფაქტების აღნიშვნითა და თარიღების დადგენითაა გართული. იგი ამბობს, რომ ამ მხრივ პოეზია უარყოფს დაწერილ ისტორიას, იგი ხელახლა ქმნის მას. ისტორიის ცოცხალი აღწერა გავლენას ახდენს თანამედროვეობაზე. ეს ერთ-ერთი ხელისშემწყობი ფაქტორია საზოგადოებრივი პროგრესისა.

კარლაილი ისტორიული პრესპექტივების ჭვრეტისას პესიმისტურ თვალსაზრისამდე მიდის. სევდიანი განწყობილება იშვიათად სტოვებს მას, ვინაიდან იგი გრძნობს ქაოტური ძალების მომძლავრების საფრთხეს ევროპის სოციალურ ცხოვრებაში. “ძველი სამოსელი” თანამედროვე ადამიანის მოთხოვნილებათა პირისპირ. მოძველებული დოგმების საშუალებით შეუძლებელია ადამიანთა შეგნებამდე მიტანა სულიერი ჭეშმარიტებებისა. ემერსონიც ამ თვალსაზრისს ადგას, ოღონდ იგი ჰპოვებს ხსნას “ახალი ინსპირაციის” მიღებაში. იგი ხედავს იმ მანკიერებებს, რომელნიც აღმოცენდნენ ისტორიული ქრისტიანობის განვითარების მანძილზე და მოითხოვს გაბედულ რეფორმებს რელიგიის სფეროში. მაგალითად, მისი აზრით, საიდუმლო სერობა თავდაპირველად არ იყო მოცემული როგორც პერმანენტული საკრამენტი, ღმერთმსახურება თანდათან უნდა გადაქცეულიყო სპირიტუალურ მოგონებად. ამგვარი დებულებები, ცხადია, დიდ უკმაყოფილებას იწვევდნენ ოფიციალური სამღვდელოების წრეებში. ამავე დროს, ემერსონი ხაზს უსვამდა ახალი გამოცხადების მიღების შესაძლებლობას, რასაც ადასტურებდა მისთვის XVIII ს. შვედი მისტიკოსის და საეკლესიო რეფორმატორის, ემანუელ სვერენბორგის მოღვაწეობა.

გერმანული იდეალიზმის გავლენა თვალსაჩინოა XIX საუკუნის ინგლისელ და ამერიკელ პოეტებზე და მოაზროვნეებზე. თავად ტერმინის “ტრანსცენდენტალიზმის” – შემოღება მიუთითებს იმაზე, რომ ემერსონი ღრმად იყო შთაგონებული დიდი გერმანელი ფილოსოფოსის ნააზრევით.

კანტისეული გაგება ტრანსცენდენტალურისა (ტრანსცენდენტულისგან განსხვავებით) გულისხმობს არა იმ ცოდნის შინაარსს, რომელიც რაიმე ობიექტებითაა დაინტერესებული, არამედ ხასიათს ცოდნისას, რამდენადაც ეს ცოდნა შეიძლება იყოს აპრიორული. ასეა მაგალითად, ტრანსცენდენტალურ ესთეტიკაში, რომელიც ცდილობს დაადგინოს, არის თუ არა ჩვენს შეგრძნებებში რაიმე აპრიორული ელემენტები. ასევეა კატეგორიათა ტრანსცენდენტალური დედუქცია, რომელიც ცდილობს დაგვანახოს, რომ არსებობენ a priori კონცეფციები და გვაჩვენოს, თუ როგორია მისი როლი შემეცნებაში, ასე რომ, ტრანსცენდენტალური იდეალიზმი, კანტისეული გაგებით ამგვარი სახელს იმის გამო ღებულობს, რომ კანტს სჯერა: ყოველივე, რაც ჩვენ ვიცით, განპირობებულია ჩვენი შემეცნებითი აპარატიდან გამომდინარე ფაქტორებით.

რაც შეეხება შელინგისეულ გაგებას ტრანსცენდენტალური იდეალიზმისას, იგი განსხვავდება კანტისეული გაგებისაგან: შელინგი ცდილობს დაადგინოს იმ რეალობის ჭეშმარიტება, რომელიც არსებობს ბუნებისმიერი და გონებისმიერი ფენომენების მიღმა; ამას კანტი შეუძლებლად სთვლიდა გონებისათვის, რომელიც მხოლოდ მოვლენათა სამყაროთი უნდა შემოფარგლულიყო, რათა შეექმნა “წმინდა ბუნებისმეტყველება”, თუმც კანტი არ გამორიცხავდა იმის შესაძლებლობას, რომ ამ მიღმული რეალობის, ანუ ნუუმენთა სამყაროს შემეცნება ძალუძს ინტელექტუალურ ინტუიციას ანუ გონს, რომელიც, კანტის აზრით, ადამიანს არ გააჩნია. ამიტომ აღიარა მან “საგანი თავისთავად” შეუმეცნებლად, თუმცა დასტოვა თეორიული შესაძლებლობა გონითი შემეცნებისა. აქედან წარმოსდგა ტერმინი “ნუუმენოს”, ე. ი. გონითი შესამეცნებელი (ნუს-ბერძ.-გონი).

ემერსონი ამბობს, რომ ტრანსცენდენტალურის გაგება კანტის ფილოსოფიიდან შემოვიდა მის მსოფლმხედველობაში, ვინაიდან კანტმა ლოკის სკეპტიურ ფილოსოფიასთან დაპირისპირებით აღმოაჩინა ახალი კლასი იდეებისა, რომელნიც გრძნობადი ციდან არ მომდინარეობენ. მაგრამ, უნდა ითქვას, რომ ემერსონისეული გაგება ტრანსცენდენტალიზმისა შელინგისას უფრო უახლოვდება, ვიდრე კანტისას, ვინაიდან კანტი შეუძლებლად სთვლიდა რაიმე ცოდნას ნუუმენალური სამყაროს შესახებ, აქედან გამომდინარეობდა მისი სკეპტიციზმი მისტიკასთან და თეოსოფიასთან დამიკიდებულებაში. მისი აზრით, ადამიანს შეუძლია მხოლოდ რწმენა ჰქონდეს ზენა სამყაროსი და არა ცოდნა. შელინგი კი, “გამოცხადების ფილოსოფიის” ავტორი, აღიარებდა ამგვარი უზენაესი ცოდნის შესაძლებლობას.

ემერსონი ამბობს: “ტრანსცენდენტალისტი ღებულობს მთელი სისრულით სპირიტუალურ დოქტრინას, მას სწამს სასწაული, სწამს ახალი შესაძლებლობები ადამიანური გონიერებისა, სულიერი ნათლისა და ძალის წვდომაში. მას სწამს ინტერპრეტაცია და ექსტაზი. მას სურს, რომ სპირიტუალურმა პრინციპმა გამოავლინოს თავისი თავი ბოლომდის, ყოველგვარი მიმართებით ადამიანთა ყოფაში და გამორიცხოს ყოველივე არასპირიტუალური, ე.ი. ყოველივე პოზიტიური, დოგმატური ან პიროვნული. ამრიგად, ინსპირაციის სპირიტუალური საზომი არის სიღრმე აზრისა”. ყოველივე ზემოთქმულს, ე.ი. ემერსონის რწმენას ზენა სამყართა შემეცნების შესაძლებლობაში, ამოწმებს აგრეთვე მისი ბრწყინვალე ესსე ემანუელ სვედენბორგის შესახებ, სადაც იგი ღრმა მოწიწებით შესცქერის სვედენბორგის გამოცდილებას ყოფიერების ზენა სფეროებში მიღებულს.

ახლა დავუბრუნდეთ ედვინ არლინგტონ რობინსონის შემოქმედებას. სწორედ ამ საზეო თვალსაზრისით უყურებს იგი პოეტის დანიშნულებას ლექსში “poet”, როდესაც ამბობს, რომ პოეტმა უნდა დაინახოს საგანთა მარადიული ძალა, უნდა ჩასწვდეს ამ ძალის მნიშვნელობას. უფრო მეტი სიზუსტისათვის მოვიტანთ პროზაულ თარგმანს ამ ლექსის შესავლისას:

“საგანთა მარადიული ძალის ჩაწვდომა, მის შესახებ უშიშრად, გაბედულად შეთხზვა სიმღერებისა – აი რა არის, ჩემი აზრით, იმ ადამიანის მისია, რომელსაც პოეტი უწოდებს ხალხს. მან შესაძლოა იმღეროს უხეშად, არაგრაციოზულად, მაგრამ თუ იგი განაცხოველებს ერთ ნამდვილ სიმს მაინც, რომელშიაც სთვლემს საღვთო მუსიკა, და ერთ ვინმეს მაინც განუფრთხობს ამბიციის ძილს და შთააგონებს ჭეშმარიტებას, მაშინ იგი მღერის კარგად (აქ უნებლიედ გვახსენდება ჩვენი დიდი ილიას “პოეტი”).

რობინსონის აზრით, პოეტი არის ნათელმხილველი, რომელმაც უნდა განჭვრიტოს მოვლენათა სამყაროს საფარს მიღმა საგანთა რეალობა, და აზიაროს ამ რეალობას დანარჩენი ადამიანები, განუფრთხოს მათ ამბიციის ძილი, გაარღვიოს მათ სულებში მთვლემარე საღვთო სიმები. ემერსონის მსგავსად, მას სჯერა აზროვნების ძალისა, სჯერა, რომ აზროვნებას ძალუძს მიგვიყვანოს რეალობის განცდასთან. შესანიშნავად, ლაკონურად არის ეს აზრი გადმოცემული ოთხსტრიქონიან ლექსში “ერთიანობა”(Unity):

“ისევე, როგორც ურიცხვი ეონების დაჭერა შეიძლება ერთ წამის ხილვაში, ასევე ღვთაებრივად არიან არეკლილნი ცხოვრების ჩვეულებრივი, კონკრეტული ამბები აზრის კედლებზე”.

შემდეგ ამას მოსდევს “პარაფრაზა”, სადაც პოეტი გვეუბნება:

“ჩვენ გავკივით, გვინდაო ცხოვრება, მაგრამ ვერავინ ეზიარება მას, სანამ არ შეწყვეტს ადამიანურ სუნთქვას (არ მოიშორებს აჩრდილს ადამიანური სუნთქვისას); ჩვენ გვეოცნებება სიკვდილი, მაგრამ ვერავინ მოკვდება, ვიდრე არ დატოვებს გზას სიკვდილისაკენ მიმავალს” (აქ უნებლიეთ გვახსენდება ორი ლათინური ანდაზა: – Mors janua Vitae – “სიკვდილი სიცოცხლის კარიბჭეა” და Nascentes Moribur – “დაბადებითვე ვკვდებით”).

მიღმა სამყაროს მისტერიებს კვლავ და კვლავ უბრუნდება რობინსონი თავის ლექსებში. დანტესეული იდუმალების სუნთქვა იგრძნობა სონეტში “ზენა” (Supermacy). აქ აღწერილია პოეტის ვიზიონერული განცდა მიღმა სამყაროში მოგზაურობისა, სადაც მან “იხილა უფლის მარადიული დღე”, რომლის პირისპირ გამკრთალდა მისი საკუღარი დიდების სიზმარი, აქვე მოისმინა მან მიცვალებული ადამიანების სიმღერა მზეში. აქ დანტეს სამოთხის გარდა უნებლიედ გვახსენდება ჩვენი რუსთველი, ნესტან დარეჯანის წერილი, სადაც ნესტანი მოელის ტარიელთან შეხვედრას მზის სფეროში. იგივე განწყობილებაა “მიცვალებული მეგობრების ბალადაში”, სადაც გამოთქმულია ის დიადი აზრი, რომ ყოველივე კვდება სიყვარულის გარდა, და რომ სიყვარული არის უმთავრესი საქმე, რომელიც ღმერთმა მოგვიჩინა ადამიანებს. ამ ბალადაში უჩვეულო ოსტატობითაა მიგნებული ხალხური პოეზიის სული, ხალხური ბალადის ინტონაცია და წყობა. უნდა ითქვას, რომ ეს ნაწარმოები ერთ-ერთი შედევრთაგანია ამერიკული პოეზიისა.

აღსანიშნავია, აგრეთვე რობინსონის ლექსი “ბაღნარი”, სადაც პოეტი ბაღის სიმბოლური გამოყენებით გვაძლევს ცხოველმყოფელი სულიერი სამყაროს სურათს. ბაღი, როგორც სულიერი სამყაროს გამოხატვის საშუალება, ოდითგანვე მოდის საკრალურ ლიტერატურაში და პოეზიაში. საკმარისია გავიხსენოთ ბიბლიიდან სამოთხის ბაღნარი, რომელიც სხვა არაფერია, თუ არა ზეგრძნობადი სფეროს ასახვა, ან გავიხსენოთ ბერძნული მითოლოგიის “ესპერიდების ბაღნარი” და სხვ. აღსანიშნავია, აგრეთვე, სახარებაში მარიამ მაგდალინელის ბაღში ყოფნის სცენა, სადაც იგი იხილავს მკვდრეთით აღმდგარ მაცხოვარს მებაღის სახით. ასევე ხვდება პოეტი მებაღეს აზრის ღვთაებრივ წალკოტში: “არსებობს წალკოტი შეუზღუდველი, სადაც ყვავიან მრავალგვარი კოკრები და ყვავილები, ათასფერი ფოთლები და ერთხელ, ვარდებს შორის მე და მებაღე ვიყავით მარტონი, იგი წარმიძღვა და მაჩვენა ადგილი, სადაც მე დავყარე ჩემი ცხოვრების დღენი მწირ ნიადაგზე და სადაც სევდიანი სუროს ტევრში კვლავ ვპოვე ნაყოფი ჩემივე ცხოვრებისა! აჰ, აქ იყო ჩემი ცხოვრება. აქვე იყო ყველა ადამიანთა ცხოვრებანი; ისინი ჰგავდნენ წიგნს, და ყოველ ფურცელს ჰონდა სასწაულებრივი ხელმოწერა, თითოეულის საფუძველი იყო აზრის მარადიული მარცვალი, თითოეულის ფესვი იყო სიყვარული აზრის ღვთაებრივ წალკოტში.”

მსგავსი ფილოსოფიური სიღრმით გამოირჩევიან ლექსები – “საკურთხეველი”, “წინაღამე”, “კაპიტანი კრეგი”, “კოსმოსი”, “ორი სონეტი”, “უოლტ უიტმანი” და სხვანი. ასეთია ედვინ არლინგტონ რობინსონი, ინგლისური ლექსის დიდოსტატი, ღრმა მოაზროვნე პოეზიაში, აზრის ამაღლებულ ემოციად მქცეველი, ამავე დროს ედგარ ლი მასტერსთან და სხვებთან ერთად, იგი არის უფაქიზესი “ყოფითი” ლირიკის შემქმნელი ამერიკულ პოეზიაში, დიდი ფსიქოლოგი და ადამიანის სულის ჭეშმარიტი მესაიდუმლე.

ივნისი 26, 2010

ზვიად გამსახურდია: “უდაბნოსა და უდაბნოს შორის”


ლევ ტოლსტოი-მებრძოლი გიგანტი, დადუდგრომელი მეამბოხე სული! იგი ორი ასწლეულის მიჯნაზე მსოფლმხედველობრივი კატაკლიზმებისა და სოციალური ძვრების ფონზე კაცობრიობის სულიერი მოწამეობის საოცარი პერსონიფიკაციაა. მის ტიტანურ აზროვნებაში ევროპა და რუსეთი ხარისხობრივი თვალსაზრისით ახალ ამალგამად იქცა. კაცობრიობის ინტელექტუალური ძიებები, ყველა აღმასვლა თუ დაცემა ბეჭდად აზის მის შემოქმედებას. ამასთან, როგორც თავისი ცხოვრების ნირით, ისე შემოქმედებით, იგი უპირისპირდება როგორც ევროპას, ისე ტრადიციულ რუსეთს. თუმც, იმავდროულად, ამ სიტყვის სრული გაგებით, იგი გახლდათ როგორც ევროპელი, ისე რუსი.

ტოლსტოი ომს უცხადებს ფილოსოფიის, რელიგიისა და ეთიკის ტრადიციულ გაგებას და ქმნის ახალ, ზეეროვნულ, ზოგადსაკაცობრიო კრიტერიუმებს. იგი ახალი დროის დიდი ერეტიკოსია, ერეტიკოსი სულისა. მისი მძლავრი ინდივიდუალურობა ვერ ჰგუობს ვერანაირ კალაპოტსა და ჩარჩოებს. ტოლსტოის ბრძოლა შექსპირთან, გოეთესთან, ბეთჰოვენთან-ეს გახლავთ ტიტანის ღმერთებთან შერკინება. ამ გენიოსთან ჭეშმარიტი შეცნობისა და შეფასებისათვის ამგვარ ბრძოლას ბევრად უფრო დიდი მნიშვნელობა აქვს, ვიდრე მონურ თაყვანისცემას ასობით ერთგული კრიტიკოსის, ლიტერატურის მცოდნის, ფილოლოგის, აკადემიკოსისა, რომელნიც მათი ავტორიტეტის წინაშე ოთხად მოკეცილნი მათი მისამართით მარტოოდენ უსასრულო დითირამბებს აფრქვევენ. მართლაც სასაცილო იქნებოდა, სისტემატური შრომების ავტორი რომელიმე შრომისმოყვარე ფილოლოგიური მატლი, აბჯარში გამოწყობილი, შექსპირს ან გოეთეს რომ შებმოდა. ტოლსტოი კი თავის სწორს იწვევს ორთაბრძოლაში, ეს არის თანაბარ ძალთა ტურნირი, სასტიკი, დაუნდობელი შერკინება. ამ ბრძოლასა და უარყოფაში ბევრად უფრო დიდი აღიარებაა, ვიდრე მთელი თაობების მიერ მათი მისამართით გამოთქმულ ტრაფარეტულ ქება-დიდებაში. აქ არნახული სიცხადით ისახება არა მარტო საკუთრივ ტოლსტოის, არამედ ამ ავტორთა ინდივიდუალობა. ტოლსტოის შეურიგებელი მრისხანების ცეცხლი ანათებს მათ და საკუთრივ ტოლსტოის. ეს ჰგავს აგრეთვე იმ მითიური გველეშაპის კბილებიდან ამოზრდილ რაინდთა ბრძოლას, რომელიც არგონავტთა მბრძანებელმა იასონმა იხილა კოლხეთში.

ბეთჰოვენსა და ტოლსტოის ისიც აახლოვებს, რომ ვერცერთი ვერ ფასდება ადამიანური ხელონების კრიტერიუმებით. ბეთჰოვენი ამბობდა: “არ არსებობს ჰარმონიისა და კონტრაპუნქტის არც ერთი კანონი, რომელიც არ შეიძლება დაირღვეს უფრო სრულქმნილის, ამაღლებულის და მშვენიერის ძიებისას”. იგი შეიზლება იქცეს ტოლსტოის მთელი შემოქმედების დევიზად. ბეთჰოვენსა და ტოლსტოისაც ერთი ტრაგედია აქვთ: ამ გიგანტური სულებისატვის მეტად ვიწროა ადამიანური წარმავალი ყოფიერების დილეგი. მეტად ბორკავს მათ ადამიანური ხორციელება. მატერიის მარწუხებში ტანჯვა-ზეადამიანთა საერთო ტრაგედია.
”შენ მიშველე რა ტყვე-ქმნილსა, ჯაჭვნი მაბიან, რკინანი”-ასე ევედრებოდა ღმერთს ავთანდილი, გამოხატავდა რა ამით საკუთრივ რუსთაველის ტრაგედიას.

ბეთჰოვენი ცდილობს ადამიანური, სმენადი მუსიკიდან კოსმიურ მუსიკაში, უნივერსალურ ჰარმონიაში ნავარდს, რომლის ანარეკლი-მიწიერი სმენადი მუსიკა-ზღუდავს და ბორკავს მას. მისი მუსიკის სმენისას ლენინსაც კი, რომელიც უარჰყოფდა ყოველივე ზემიწიერს, ზეადამიანურს, ასეთი რამ წამოსცდა: “არაადამიანური მუსიკა!”. ბეთჰოვენი ებრძვის საგნობრივ, მატერიალურ ბორკილებს და მისი მეცხრე სიმფონია ამ ბორკილების მსხვრევის მეხისებური გამოძახილია, მისი “აპასიონატა” და 32-ე სონატა მატერიალური ხუნდებით შებორკილ-მიჯაჭვული პრომეტეს ტიტანური ბორგვაა. ტოლსტოის კი ბორკავს ადამიანური მორალისა და ეთიკის, სხვა და სხვა ეთიკურ მიმდინარეობათა პირობითობა. ტიტანის სული ეძებს ახალ, უნივერსალურ ზნეობრიობას. თუმც, ქრისტიანული ზნეობის საფუძველზე. იგი გააფთრებით ებრძვის ტრადიციული მორალისა და რელიგიის დოგმებს, მაგრამ ამაოდ. ამ ზღურბლის გადალახვა მოკვდავს არ ძალუძს ამპარტავნობის, ღვთისმგმობელობის ცოდვის გარეშე, რამეთუ “ვერ სცნობენ, ვაგლახ, მოკვდავნი განგებას ციურს!” (ნ. ბარათაშვილი), ხოლო ღმერთი, წმინდა მამათა სწავლების თანახმად, “ზომიერად გვიწილადებს თავის უსაზღვრობას და იმდენად გამჟღავნდება ჩვენს წინაშე, რამდენის დატევაც გვძალუძს”. მაგრამ ამასთან შეგუება უაღრესად რთულია ისეთ სულთატვის, რომელნიც ლამობენ ზვარის გადაბიჯებას. აქედან იწყება დოგმების, ადამიანური პირობითობის მსხვრევა, მაგრამ იმავდროულად ჩნდება საფრთხე დემონური ანარქიოზმისა. ამას აუცილებლად მოჰყვება ზეციური შურისგება: ბეთჰოვენი კარგავს მუსიკის სმენადი აღქმის უნარს, ტოლსტოი კი-რელიგიის, ეკლესიის შეცნობის უნარს, რამეთუ უარჰყოფს უკვე არსებულ კონვენციურ, მისთვის დრომორჭმულ რელიგიურობას, ეთიკას და ახლის ძიებაში იღუპება ღვთის მიერ დასჯილი იკაროსის დარად. იგი, როგორც თავად ამბობს საკუთარ თავზე, არწივია ნაჭრილობევი ფრთებით, რომელიც ამაოდ ელოდება ცაში კვლავ ნავარდისათვის იარის შეხორცებას. ბეთჰოვენს ახალი, მანამდე გაუგონარი არნახული მუსიკა სწყურია, როგორც ტოლსტოის-ახალი, არნახული ზნეობა, რელიგია და რელიგიისმცოდნეობა.

ტოლსტოისა და ბეთჰოვენს შორის კონფლიქტს აქვს კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ასპექტი-ეს არის კონფლიქტი ზნეობასა და მუსიკას შორის. ტოლსტოი, ზნეობრიობის გენიოსი, აღშფოთებულია მუსიკის ზნეობრივი სიმწირით, რაც მას განსაკუთრებით აშკარად მოხვდა თვალში ბეთჰოვენის “კროიცერის სონატის” სმენისას. აქ თვით ზნეობის სულმა გამოუცხადა ომი მუსიკის დიონისოს სულს. ურთიერთს ორი გენიოსი შეეჯახა: ზნეობრივი და მუსიკალური. თუმცა, როგორც ჩანს, ტოლსტოი შესანიშნავად აფასებდა მუსიკის როლს ადამიანური სულის კათარზისში. ამიტომ იგი აუგად როდი იხსენიებდა, პირიქით: ქება-დიდებას ასხამდა ბახს და მის სავიოლინო არიას. ტოლსტოის მუსიკაში პირველყოვსლისა აშინებს დიონისური საწყისი, ვნებათა ანარქიის მძლავრი აფეთქება. რომენ როლანმა მოხერხებულად შენიშნა, რომ ამით იყო განპირობებული ბეთჰოვენის წინააღმდეგ გოეთეს ამბოხიც (გოეთე აპოლონური, ჭვრეტითი ბუნების მხატვარი, შეაცბუნა ბეთჰოვენის მუსიკის დიონისურმა ქარბორბალამ, მისმა მომნუსხველმა, დამმონებელმა ძალამ). ტოლსტოის, როგორც შემოქმედს, ასევე ახასიათებს აპოლონური ბუნება; ამიტომ არის მისთვის ესოდენ უცხო შექსპირისა და ბეთჰოვენის დიონისოსეული ტრაგიზმის ბნელით მოცული სიღრმეები.

ტოლსტოის მხრივ ახალი ევროპული კულტურის უარყოფაში, ისევე, როგორც დოსტოევსკის შემთხვევაში, თავს იჩენს სლავიანოფილური კულტუროფობია. თუმცა, როგორც ინტელექტუალური, ისე ეროვნულ-პოლიტიკური თვალსაზრისით. ტოლსტოი უგულებელყოფდა სლავიანოფილობას. “უნდა ვიხსნათ არა რუსეთი,-ეპაექრება იგი სლავიანოფილებს-არამედ, ჩვენი საკუთარი სულები”. ამას უპირისპირდებოდა სლავიანოფილთა დევიზი: “ვიხსნათ რუსეთიც და საკუთარი სულებიც, ვინაიდან რუსეთი ჩვენი სულია”. ტოლსტოისატვის იმდენად უცხო იყო სლავიანოფილურ მესიანიზმთან მართლმადიდებლობის იდენტიფიცირება, რომ მავანნი მის შემოქმედებას ანტიპატრიოტიზმად აღიქვამდნენ.

თუმცა, ქვეშეცნეულად, ტოლსტოი მაინც რჩება კულტუროფობად, რითაც ენათესავება მაქს ნორდაუს ევროპულ მიმდინარეობას. ამასთან მასში, ისევე როგორცდოსტოევსკის არსებაში, უაღრესად ძლიერია ლტოლვა სალოსობისადმი, უბრალო ხალხის ტრადიციული რუსული რელიგიურობისადმი (“მამა სერგი”), რამაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ტოლსტოის ოჯახიდან წასვლაში. შალოსი გრიშა მისთვის ქრისტიანული სულის იდეალური გამოვლინებაა. აქედანვე მომდინარეობს მისი სიმპათია დუხობორებისადმი. დოსტოევსკის ალიოშა “ძმები კარამაზოვები”-დან , აგრეთვე მისი სხვა გმირები სალოსობის ნიშნის მატარებელნი არიან. სალოსობა-ეს არის გულის გზა მისტიკისაკენ, რომელიც მკვეთრად განირჩევა ინტელექტუალური მისტიციზმისაგან, რომელიც განვითარებულია ისეთ მოაზროვნეთა თხზულებებში, როგორნიც იყვნენ სოლოვიოვი, ბერდიაევი, ილინი და სხვანი.

ტოლსტოი მოგზაურობს ევროპაში, მაგრამ ისევე, როგორც დოსტოევსკი,-მარტოოდენ გეოგრაფიულად. გოეთეს “სპირიტუალური მოგზაურობა იტალიაში” უცხოა მისთვის. საფრანგეთში მას მარტოოდენ სკოლები აინტერესებს. მისი ინტერესების თვალსაწიერში არ შედის ლუვრი ან ახალი იმპრესიონიზმი. ახალ პოეზიაში მას არავინ იზიდავს ჰიუგოს გარდა (სტენდალი და ფლობერი მისთვის ახალი საფრანგეთის განსახიერებაა. თუმც, მის რომენებში საგრძნობია მატი ზეგავლენა). მას არ უყვარს მიქელანჯელო იმავე მიზეზით, რა მიზეზითაც არ სწყალობს ბეთჰოვენს. იგი მისთვის ისეთივე მოწინააღმდეგეა ქვის სტიქიაში, როგორც შექსპირი სიტყვის, ან ბეთჰოვენი მუსიკის სტიქიაში. საყოველთაოდ ცნობილია გენიოსებს შორის ქიშპი და დაპირისპირება.

ტოლსტოის მსოფლმხედველობრივი კატასტროფა განაპირობა იმ ასწლეულის რელიგიური შემეცნების სიმწირემ. ეს გახლდათ ჟამი, როდესაც თეოლოგიაში საბოლოო გამარჯვება ჰპოვა კანტისეულმა რაციონალიზმმა და აგნოსტიციზმმა, რამაც გამოიწვია დომინირება პროტესტანტული თეოლოგიური სკოლისა, რომელმაც ქრისტიანობას მოსტაცა სულიერი დედაარსი და ხელი მიჰყო ქრისტიანულ დოგმათა რაციონალიზებას. პროტესტანტობა უარჰყოფდა ქრისტეს აღდგომას, ვითარცა კოსმიურ ფაქტს. უარჰყოფდა თვით ღმერთის ადამიანად ქმნის იდეას, იდეას ღმერთკაცის არსებობისა; მან დაასრულა ქრისტე ჯვარზე, ვითარცა ჩვეულებრივი მოკვდავი. იგი უგულებელყოფდა სულიერი ირარქიის რსებობას და მის როლს გოლგოთის მისტერიაში; აღდგომასა და ევქარისტიას მარტოოდენ სიმბოლურ მნიშვნელობას ანიჭებდა. სავსებით ცხადია საღვთისმეტყველო შეხედულებებზე გერმანული პროტესტანტული კონცეფციების ზეგავლენა. ეს აისახა ტოლსტოის რომანში “აღდგომა”, რომელშიც ნეხლუდოვი ბიბლიაში მხოლოდ ზნეობრივ მოძღვრებას ხედავს, გაოცებას გამოთქვამს “ანგელოზთა რაღაც გამოცხადების” გამო, ხოლო ქრისტეს მხოლოდ და მხოლოდ ზნეობრივ ადამიანად მიიჩნევს და არა ღმერთკაცად. ქრისტიანობისადმი ასეთმა მიდგომამ ტოლსტოის ეკლესიისაგან მოკვეთა გამოიწვია.

ისტორიოგრაფიაში ტოლსტოი შოპენჰაუერის ფატალიზმის ანტიქრისტიანული იდეის გავლენის ქვეშ მოექცა, რაც სრული სიცხადიტ მის გრანდიოზულ ეპოპეაში “ომსა და მშვიდობა”-ში გამოვლინდა, სადაც მასონი პიერ ბეზუხოვი წინ აღუდგა პლატონ კარატაევის სახით წარმოდგენილ რუსულ ხალხურ ქრისტიანობას.

ქრისტიანობისადმი კანტისეული და რენანისეული მიდგომა ინტელექტუალური თვალსაზრისით ტოლსტოისათვის ბევრად უფრო ახლოს აღმოჩნდა, ვიდრე მაისტერ ეკჰარტის, ჰეგელის, შელინგის ან ლაფატერის მიდგომა. ინდურ და ჩინურ სიბრძნეში ისევე, როგორც სოკრატესეულ სიბრძნეში, იგი ეთიკურ მოძღვრებებს ეძებს და არა მისტიკურ იდეებს. მეორის მხრივ, როგორც ავღნიშნეთ, მას იზიდავს რუსული ხალხური რელიგიურობა, სალოსობა.

ამასთან, მსოფლმხედველობრივმა რაციონალიზმმა ვერ შეძლო გენიალური შემოქმედის ინტუიციის ბოლომდე მოდუნება. ქვეშეცნეული მისტიციზმი აისახა რომანში “ომი და მშვიდობა”. იგი წამოჩენილია აგრეთვე ვრონსკის საოცარ სიზმარში ანა კარენინას სიკვდილის წინ, რომელიც აღწერილია იმქვეყნიური სამყაროს ღრმადშემცნობი, მაგრამ თეორიულად მისი ჭეშმარიტად ვერ აღმქმელი ადამიანის მიერ.

რაც შეეხება დოსტოევსკის, მას უსიტყვოდ სწამდა მართლმადიდებლობისა, მას, როგორც უფრო ღრმა მისტიკოსსა და მოაზროვნეს, რომელმაც ტანჯვის დიდი გზა განვლო, მისი “ძმები კარამაზოვები” არის მხატვრული განსახიერება “სიკეტისმოყვარეობისა”, წმიდა მამათა მოძღვრებისა, რომელშიც მწერალმა განაჩენი გამოუტანა ივანე კარამაზოვის სახით წარმოდგენილ რაციონალიზმს, ვითარცა სატანისტურ მოძღვრებას და სმერდიაკოვის სახით წარმოდგენილ მის პირმშოს-სოციალიზმს. ალიოშას და ივანეს ურთიერთდაპირისპირება-ეს არის მართლმადიდებლობისა და ევროპული კანტიანური რაციონალიზმის თეზა და ანტითეზა, რომელშიც მწერალი აშკარად იხრება პირველისაკენ, კიცხავს რა მეორეს. ეს ორი საწყისი ტოლსტოის არსებაშიც ებრძოდა ურთიერთს. თუმც, საბოლოო გამარჯვების მოპოვება ვერცერთმა მათგანმა ვერ შესძლო. მაგრამ საბოლოოდ, მწერლის დიდი ინტუიციის, მისი ბუნებრივი ქრისტიანობის, აგრეთვე მონასტერში მყოფი მისი დის-მაშას წერილებისა და ლოცვების წყალობით მოხდა მოულოდნელი რამ: ეკლესიის უარმყოფელმა ტოლსტოიმ ოპტინას უდაბნოს მიაშურა. თუმც, შუაგზაში აღესრულა.

რომენ როლანი ცდება, როდესაც მიუთითებს, რომ ტოლსტოის მსოფლმხედველობის მისი გადაულახავი ცხოვრებისეული გარემოცვისადმი შეუთავსებლობა მისი სისუსტით იყო განპირობებული და, რომ შუასაუკუნეთა ნებისმიერი ბერი, რომელიც ტოვებდა ოჯახს, მიწიერ ამაოებას და მონასტერს შეაფარებდა თავს, ტოლსტოიზე უფრო ძლიერი იყო. გაოცებას იწვევს ამგვარი აზრი იმ ადამიანისაგან, რომელიც ზედმიწვდენით იცნობდა როგორც ტოლსტოის პიროვნებას, ისე იმ ეპოქასა და გარემოცვას, რომელიშიც უხდებოდა ცხოვრება. რომენ როლანმა ვერ გაითვალისწინა მთავარი: თუ ის ეპოქა და საზოგადოება, რომელშიც ცხოვრობდა ტოლსტოი, რაოდენ განსხვავდებოდა შუასაუკუნეთა ყოფისა და ფსიქოლოგიისაგან. ის, რაც იოლი იყო შუასაუკუნეების ადამიანისათვის, მეტად რთული გახლდათ XX ასწლეულის ცივილიზებული პიროვნებისათვის. შუასაუკუნეეში გაბატონებული მორალი, მსოფლმხედველობა და აზრი თავად უბიძგებდნენ ადამიანს მსოფლიოსაგან განმარტოებისაკენ. მიუხედავად იმისა, რომ ტოლსტოის ეპოქის რუსეთში არსებობას განაგრძობდნენ მონასტრები და სამონასტრო ცხოვრება, განმარტოების გზაზე დადგომა ბევრ სირთულესთან და წინააღმდეგობასთან იყო დაკავშირებული. მეტადრე გრაფისათვის, ინტელიგენციისა და არისტოკრატიის უმაღლესი წრის წარმომადგენლისათვის. იმხანად, ეს ნიშნავდა საზოგადოებრივი მდინარების წინააღმდეგ წასვლას. შემთხვევით როდი მიუთითებს ტოლსტოი თავის დღიურში: “ბერად რომ შვედგე, იტყვიან ჭკუიდან გადადგა ბერიკაციო”. შუასაუკუნეთა ცხოვრებაში კი ეს ცხოვრებისეული ნორმა, ცხოვრების მდინარებისადმი მიყოლა გახლდათ. არჩევანის გაკეთებას ადამიანს თავად გაბატონებული ეკლესია და საზოგადოება უწყობდნენ ხელს. თქმა იმისა, რომ მცურავი, რომელიც დინების მიმართულებით ცურავს, უფრო ძლიერია, ვიდრე დინების საწინააღმდეგოდ ცურვის მოსურნე, უდიდესი შეცდომაა. პირიქით, ტოლსტოის საოცარ ძალისხმევად დაუჯდა ამ მდინარებაში ერთ ადგილზე თავის შეკავება. დინების საწინააღმდეგოდ ცურვისათვის მისი ზეადამიანური ძალაც კი უძლური აღმოჩნდა. აი, რაშია ტოლსტოის ტრაგედიის არსი.

ცხოვრების პირობების და ე.წ. “უმაღლესი წრის” საზოგადოებრივი აზრის გარდა უნდა გავითვალისწინოთ შემდეგი მომენტი. შუასაუკუნეებში არ იყო გაბატონებული მატერიალისტური მსოფლმხედველობა, სკეპტიციზმი, ნიჰილიზმი, რაციონალიზმი, რომელთაც შეეძლოთ წინ აღსდგომოდნენ ადამიანს მონასტრისაკენ მიმავალ გზაზე. ხოლო მეოცე საუკუეში ისეთი მოაზროვნეებისათვისაც კი, როგორიც ტოლსტოი გახლდათ, უაღრესად რთული აღმოჩნდა საკუთარ არსებაში სკეპტიციზმის მატლის წინააღმდეგ ბრძოლა. ასეთ დროს ინტელიგენციის უმარლესი წრის წარმომადგენელნი იშვიათად მიმართავდნენ სულიერ გზას. ხალხის წიაღიდან გამოსული, ეპოქის ინტელექტუალური შხამისაგან შორს მდგომი ადამიანები ყოვლად უმტკივნეულოდ მიაშურებენ ხოლმე ოპტინას უდაბნოს, რომელზეც ოცნებობდა ტოლსტოი. ტოლსტოის დისთვის, მაშასთვის ძნელი არ იყო მონაზვნად აღკვეცა, ვინაიდან შორს იდგა შემეცნებითი ცხოვრებისაგან. ნუთუ, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ მაშა უფრო ძლიერი პიროვნება იყო, ვიდრე ლევ ნიკოლოზის ძე? თოლსტოის დღიურები, მისი სტატია “რაშია ჩემი რწმენა?” წარმოადგენს მატიანეს ამ ტრაგიკული და ტიტანური ბრძოლისა.

ტოლსტოის მიმდევარმა რუსეთის ბევრმა უბრალო ადამიანმა გაცილებით იოლად მოახერხა ცხოვრებაში იმ იდეალის ხორცშესხმა, რომელსაც ქადაგებდა, მაგრამ რომლის აღსრულებაც ვერ შესძლო ტოლსტოიმ. ნუთუ, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ისინი ბევრად უფრო ძლიერები იყვნენ, ვიდრე თვით ტოლტსოი? უნდა გვახსოვდეს, რომ მათ განგება არ ბორკავდა ისეთი ხუნდებით, როგორიცაა გრაფობა, მამულები, მსოფლიო სახელი, მრავალრიცხოვან მკითხველთა და თაყვანისმცემელთა წინაშე მოვალეობა, ლიტერატურული გეგმები და ა. შ. და ბოლოს, თავის როლს ასრულებდა მბრძანებლობის მოყვარე “ქსანტიპა”, ტოლსტოის მეუღლე სოფიო ანდრიას ასული, საოცრად ძლიერი ხასიათის პიროვნება, რომელიც ტოლსტოის სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში იქცა მისი დილეგის ასთვალა დარაჯად, მის უსაშინელეს იდეურ მოწინააღმდეგედ. ყოველივე ამის წინააღმდეგ ბრძოლა უხდებოდა მოხუც, ფიზიკურად დავრდომილ ადამიანს და, რაოდენ დიდი იყო მისი სულიერი ძალა, რომ მან მოახერხა სასწორის თავისკენ გადაზიდვა და მიატოვა ოჯახი. ამით მან საბოლოოდ გადალახა პოლარობა ორ უდაბნოს შორის-“უმაღლესი” საზოგადოების უდაბნოსა და ოპტინას უდაბნოს შორის. თუმც, გზის შუაგულში დაეცა. დიდი ადამიანები იმითაც გამოირჩევიან, რომ მათში ეპოქის ტრაგედია ცხოვრებისუელ, პირად ტრაგედიად გარდაისახება ხოლმე. ხშირად, მათშივე ისახება მთელი სიდიადე და ბიწიერება დროისა, რომელშიც ისინი ცხოვრობენ.

ასე რომ, ტოლსტოიმ ოპტინას უდაბნოში გაქცევით, საბოლოოდ გაიმარჯვა თავის ბრძოლაში. მან სძლია ასთავიან ჰიდრას-საზოგადოებას, ოჯახს, სკეპტიციზმს, მეშჩანურ “კეთილგონიერებას” და ტიტანური ნებისყოფის წყალობით სულიერი სიყვარული პირად ცხოვრებისეულ კეთილდღეობაზე მაღლა დააყენა. ამით, მან უფრო ძლიერ შეიყვარა თავისი მოკეთენი და ის საზოგადოება, რომელსაც ადრე ესოდენ ვერ იტანდა, ვინაიდანმათ დაუმტკიცა სიმცდარე და დამღუპველობა მათ მიერ არჩეული გზისა.

ტოლსტოიმ მოწამეობრივად დაასრულა თავისი სიცოცხლე. მან იდეას შესწირა თავი და მით გმირობა ჩაიდინა, სადარი ბუდას გმირობისა: ბუდა და ფრანცისკ ასიზელი-აი, მისი უსაყვარლესი იდეალები. საკუთარი სულის წიაღში მათ აუგო ფარული ტაძრები. იგი იყო მათი მიმდევარი მეცხრამეტე-მეოცე საუკუნის რუსეთის აბსოლუტისტურ წყვდიადში, ინტელექტუალურ ცხოვრებაში პოზიტივიზმის, რაციონალიზმისა და სკეპტიციზმის სრული ტრიუმფის ეპოქაში, ზნეობისა და რელიგიის დაცემის ხანაში, იგი იყო მათი მიმდევარი სიტყვით, აზრით, შემოქმედებით, ქველმოქმედებით და სიცოცხლის დაისის ჟამს გადადგმული პრაქტიკული ნაბიჯით გულგრილ საზოგადოებას დაუმტკიცა თავისი ქადაგების გულწრფელობა და სისწორე, რითაც გაამართლა თავისი არსებობა.

1977-1978 წლები
მოსკოვი, სუკ-ის ლეფორტოვის ციხე

Blog at WordPress.com.