ზვიად გამსახურდია

სექტემბერი 12, 2015

ზვიად გამსახურდიას კომენტარი ე.წ. “სამხრეთ ოსეთის” შესახებ (1991 წ)

80850

1991 წლის 23თებერვალი, ამონარიდი ზვიად გამსახურდიას პრესკონფერენციიდან, რომელიც უცხოელი ჟურნალისტებისთვის გაიმართა.  საქართველოს უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარეს დაუსვეს კითხვა სამხრეთ ოსეთის საკითხთან დაკავშირებით.

ჟურნალისტის კითხვა:

ბატონო ზვიად, გაზეთ „იზვესტიაში“ გამოქვეყნდა საკავშირო უმაღლესი საბჭოს დადგენილება სამხრეთ ოსეთთან დაკავშრებით. თუ შეიძლება რამდენიმე სიტყვა და კიდევ ერთიც, საკავშირო პარლამენტსა და რუსეთის პარლამენტს შორის ამ საკითხთან დაკავშირებით სხვაობაა…

– მოგახსენებთ, ეს დადგენილება არის ყოვლად არაკომპეტენტური და უკანონო, ვინაიდან საგანგებო წესების გამოცხადება სამაჩაბლოს მთელ ტერიტორიაზე არ წყვეტს ცხინვალის პრობლემას, არ წყვეტს ოსი ექსტრემისტების ალაგმვის პრობლემას. ეს იქნება მიმართული ქართველი ერის წინააღმდეგ. ეს იქნება განმტკიცება ოსი ექსტრემისტების პოზიციებისა.

გარდა ამისა, ამან შეიძლება გამოიწვიოს კონფლიქტის ესკალაცია მთელს საქართველოში, სადაც კი ოსები სახლობენ. მოგეხსენებათ, ასეთი რაიონები ძალზე ბევრია. ჩვენ ეს ვუთხარით აქ ჩამოსულ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე ვორონინს. ყველაფერი ეს ავუხსენით, დავუსაბუთეთ, იგი, თითქოსდა მართლაც შეფიქრიანდა, მაგრამ ამის შემდეგ რა პოზიციას დაიჭერენ, არ ვიცით.

ის წავიდა შემდეგ ცხინვალში და ახლა ისევ მოსკოვში გადაფრინდა. მაგრამ, მთავარი, რაც ჩვენ უნდა ვიცოდეთ, და სჯობია ვიცოდეთ სიმართლე, ვიდრე თავი მოვიტყუოთ, ისაა, რომ ე.წ. სამხრეთ ოსეთის კონფლიქტი არის სინამდვილეში ცენტრისა და ოსი ექსტრემისტების ომი საქართველოს წინააღმდეგ. ეს არავითარი ეთნიკური კონფლიქტი არ არის..

ესაა ცენტრის სადამსჯელო ოპერაცია, რომელიც მიზნად ისახავს მთელი ტერიტორიის ჩამოცილებას საქართველოდან. ეს უკვე იგეგმება. აი, ახლა მოგვივიდა წინადადება, რომ სამ დღეში შემოვიღოთ საგანგებო მდგომარეობა.

ჩვენ ამას, რასაკვირველია, არ გავაკეთებთ, ამის შემდეგ, ალბათ, პრეზიდენტის ბრძანებულება გამოვა, რომელიც ჩვენს გარეშე შემოიღებს საგანგებო მდგომარეობას და როგორც ეს ყარაბაღში მოხდა, მოახდენს მთელი ამ ტერიტორიის იზოლირებას საქართველოსაგან.

ეს იმას ნიშნავს, რომ მთელი ეს ტერიტორია დაკარგული იქნება საქართველოსათვის. აი, მიზანი ცენტრისა, რომელისთვისაც იგი იბრძვის ყოველნაირი საშუალებებით. მოხდა დეზინფორმირება საზოგადოების გარკვეული ნაწილისა. ეს იქნება, რასაკვირველია, კატასტროფული შედეგი. ჩვენ, რა თქმა უნდა, ამას პასუხის გარეშე არ დავტოვებთ. იქნება ქართველი ერის ძალზე მწვავე რეაქცია.

ვიმეორებ, ცენტრის გეგმაა სამაჩაბლოს ჩამოცილება საქართველოდან. აი, ესაა მათი მთავარი მიზანი. რაც შეეხება საბჭოთა კავშირის უზენაეს საბჭოს, იქ რა ძალები ბატონობენ, ეს ყველასათვის კარგადაა ცნობილი და ისინი ამ იმპერიალისტურ კურსს ემორჩილებიან, რასაკვირველია, მას უჭერენ მხარს. მაგრამ აი, რუსეთის უზენაესი საბჭოს გარკვეული ნაწილი ხედავს ამ უსამართლობას და ჩვენ უფრო გვიჭერს მხარს. გუშინ იყო, მაგალითად, ოსების მიერ მოწყობილი პრესკონფერენცია მოსკოვში. აწყობდა გენერალი ცაგოლოვი. იგი ექსტრემისტების ლიდერია, რომელიც ახლა პროფესორად შეინიღბა, მოუშვა წვერი ლევ ტოლსტოის მსგავსად.

ეს არის ტერორისტული ბანდების მეთაური, რომელიც დივერსანტებს აგზავნის სამაჩაბლოში. მოსკოვში იგი ცდილობს დიდი მშვიდობის მქადაგებლის როლში გამოსვლას, მაგრამ იქ ჩავიდნენ ოსი ლტოლვილები სამაჩაბლოდან და ეს პრესკონფერენცია ფაქტობრივად ჩაშალეს.ამხილეს იქვე ცაგალოვი და მისი ბანდა და მათ ვერ შეძლეს საზოგადოების მოტყუება. ამით აიხსნება ის, რომ გუშინ „ვრემია“ შედარებით ჩუმად იყო ამ საკითხზე და პრესაც ასე თუ ისე კორექტულად იქცევა. მაგრამ ეს, რასაკვირველია, არ აინტერესებს ცენტრს. ცენტრს აქვს მიზანი. ცენტრის მიზანია ჩვენი დასჯა.

ჩვენი დასჯა იმისათვის, რომ ჩვენ დამოუკიდებლობისათვის ვიბრძვით და არ ვაწერთ ხელს სამოკავშირეო ხელშეკრულებაზე. და აი, ამისათვის იყენებს ცენტრი სამაჩაბლოს. ასეთია მდგომარეობა.

წყარო

Advertisements

ივლისი 27, 2014

მერაბ კიკნაძე: ზვიად გამსახურდიას მოგზაურობა ევროპაში

385445_256159257790521_100001893472949_645753_759097143_n

საქართველოს კანონიერი ხელისუფლების გროზნოში ყოფნის პერიოდში მუდმივად იგრძნობოდა პრეზიდენტ გამსახურდიას ევროპაში მოგზაურობის აუცილებლობა. ეს ყურადღებას მიაპყრობდა საქართველოში მიმდინარე მოვლენებს, ხელს შეუწყობდა მათ ობიექტურ გაშუქებას, კანონიერი ხელისუფლების ირგვლივ არსებული საინფორმაციო ბლოკადის გარღვევას და ნაწილობრივ მაინც გაანეიტრალებდა კარგად ორგანიზებულ ცილისმწამებლურ კამპანიას. ყველაფერი ამის გროზნოდან მოხერხება თითქმის შეუძლებელი იყო, რადგან ჯოჰარ დუდაევის გამარჯვების შემდეგ მოსკოვმა ჩეჩნეთი თავად მოაქცია ბლოკადაში და დასავლური საინფორმაციო საშუალებათა წარმომადგენლებისათვის იქ მოხვედრა უკიდურესად გაძნელდა. თავის მხრივ, დასავლური მედიაც დიდად არ აქტიურობდა, რადგან იმთავითვე წინასწარ შემუშავებული “დემოკრატი ელცინისა” და “აბრაგი დუდაევის” შტამპებით იფარგლებოდა. ამასთან, დუდაევის ხელისუფლებაში მოსვლის პირველი დღიდანვე ჩეჩნეთში განუწყვეტლად ეწყობოდა პროვოკაციები – ხან რუსეთის უშუალო მონაწილეობით, ხან შინაგანი “ოპოზიციის” საშუალებით, რომელიც მოსკოვის მეხუთე კოლონას წარმოადგენდა. სიტუაცია უკიდურესად ფეთქებადსაშიში იყო.

უდავოა (და ამაში მოგვიანებით დავრწმუნდებით), რომ ზვიად გამსახურდია არ აპირებდა ჩეჩნეთს გარიდებოდა და უფრო უსაფრთხო ადგილას გადაენაცვლა. ამას ორი მიზეზი ჰქონდა: პირველი ისაა, რომ ჩეჩნეთში ყოფნა სანახევროდ საქართველოში ყოფნას ნიშნავდა ფიზიკურადაც და სულიერადაც; მეორე კი ის, რომ ჩეჩნეთში ყოფნით ზვიადი ჩეჩნებსაც ამაგრებდა და საერთო მტრის წინააღმდეგ ბრძოლაში შეუპოვრობას ჰმატებდა. ეს ყველაფერი ერთად კი ორასი წლის განმავლობაში მინავლებული კავკასიური ერთიანობის გრძნობის არნახულ გაცხოველებას იწვევდა. ამდენად, ლაპარაკი მხოლოდ ხანმოკლე მოგზაურობას ეხებოდა.

ასეთი მოგზაურობის პირველ, უშედეგო მცდელობას 1992 წლის ზაფხულში ჰქონდა ადგილი, როდესაც საქართველოს ეუთო-ში გაწევრიანების საკითხი დაისვა. ეს ჰელსინკში, ეუთოს უმაღლესი დონის შეხვედრაზე უნდა მომხდარიყო., რომელიც ივლისში შედგა. ამას წინ უსწრებდა ეუთოს დამკვირვებლების ვიზიტი საქართველოში (ხელმძღვანელი – ბელგიელი ეიკენსონი), რომლებმაც “დემოკრატიული რევოლუციის” შემდეგ ქვეყანაში შექმნილი მდგომარეობა კრწანისის სამთავრობო რეზიდენციის საბანკეტო დარბაზიდან შეისწავლეს და შემდეგ დასავლეთ საქართველოში გაემგზავრნენ. იქ ‘მხედრიონის” სადამსჯელო რეიდების შედეგად გაუბედურებულ შავოსან დედებთან შეხვედრაზე უარი თქვეს; დელეგაციის მეთაურმა განაცხადა: ეს შოუა, რომელიც ვერავითარ გავლენას ვერ მოახდენს საერთო შთაბეჭდილებაზეო.

პარალელურად გროზნოში, ეუთოს ეგიდით, ჩეხოსლოვაკიის მოსკოვის საელჩოს ორი საშუალო რანგის მოხელე, ორივე ეროვნებით სლოვაკი – მილან ტოკარი და იოზეფ ვრობეცა ჩამოვიდნენ პრეზიდენტ გამსახურდიასთან შესახვედრად (1992 წელს ჩეხოსლოვაკია ეუთოს თავმჯდომარეობდა). ზვიადმა დეტალურად აღუწერა მათ საქართველოში მომხდარი გადატრიალება და მის შედეგად შექმნილი მდგომარეობა, აჩვენა თბილისში მიტინგების დარბევა-დახვრეტისა და სამეგრელოში ჩატარებული სადამსჯელო ოპერაციების ამსახველი ვიდეომასალა, რასაც სტუმრებმა ლამის მთქნარებით ადევნეს თვალი. ზვიად გამსახურდიამ კატეგორიულად განაცხადა, რომ ეუთოს მისიის დასკვნა ვერანაირად ვერ ჩაითვლება სრულფასოვნად, თუ ის არ შეხვდება კანონიერ პრეზიდენტს და პარლამენტს, რომლებიც არ გადამდგარან და დევნილობაში აგრძელებენ ფუნქციონირებას (ამ დროისათვის გროზნოში უკვე ჩატარებული იყო დევნილი უზენაესი საბჭოს სესია). სლოვაკებმა განაცხადეს: ეუთოს მისიასაც ძალიან სურს ამ შეხვედრის მოწყობა, მაგრამ ეს შეუძლებელია – საქართველოდან გროზნოში მოხვედრა პრაქტიკულად გამორიცხულიაო. ზვიადი მათი თანდასწრებით ურეკავს ჯოჰარ დუდაევს და ეკითხება, ხომ არაა შესაძლებელი დასავლეთ საქართველოში მყოფი ეუთოს მისიის გროზნოში ჩამოყვანა. რამდენიმე წუთში დუდაევი პასუხობს, რომ უკვე გასცა ბრძანება და კიევიდან გროზნოსაკენ მომავალი სარეისო თვითმფრინავი სოხუმის აეროპორტში საგანგებო დაშვებას შეასრულებს ერთ საათში, რათა იქ მყოფი ეუთოს მისია თან გამოიყოლოს. სლოვაკებს ფერი ეცვალათ და იძულებულნი გახდნენ, ეს ინფორმაცია ტელეფონით ეცნობებინათ საქართველოში მყოფი მისიისათვის, საიდანაც ცივი უარი მიიღეს, რაშიც წინასწარვე არავის ეჭვი არ ეპარებოდა. ამას მოჰყვა საცოდავი ლუღლუღი: “ჩვენ ყველაფერი ვიცით, მაგრამ გადაწყვეტილებებს არ ვიღებთ, გარემოებები ხშირად სიმართლეზე ძლიერია “ და ა.შ.

ეს ორი დიპლომატი ჩეჩნეთის რესპუბლიკის მაშინდელ საგარეო საქმეთა მინისტრს, შამილ ბენოს შევახვედრე. ჩეჩნები ნებისმიერ საგარეო კონტაქტს ძალიან აფასებდნენ – გასაგები მიზეზების გამო. სლოვაკებმა ბენოს ინფორმაცია ინდიფერენტულად მოისმინეს. შეხვედრა უაზროდ გაიჭიმა. ბოლოს ერთერთმა სარკასტული ღიმილით გადმომილაპარაკა: როგორც ჩანს, კავკასიაში პროტოკოლს პატივს არ სცემენო. მე ვუპასუხე: კავკასიაში პროტოკოლზე მეტად სტუმრის პატივისცემა ფასობს და აქ ცოცხს არავინ გამოგიტანთ-მეთქი. შეხვედრა  დამთავრდა და ორივე მხარემ შვებით ამოისუნთქა.

ჰელსინკში ეუთოს სამიტზე “სამხედრო საბჭოს” მეთაურ შევარდნაძესთან ერთდროულად ზვიად გამსახურდიას გამოჩენას რა სკანდალი მოჰყვებოდა, ძნელი წარმოსადგენი არ არის. მიუხედავად ფინეთ-საქართველოს საზოგადოების თავმჯდომარის – აილა ნიინიმაას, ფინეთის პარლამენტის წევრის, ჰეიკი რიიჰიარვისდაუღალავი მეცადინეობისა, ფინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ არა მარტო ოფიციალური მიწვევა არ გამოუგზავნა პრეზიდენტ გამსახურდიას, არამედ კერძო მიწვევით ვიზაზეც კი უარი უთხრა. ეჭვგარეშეა, რომ ეს გადაწყვეტილება ფინეთის მთავრობას არ მიუღია – ასეთი გადაწყვეტილების მიღება შორს სცდება ერთი პატარა, თუნდაც დამოუკიდებელი ქვეყნის მთავრობის კომპეტენციას. ამის შედეგად ეუთოს ისტორიაში ყველაზეუფრო სამარცხვინო და სასაცილო ფურცელი ჩაიწერა: საქართველოს სახელითჰელსინკისდოკუმენტზესაბჭოთა კავშირში პირველიჰელსინკის ჯგუფისდამფუძნებლის, ყოფილისაბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე პირველ თავისუფალ არჩევნებში არჩეული პრეზიდენტისნაცვლად დისიდენტების დევნაში გაწაფულ სუკის გენერალსა დასამხედრო საბჭოსმეთაურსმოაწერინეს ხელი, რომელსაც იმ დროისათვის ლეგიტიმურობის მოჩვენებითი ნიშნებიც კი არგააჩნდა.

1992 წლის აგვისტოში გროზნოდან ლიტვაში გავემგზავრე, სადაც პრეზიდენტის დავალებით სეიმის თავმჯდომარეს, ვიტაუტას ლანდსბერგისს შევხვდი. ლანდსბერგისმა და აზერბაიჯანის ლიდერმა აბულფაზელჩიბეიმ პრინციპულობა გამოიჩინეს საქართველოში მომხდარი მოვლენების შეფასებისას, რაც საყოველთაო დუმილისა და მითუმეტეს – “დემოკრატიული რევოლუციით” აღტაცების ფონზე განსაკუთრებით დასაფასებებლი იყო. ლანდსბერგისმა საქართველოში შევარდნაძის დაბრუნების შემდეგ საჯაროდ განაცხადა: “საქართველოში სახელმწიფო გადატრიალება მოხდა. ვეჭვობ, რომ შევარდნაძის საერთაშორისო ავტორიტეტი საკმარისი აღმოჩნდება რეჟიმის ლეგიტიმიზაციისათვის.” ელჩიბეიმ 1992 წელს, სტამბოლის სამიტის დროს, შევარდნაძისაგან თავი შორს დაიჭირა: “თქვენ ქვეყნის არჩეული ლიდერი არ ხართ და იძულებული ვარ, თქვენთან ურთიერთობისაგან თავი შევიკავო.” (ეს ამბავი ბაქოში ყოფნისას მილიმეჯლისის მაშინდელმა თავმჯდომარემ, ისა ღამბარმა მიამბო 1992 წლის შემოდგომაზე.) ლიტვა ერთ-ერთი უკანასკნელია ევროპულ ქვეყნებს შორის, რომელმაც დიპლომატიური ურთიერთობა დაამყარა შევარდნაძის მთავრობასთან. 1992 წლის საპარლამენტო არჩევნებში დამარცხების შემდეგ, ოპოზიციაში გადასულმა ლანდსბერგისმა კიდევ უფრო გაამძაფრა თავისი დამოკიდებულება უკანონო რეჟიმის მიმართ.

შეხვედრისას ლანდსბერგისს გადავეცი პრზიდენტის მადლობა აღმოჩენილი მხარდაჭერისათვის. მან თქვა, რომ ეს მაქსიმუმია რისი გაკეთებაც შეუძლია, რადგან დასავლეთის დიდი სახელმწიფოების დამოკიდებულება საქართველოში განვითარებული მოვლენების მიმართ არასახარბიელოა; საპარლამენტო არჩევნებიც კარზე იყო მომდგარი და ლიტვის სახეცვლილი კომუნისტური ოპოზიციის ხმაურიც ამძიმებდა მდგომარეობას; აღნიშნა, რომ კატეგორიულად წინააღმდეგია ძალადობის გზით ხელისუფლებაში მოსულ რეჟიმთან ყოველგვარი ურთიერთობისა; თბილად გაიხსენა საქართველოს თანადგომა ლიტვისათვის მძიმე დღეებში 1991 წლის იანვარში, როდესაც სეიმის ირგვლივ, ბარიკადებზე, შტურმის მოლოდინში ხალხი მორიგეობდა (მათ შორის – თითქმის უცვლელად – საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტის ხელისმომწერი, ბ-ნი შალვა წიკლაური); გაიხსენა საქართველოდან გაგზავნილი მედიკამენტებითა და სხვა ჰუმანიტარული დახმარებით დატვირტული თვითმფრინავიც; დაწვრილებით გამომკითხა საქართველოში შექმნილი  მდგომარეობა; თქვა, რომ პარლამენტის დევნილობაში ფუნქციონირების სხვა შემთხვევას არ იცნობს; ძალიან აინტერესებდა სიტუაცია ჩეჩნეთში. ჩემი ჩასვლის ერთ-ერთი მიზანი იმის გარკვევა იყო, თუ რამდენად უსაფრთხო იქნებოდა პრეზიდენტ გამსახურდიასათვის ლიტვის ტერიტორიის სატრანზიტოდ გამოყენება (იმ დროისათვის გროზნოს აეროპორტი რუსების მიერ პრაქტიკულად ბლოკირებული იყო, ერთადერთი თვითმფრინავი ვილნიუსის მიმართულებით დაფრინავდა). პასუხი ასე ჟღერდა: “ მოხარული ვიქნები დაგეხმაროთ. საპატიო ყარაულს ვერ შეგპირდებით, მეგობრული შეხვედრა და თავშესაფარი კი გარანტირებული გაქვთ…” ბოლოს წარმატება უსურვა საქართველოს და ჩეჩნეთს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. ოპოზიციაში გადასვლის შემდეგ ლანდსბერგისის საპარლამენტო ფრაქციის წევრებმა ლიტვის სეიმში ჩეჩნეთის მხარდამჭერი ჯგუფი შექმნეს, რომელიც ჩეჩნეთის დამოუკიდებლობის აღიარებას მოითხოვდა, რისთვისაც ათეულ ათასობით ხელმოწერა მოაგროვა; მათივე მხარდაჭერით ლიტვაში გაიხსნა ჩეჩნეთის რესპუბლიკა-იჩქერიის მუდმივი წარმომადგენლობა, რომელსაც წლების განმავლობაში ქ-ნი ამენათ საიიევა ხელმძღვანელობდა.

1992 წლის ნოემბერის შუა რიცხვებში პრეზიდენტმა მითხრა, საერთაშორისო მივლინებისათვის მოვმზადებულიყავი. მე ვუთხარი, რომ არანაირი საბუთი არა მაქვს, გარდა ჩეჩნეთის შსს მიერ შედგენილი პირადობის დამადასტურებელი დროებითი ცნობისა, რომელსაც ჩვეულებრივი პასპორტის დაკარგვის შემთხვევაში გასცემენ ხოლმე. ზვიადის თხოვნით ჩეჩნეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ერთ დღეში დამიმზადა საბჭოთა “ნამგალ-უროიანი” უცხოური პასპორტი. ამ დროისათვის საჰაერო ბლოკადა მოიხსნა და გროზნოდან სტამბოლში მეტნაკლები სიხშირით ჩარტერული რეისი დაფრინავდა. მივლინების შესახებ ცოლის გარდა არავისთვის მითქვამს. გაფრენის დღეს, 23 ნოემბერს, დილით, ჩეხოვის ქუჩაზე “კოშკში” მივედი დეტალური ინსტრუქციების მისაღებად. გამოირკვა, რომ მარტო არ მივფრინავ და ჩემი თანამგზავრი თავად პრეზიდენტი გამსახურდიაა. გავემართეთ აეროპორტში, ავედით ცარიელ თვითმფრინავში და მფრინავების კაბინაში მოვთავსდით. ცოტა ხანში ჩეჩნეთის იმდროინდელი საგარეო საქმეთა მინისტრი შამსუდდინიუსეფი* შემოგვიერთდა, რომელიც სტამბოლში დუდაევის საგანგებო დავალებით მიფრინავდა. ეს რეისი ნახევრადლეგალური იყო და ხან ბაქოს გავლით დაფრინავდა, ხან – პირდაპირ სტამბოლში. ამჯერად საქართველოს სადისპეჩერო სამსახურმა თვითმფრინავი საქართველოს საჰაერო სივრცეში არ შეუშვა და შემოვლითი გზით – კავკასიონის გაყოლებით – შავი ზღვის გავლით ვიფრინეთ.

სტამბოლში მსხვილი კომპანიის, Aslan Transmarin Shipping Trading and Industry Co. Inc., გენერალური დირექტორი, აიდინ კუტლუგი დაგვხვდა და VIP სალონში მიგვიწვია. პასპორტები გამოგვართვეს და რამდენიმე წუთში ჩარტყმული ვიზებით დაგვიბრუნეს. იმ დროს თურქეთში პოსტ-საბჭოური სივრცის მოქალაქეებისათვის გამარტივებული, გამოცხადებითი სავიზო რეჟიმი მოქმედებდა. აეროპორტიდან კომპანიის სათაო ოფისისაკენ გავემართეთ, სადაც კომპანიის მფლობელი იბრაჰიმ ასლანი, თურქეთის მეჯლისის რამდენიმე წევრი და კომპანიის “თოფ-მენეჯმენტის” სხვა წარმომადგენლები დაგვხვდენ. გაიმართა სახელდახელო სადილი. ასლანი, რომელსაც თურქეთის პრეზიდენტის, ტურგუტ ოზალის ოჯახთან ახლო ურთიერთობა აკავშირებდა, რამდენჯერმე იყო ნამყოფი გროზნოში, ერთხელ – ოზალის ვაჟთან ერთად. როგორც ჩანს, ჩეჩნეთთან სერიოზული ინტერესები აკავშირებდა. გადაჭარბების გარეშე შეიძლება ითქვას, რომ ზვიად გამსახურდიას პრეზიდენტის შესაფერისი დახვედრა მოუწყვეს. კომპანიის მფლობელმა ჰკითხა პრეზიდენტს, თუ რა გეგმები ჰქონდა. ზვიადმა უპასუხა, რომ აქვს მიწვევა გერმანიაში IGFM**-ისაგან და შეძლებისდაგვარად სწრაფად სურს იქ მოხვედრა. თურქმა მასპინძელმა იქვე გაატანა ჩვენი პასპორტები კომპანიის ერთერთ დირექტორს გერმანიის საკონსულოში ვიზების მისაღებად.

სადილზე ერთი საინტერესო ეპიზოდი მოხდა: კომპანიის წარმომადგენელმა გაერთიანებულ სამეფოში, ახალგაზრდა კაცმა სახელად ზაქარია გუნდოგდუმ ზვიადს ჰკითხა: “მე წარმოშობით ლაზი ვარ. მართალია, რომ ჩვენ და გურჯები ბიძაშვილები ვართ?” ამაზე ზვიადმა უპასუხა: “მე თავად ლაზი გახლავარ ნახევრად, დასავლეთ საქართველოს დიდი ნაწილი ლაზებითაა დასახლებული და გურჯები და ლაზები ბიძაშვილები კი არა, ერთნი ვართ.” აღმოჩნდა, რომ  დამხვდურთა ლამის ნახევარი ლაზია, მათ შორის – მეჯლისის წევრებიც. ამ განცხადებით გაამაყებულნი საგრძნობლად გაიშალნენ მხრებში, რაც იბრაჰიმ ასლანს, მგონი, დიდად არ ეპიტნავა. ამასობაში ვიზებზე გაგზავნილი კაცი გაოცებული დაბრუნდა და ამბობს: “კონსულს პირადად შევხვდი. გამსახურდიას გაგონებაზე ნირი ეცვალა და პირდაპირ წამოროშა: მე ამ საკითხს მარტო ვერ გადავწყვეტ, მოსკოვს (და არა ბონს!) უნდა შევუთანხმოო.” საერთაშორისო თანამშრომლობის ამ მარგალიტმა საყოველთაო მხიარულება გამოიწვია და ზვიადს გაორმაგებული პატივისცემით მიაჩერდნენ. მასპინძელმა ფრანკფურტში თავის წარმომადგენელს დაურეკა, რომელმაც განაცხადა – პირდაპირ ფრანკფურტში ჩამოფრინდეს და ვიზას აქვე გავაკეთებო. ზვიადმა ეს გაუმართლებელ “ხულიგნობად” ჩათვალა.

დავურეკეთ აილა ნიინიმას ჰელსინკში. მან ყურებს არ დაუჯერა, რომ ზვიადი სტამბოლშია. “თავი დაანებეთ გერმანიას, ჯერ ფინეთში ჩამოდით და მერე ვნახოთ. ჩვენი საგარეო საქმეთა სამინისტრო იმდენადაა დარცხვენილი წინა უარის გამო, რომ რეაბილიტაციის ამ საშუალებას ხელიდან არ გაუშვებს და ვიზას დაუყოვნებლივ მოგცემთ…” მართლაც, დღის ბოლომდე ფინეთის საკონსულოში ვიზები მოგვცეს, მგონი აპლიკაციებიც კი არ შეგვივსია.

ღამე SWISS HOTEL -ში გავათიეთ. დილით, სასტუმროში, საუზმისას, მიმტან კაცს, რომელიც გვემსახურებოდა, სახეზე გაოცება შევამჩნიე, რომელსაც ვერ მალავდა. შემდეგ ჩვენი თანმხლები აიდინ კუტლუგი როგორღაც დაუმარტოხელებია და უკითხავს: ეს მართლა გამსახურდიაა თუ მისი ორეულიაო. საკმაოდ უჩვეულო შემთხვევაა ამ კლასის სასტუმროსათვის, სადაც მომსახურე პერსონალი არავის და არაფერს “არ ამჩნევს”.

მასპინძელმა დაგვახვედრა ორი ღია წრიული ავიაბილეთი სტამბოლი – ფრანკფურტი – ჰელსინკი -სტამბოლი (ჩეჩნეთში დაბრუნების ერთადერთ შესაძლებლობად ხომ სტამბოლი რჩებოდა). ამას თან მოჰყვა მოულოდნელი შეთავაზება: უცხოეთიდან ანკარაში დაბრუნებისას პრეზიდენტი ოზალი სტამბოლში რამდენიმე საათით გაჩერდება და შესაძლებელია ხანმოკლე შეხვედრის მოწყობა. ზვიადი სიამოვნებით დათანხმდა და მცირე ხნის შემდეგ იბრაჰიმ ასლანის თანხლებით სტამბოლის სამხედრო აეროდრომისაკენ გავეშურეთ, სადაც ოზალის თვითმფრინავი დაეშვა. ადგილზე რომ მივედით, თვითმფრინავს უკვე ანკარაში გასაფრენად ამზადებდნენ. ასაფრენ ბილიკზე რამდენიმე წუთიანი გულთბილი შეხვედრა შედგა. მე შორიახლოს ვიდექი. ზვიადის გვერდით ტანმორჩილი ოზალი ოდნავ კომიკურად გამოიყურებოდა. “ბედნიერი ვარ, რომ თქვენთან შეხვედრის საშუალება მომეცა” – თქვა ოზალმა და ასლანს მიუბრუნდა: “ყველაფერი გააკეთეთ, რაც ძალგიძთ. მეზობელს გაჭირვებაში უნდა დაეხმარო.” აეროდრომიდან რომ ვბრუნდებოდით, მასპინძელმა, რომელიც ძალიან კმაყოფილი ჩანდა, ზვიადს უთხრა: “დაბრუნებისას პრეზიდენტ ოზალთან უფრო ხანგრძლივ და სერიოზულ შეხვედრას მოგიწყობთ ანკარაში.”

საღამოს ფრანკფურტის გავლით ჰელსინკში გავფრინდით და დანიშნულების ადგილზე ნაშუაღამევს, 25 ნოემბერს ჩავედით. ჰელსინკის აეროპორტში ზვიად გამსახურდიას რეპორტიორების დიდი ჯგუფი, აილა ნიინიმაა და სხვა ფინელი მეგობრები, იქაური ქართველი ემიგრანტი რენო სირაძე და ფინეთში სამკურნალოდ მყოფი პრიმადონნა და უზენაესი საბჭოს წევრი მაია თომაძე ელოდებოდნენ.

ზვიადმა კორესპონდენტებს განუცხადა: ”ბედნიერი ვარ იმით, რომ ჰელსინკის ვსტუმრობ. ამ ქალაქის სახელთან ბევრი რამ მაკავშირებს, ჰელსინკის შეხვედრის დასკვნით აქტში დეკლარირებულ პრინციპებისათვის ბრძოლას მთელი ცხოვრება შევალიე… იმედი მაქვს, რომ ბოლოს და ბოლოს მოვახერხებთ გავაგებინოთ სიმართლე მსოფლიოს საქართველოში და კავკასიაში მიმდინარე მოვლენების შესახებ…”…არცერთი, თუნდაც ირიბი საყვედურის სიტყვა ფინეთის მთავრობის მიმართ.

საქართველოს და ფინეთის ალმებიანი ავტომობილით სატუმრო Holiday Inn –ისაკენ გავემართეთ. მეორე დილით სასტუმროს კონფერენც-დარბაზში დიდი პრესკონფერენცია გაიმართა, სადაც მთლიანად იყო წარმოდგენილი ფინური და ფინეთში აკრედიტებული საინფორმაციო საშუალებები. ზვიადმა განცხადა, რომ საქართველოში მომხდარი გადატრიალება არის ბუშის, “მხედრიონის” საპატიო წევრის – ბეიკერისა და გორბაჩოვისშეთქმულება მის წინააღმდეგ, რომლის უშუალო შემსრულებლები კომუნისტური ნომენკლატურა და ЗакВо-ს საჯარისო ნაწილები იყვნენ. “ესაა ნომენკლატურის რევანში”- თქვა ზვიადმა  და მოაყოლა, რომ ეს რევანში არა მარტო ქართული მოვლენაა. “დააკვირდით” – თქვა მან – “თითქმის ყველგან, ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებში ხელისუფლებაში ისევ კომუნისტები დაბრუნდნენ, ამის უახლესი მაგალითი ლიტვაა. დასავლეთის დემოკრატიებს მეტი სიფხიზლე მართებთ.” ფინეთში ჩასვლამდე რამდენიმე დღით ადრე ლიტვაში ჩატარდა საპარლამენტო არჩევნები, სადაც ბრაზაუსკასმა გაიმარჯვა. (თუ არ ვცდები, ტერმინი “ნომენკლატურის რევანში” ზვიადმა პირველად კრისტოფერ სტორის Soviet Analys -ში გამოქვეყნებულ სტატიაში გამოიყენა, რომელიც ასე იყო დასათაურებული.)

ზვიადმა ვრცლად ისაუბრა იმაზე, რომ შევარდნაძის ხუნტამ დაშალა ხელისუფლებისა და მმართველობის ყველა დონის ორგანო, შეაჩერა კონსტიტუციის მოქმედება, რაც საფრთხეს უქმნის ქვეყნის ტერიტორიულ მთლიანობას; რომ რეჟიმი უმოწყალოდ უსწორდება კანონიერი ხელისუფლების მომხრეებს მთელ საქართველოში; რომ აფხაზეთში ჯარის შეყვანის ერთადერთი მიზანი იქ ქართული მოსახლეობის მშვიდობიანი დაუმორჩილებლობის კამპანიის დათრგუნვაა; ხაზი გაუსვა იმას, რომ საქართველოს კანონიერი პრეზიდენტი და პარლამენტი არ გადამდგარან და დევნილობაში აგრძელებენ ფუნქციონირებას, რომ ამ ბრძოლის მიზანი არა ხელისუფლების დაბრუნება, არამედ ქვეყანაში კანონიერების აღდგენაა; თქვა, რომ დასავლური პრესა და ადამიანის უფლებების დამცველი ორგანიზაციები იშვიათი გამონაკლისების გარდა ყველაფერ ამაზე თვალს ხუჭავენ. “თუ ასე გაგრძელდა, საქართველო მალე სომალის მდგომარეობაში აღმოჩნდება. ერთადერთი გამოსავალი დანაშაულებრივი რეჟიმის საერთაშორისო იზოლაციაა.”

ფინეთში ჩასვლისთანავე ზვიადმა შეიტყო ზუგდიდის პოლიციის შენობაში მოწყობილი აფეთქების შედეგად კანონიერი ხელისუფლების რამდენიმე მომხრის, მათ შორის სლავა მინჯიას ვერაგული განადგურების ამბავი, რაც ძალიან განიცადა. პირადი პასუხისმგებლობის ეს გამძაფრებული გრძნობა – ხშირად სრულიად უცნობი ადამიანების მიმართ – მისთვის ბევრჯერ შემიმჩნევია. ეს შემთხვევა ზვიადმა პრესკონფერენციაზეც მოიყვანა, როგორც არსებული რეჟიმის ტერორისტული ხასიათის საილუსტრაციო მაგალითი. AP-ს კორესპონდენტის შეკითხვაზე – ”რა რეაქცია გქონდათ ეუთოს შეხვედრაზე ფინეთმა ვიზა რომ არ მოგცათ?”- ზვიადმა უპასუხა -”ეს ფინეთის მთავრობის ბრალი არ არის, მსოფლიო მთავრობის გადაწყვეტილებაა.”

ფინურმა მედიამ პრესკონფერენცია დეტალურად გააშუქა – იქაურების თქმით – საკმაოდ ობიექტურადაც. ფინური საზოგადოებრივი ტელევიზიის პირველმა არხმა ასეთი კომენტარი მოაყოლა: “გამსახურდიას გადაწყვეტილი აქვს ხელისუფლებაში მშვიდობიანი გზით დაბრუნება. საინტერესოა, არის თუ არა მისი პოზიციები საქართველოში ისეთივე ძლიერი, როგორც მისი სიტყვებია?” პრეს-კონფერენციის ანგარიში და მასალები საქართველოში შექმნილი მდგომარეობის შესახებ ყველა გაზეთმა გამოაქვეყნა.

ფინეთში პრეზიდენტ გამსახურდიას ჩასვლას წინ უსწრებდა საინტერესო ეპიზოდი. გავლენით მეორე გაზეთისIlta Sanomat –ის მთავარმა რედაქტორმა, მარტტი ბაკმანმა ხანგრძლივ სატელევიზიო გამოსვლაში აღწერა, თუ როგორ გახდა “დიქტატორი” გამსახურდიასა და საქართველოს ეროვნული ხელისუფლების წინააღმდეგ გაჩაღებული ცილისმწამებლური საერთაშორისო კამპანიის მსხვერპლი და უნებლიე მონაწილე. ამ სატელევიზიო გადაცემის ვიდეოჩანაწერი აილა ნიინიმაამ დაგვახვედრა, რომლის დამსახურება საკუთარ “მოქცევაში” თვით ბაკმანმა დაადასტურა. მისი სიტყვებით, შეხედულების ასეთ მკვეთრ ცვლილებაში ძირითადი როლი იმ ფაქტმა ითამაშა, რომ სუკ-ის გენერლის და “დასავლეთის ფავორიტის” საქართველოში დაბრუნების შემდეგ დასავლურ მედიაში საქართველოზე, სადაც ხალხს პირდაპირ ქუჩაში ხვრეტენ, მხოლოდ პოზიტიური ინფორმაცია ვრცელდება. “ახლა ვხვდები, რომ გამსახურდიას “დიქტატორობა” გულუბრყვილო ხალხზე გათვლილი მედია-ხრიკი იყო. ვწუხვარ, რომ ამ გულუბრყვილო ხალხის სიაში თავად აღმოვჩნდი. არადა, თავს ასეთად ნამდვილად არ მივიჩნევდი.”

საკუთარი გულუბრყვილობის მსხვერპლი ბაკმანი ამჯერად  გულახდილობისა და პატიოსნების გამო დაზარალდა. ამ სატელევიზიო გამოსვლის შემდეგ ის მთავარი რედაქტორის თანამდებობიდან გადადგა. როგორც ჩანს, “დინების საწინააღმდეგოდ ცურვა” არსად არაა იოლი.

“ფინეთ-საქართველოს საზოგადოების” ოფისში პრეზიდენტ გამსახურდიასა და მარტი ბაკმანს შორის ხანგრძლივი მეგობრული საუბარი შედგა. აისახა თუ არა ეს საუბარი შემდგომ რაიმე სახის პუბლიკაციაში, არ ვიცი.

ფინეთში ერთკვირიანი სტუმრობისას ბევრი საინტერესო შეხვედრა გაიმართა. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი პარლამენტში გამართული მიღება იყო, რომელიც ფინეთის პარლამენტის საქართველოს ჯგუფის თავმჯდომარემ, აწ გარდაცვლილმა ჰეიკკი რიიჰიიარვიმ საქართველოს დევნილი პრეზიდენტის პატივსაცემად მოაწყო. თავად ჰეიკკი ძალიან საინტერესო ადამიანი იყო ჯავშანსაწინააღმდეგო ქვედანაყოფის თადარიგის კაპიტანი, ლუთერანული ეკლესიის არქიეპისკოპოსი, ფინეთის პარლამენტის ოთხი მოწვევის წევრი, ჰეიკკი რიიჰიიარვი პროფესიონალ პოლიტიკოსთა იმ იშვიათ რიცხვს მიეკუთვნებოდა, რომლებიც არა ყბადაღებული “პრაგმატიზმის” მოსაზრებებით, არამედ საკუთარი სინდისის კარნახით მოქმედებენ. რა გასაკვირია, რომ ასეთ ადამიანს ზვიად გამსახურდიას მიმართ დიდი პატივისცემა გაუჩნდა, რომელიც მათი პირადი შეხვედრის შემდეგ კიდევ უფრო გაძლიერდა.

შეხვედრას ესწრებოდნენ პარლამენტის წევრები, ჟურნალისტები, ფინეთ-საქართველოს საზოგადოების წევრები, მათ შორის ცნობილი ჟურნალისტი და დისიდენტი ჰეიკკი ესკილინენი, რომელიც პრეზიდენტმა კეკკონენმა60-იან წლებში ციხეში გამოამწყვდია, აგრეთვე ფინეთის ჰელსინკის ჯგუფის უცვლელი თავმჯდომარე ჰეიმორანტალა. ჰეიკკი რიიჰიიარვი და ჰეიკკი ესკილინენი მოკლე მოხსენებებით გამოვიდნენ, სადაც სრულ მხარდაჭერას უცხადებდნენ პრეზიდენტ გამსახურდიას. აღნიშნეს, რომ ფინელებს საკუთარი მწარე ისტორიული გამოცდილების წყალობით განსაკუთრებით კარგად ესმით, თუ ვინ უქმნის პრობლემებს საქართველოს დამოუკიდებლობას, და რომ ეჭვი არ ეპარებათ იმაში, რომ ეს სწორედაც საქართველოს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაა. საერთოდ, ფინეთის პარლამენტის საქართველოს ჯგუფმა, ფინეთ–საქართველოს საზოგადოებამ, ფინეთის ჰელსინკის ჯგუფმა არაერთი საპროტესტოO განცხადებით მიმართეს დასავლეთის მთავრობებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებს, აგრეთვე შევარდნაძის რეჟიმს საქართველოში განვითარებულ მოვლენებთან დაკავშირებით.

ჰეიკკი რიიჰიიარვიმ ზვიადს ასე მიმართა: “ჩემთვის, როგორც სასულიერო პირისათვის, განსაკუთრებულად ძვირფასია ის ჭეშმარიტად ქრისტიანული თავშეკავება და მარადიული ღირებულებების პატივისცემა, რომლებითაც თქვენს ბრძოლაში ხელმძღვანელობთ.” ზვიადის გარდაცვალების შემდეგ, ფინეთში ყოფნისას, ჰეიკკის ბევრჯერ შევხვედრივარ. ერთხელ მეგობრულ საუბარში მითხრა: “ზვიადი ჭეშმარიტი ქრისტიანი იყო და ასევე იბრძოდა, მაგათ წინააღმდეგ კი სხვანაირი მოქმედებაა საჭირო. ფინეთის ბრძოლა დამოუკიდებლობისათვის (1918 წ) შეუდარებლად უფრო დაუნდობელი იყო. ამ ომში “წითლების” მხარეს რამდენიმე ჩემი უახლოესი ნათესავი დაიღუპა, მაგრამ ვთვლი, რომ თავისუფლება ამად ნამდვილად ღირდა; თუმც, ახლა უკვე ჩვენში ბევრი სხვანაირად ფიქრობს…” როგორც ჩანს, მის ამ სიტყვებში სასულიერო პირზე უფრო თადარიგის კაპიტანმა იჩინა თავი.

ამ შეხვედრაზე რამდენიმე სიტყვა მეც ვთქვი იმის შესახებ, რომ საქართველოში პრეზიდენტთან ერთად პარლამენტიც დაამხეს; რომ პარლამენტი დევნილობაში აგრძელებს მუშაობას; და რომ ამ ფაქტებს დასავლური მედია ჩქმალავს, რადგან ეს აშკარა შეუსაბამობაშია დიქტატორის გამოგონილ ხატთან.

გაიმართა შეხვედრა საგარეო საქმეთა სამინისტროშიც – კორექტული და არაფრისმთქმელი. პრეზიდენტ გამსახურდიას მოკლე განცხადება ზრდილობიანად და უკომენტაროდ მოისმინეს და “დახმარება აღუთქვეს”.

ფინელმა ბიზნესმენმა იუსსი X-მა, რომელმაც ფინეთში ჩვენს ყოფნასთან დაკავშირებული ხარჯების მნიშვნელოვანი ნაწილი გაიღო, ზვიადის საპატივცემულოდ თავის კერძო კლუბში ვახშამი გამართა, რომელსაც ათამდე ადამიანი ესწრებოდა. ვახშამი ცალკე ოთახში იყო სერვირებული. მეზობლად განლაგებული დიდი დარბაზიდან სიმღერის ხმა შემოდიოდა, რაც ფინეთისათვის საკმაოდ უჩვეულოა. ზვიადი დაინტერესდა, რა ხდებოდა. გამოირკვა, რომ ჰელსინკის უნივერსიტეტის უძველესი და ფინეთში საუკეთესო გუნდი ტრადიციულ ყოველწლიურ შეხვედრას მართავს. გუნდი “ფინელი” შვედებითაა დაკომპლექტებული. მასპინძელი დაინტერესდა: ხმაურმა ხომ არ შეგაწუხათო? ზვიადმა უპასუხა:  პირიქით, ხმაური კი არა, შესანიშნავად მღერიანო. როგორც ჩანს, აილას მეშვეობით ეს ამბავი გუნდის წევრებმა გაიგეს და ცოტა ხნის შემდეგ ნებართვა ითხოვეს: პრეზიდნტ გამსახურდიას საპატივცემულოდ ვიმღერებთო. ზვიადი სიამოვნებით დათანხმდა და პატარა ოთახი სხვადასხვა ასაკის, ფრაკებში გამოწყობილი შექეიფიანებული მომღერლებით აივსო. სიმღერას სიმღერა მოჰყვა. შესანიშნავად იმღერეს. საოცრად ამაღელვებელი, ამაღლებული განწყობა შეიქმნა.

დასამახსოვრებელი იყო ცნობილი ფინეთის დირიჟორის, კარი ტიკკას ოჯახში გამართული საღამო, სადაც ზვიადმა ყველა მოხიბლა. საღამოს მაია თომაძე ესწრებოდა. კარი ძალიან დაეხმარა მაიას, რომელიც უკურნებელი სენით იყო დაავადებული და მკურნალობის კურსი ახალდამთავრებული ჰქონდა. საღამოზე მაიამ შესანიშნავად იმღერა. აკომპანიატორი კარი ტიკკა იყო. ზვიადმა ჰკითხა მაიას, ჰქონდა თუ არა რეპერტუარში შუბერტის Ave Maria – აღმოჩნდა, რომ არა. “ვეცდებოდი აკომპანემენტი გამეწია”- უთხრა ზვიადმა. დუეტი სამწუხაროდ არ შედგა.

ვიყავით სტუმრად ჰეიმო რანტალას ოჯახშიც. სხვათაშორის, ამ საღამოზე ჩამოვარდა საუბარი იმის შესახებ, რომ იმპერიის წინააღმდეგ ჩვენი გუშინდელი მოკავშირე ბალტელები, განსაკუთრებით – ესტონელები და ლატვიელები სამარცხვინო გულგრილობას იჩენენ საქართველოში განვითარებული მოვლენების მიმართ. მასპინძელი ამან ძალიან აღაშფოთა: “რა სწრაფად დაავიწყდა ზოგიერთ ახლანდელ ესტონელ პარლამენტარს, რომ სამშობლოდან გამოქცეული ჩემს სახლში ემალებოდა ფინეთის მთავრობისაგან მოსალოდნელ ექსტრადიციას!”

მოვინახულეთ XIX საუკუნის შუა წლებში აშენებული “უსპენსკი” კათედრალი, რომელსაც ამჟამად ფინეთის მართმადიდებელი ეპარქია განაგებს. ტაძარი, რომელიც ჰელსინკის ერთ-ერთი მთავარი ტურისტული ღირსშესანიშნავობაა, დაკეტილი არმოჩნდა, მაგრამ ზვიადის ხათრით გააღეს. ზვიადმა სანთლები დაანთო და ილოცა.

თითქმის ერთი სრული დღით განმარტოვდა ზვიადი ჰელსინკის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში.

მოვინახულეთ ევროპაში უდიდესი Suomen Akateeminen Kirijakauppa – “ფინეთის აკადემიური წიგნის მაღაზია”, სადაც ზვიადს რამდენიმე სოლიდური გამოცემა უსახსოვრეს. გამვლელები ხშირად ცნობდნენ, მოკრძალებულად – როგორც ფინელებს სჩვევიათ – ესალმებოდნენ და წარმატებას უსურვებდნენ.

გერმანიის საკონსულოს ჰელსინკში ვიზებისათვის განმეორებით მივმართეთ. კონსულმა აილა ნიინიმაას პრივატულად განუცხადა, რომ აპლიკაციების შეტანას აზრი არა აქვს, ოფიციალურ, წერილობით პასუხზე კი ცივი უარი განაცხადა. ამის პასუხად ზვიადმა კანცლერ კოლს ფაქსით წერილი გაუგზავნა – დაახლოებით ასეთი სულისკვეთების: “კომუნისტური რეჟიმის დროიდან ვცდილობ გერმანიაში მოხვეედრას, სადაც მამაჩემმა – ქართული ლიტერატურის კლასიკოსმა – განათლება მიიღო და რომელთან მეც, როგორც მკვლევარს, უამრავი რამ მაკავშირებს. კომუნისტები ჩემი ქვეყნიდან არ მიშვებდნენ, ახლა თქვენ თქვენს ქვეყანაში არ მიშვებთ. რამ შეგაშინათ, არანაირი პოლიტიკური, მით უმეტეს “დესტრუქტიული” მოქმედების გაშლას მანდ არ ვაპირებ. კერძო მოწვევით მსურს ჩამოსვლა”. წერილი, რა თქმა უნდა, უპასუხოდ დარჩა, ამიტომ ვერ შევიტყეთ, თუ რისი ეშინოდა კოლს. ეს ფაქტი გახმაურდა და სკანდალის ხასიათი შეიძინა, როცა უმსხვილესმა Frankfurter Algemain-მ გამოაქვეყნა წერილი “მეტერნიხი ბონში” – დაახლოებით ასეთი ხასიათის: “ზვიად გამსახურდიას თავის სიმართლე აქვს. მისაღებია ეს სიმართლე თუ არა, ჩვენი განსჯის საგანი არ არის. ცხადი ისაა, რომ ამ სიმართლეში რაღაც ძალზე უსიამოვნოა კანცლერი კოლისათვის. სხვანაირად რომ იყოს, რატომ შეეეწინააღმდეგებოდა ერთი კაცის ქვეყანაში შემოშვებას?” – ავტორს ეჭვიც არ შეპარვია იმაში, რომ ზვიადის შეშვება-არშეშვების საკითხს კოლი წყვეტდა. მოგვიანებით გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ უტიფრად განაცხადა: ვიზაზე უარი არ გვითქვამს, უბრალოდ აპლიკაცია არ შემოუტანიაო(!).

ზვიად გამსახურდიას ევროპაში გამოჩენამ “დიდი დემოკრატი” და მისი “მეგობრები” საკმაოდ ააფორიაქა. ამის პირველი სიმპტომები უკვე ფინეთში იგრძნობოდა, მთელი სისრულით კი ეს ავსტრიაში გამოვლინდა.

ამასობაში IGFM –მა ზვიადს ახალი მოწვევა – ამჯერად ამ ორგანიზაციის ავსტრიის განყოფილების სახელით (ქ-ნიკატარინა გრიბ) გამოუგზავნა. ავსტრიის საკონსულომ ათდღიანი ერთჯერადი ვიზები მოგვცა და 1 დეკემბერს, ღამით, ვენაში ჩავფრინდით.

აეროპორტში ზვიადს დახვდნენ: შვეიცარიიდან ჩამოსული ვაჟი კონსტანტინე, კატარინა გრიბი, IGFM –ის აღმოსავლეთ ევროპის განყოფილების კურატორი ვანდა ვანზიდლერი და ზვიადის მხურვალე მხარდამჭერი ქალბატონი, გერმანიაში გათხოვილი რუსუდან შმიდტი.

მოკრძალებულ სასტუმრო „კუგელ“–ში დავბინავდით. სასტუმროს მფლობელი, 70 წლის იოჰანეს როლერი, ძალიან ამაყია იმით, რომ საქართველოს პრეზიდენტის მასპინძლობს. ახოვანი მოხუცი იერით და ჟესტიკულაციით ძალიან ჰგავს ქართული ფილმის პერსონაჟს – პიპინია ერისთავს. სასტუმროს გაძღოლა სრულიად უსახური ვაჟისათვის გადაუბარებია და თავად ნახევარ განაკვეთზე აგრძელებს სამსახურს: “One ship – one cap” – ხშირად იმეორებს. დილით, საუზმეს თავად გვიშლის. მას შემდეგ, რაც ზვიადმა პარიზიდან მის სანახავად საგანგებოდ ჩამოსული კოკი გუგუშვილის ჩამოტანილი ერთი ბოთლი შესანიშნავი კონიაკი აჩუქა, ამ რიტუალს რეგულარული, სასტუმროს სხვა მოსაუზმე ბინადართა გასაგონად თავის დაკვრით წარმოთქმული სადღეგრძელოც დაემატა: “Herr President!…” – იშვიათი სანახაობა გახლდათ!

ვანდა ვანზიდლერი და კატარინა გრიბი ავსტრიის მთავრობის გამბედაობით აღფრთოვანებულნი იყვნენ: “პატარა ავსტრიამ ძველებურად კუდი მოიქნია და გერმანიას სილა გააწნა…” ვანდასთან სატელეფონო ნაცნობობა გროზნოდან მაკავშირებდა, საიდანაც საქართველოში ადამიანთა უფლებების დარღვევების შესახებ მასალებს რეგულარულად ვაწვდიდი. ხშირად პირიქითაც ხდებოდა – დარბეული მიტინგების შესახებ ინფორმაციას ვანდა დამოუკიდებლად მოიპოვებდა თბილისში – ნანა ზუმბურიძის, ზურაბ შანიძის, მაია კერესელიძის და სხვათა თავგანწირვისა და დაუღალავი გარჯის წყალობით და გროზნოში გვატყობინებდა. ვანდა თავისუფლად ლაპარაკობდა რუსულად და საბჭოეთს ზედმიწევნით კარგად იცნობდა – ინტერნირებული გერმანელი კოლონისტების შვილი გულაგის ერთერთ ბანაკში იყო დაბადებული. საერთოდ, IGFM –ის როლი საქართველოს მოვლენების გაშუქებაში უმაგალითოა: ეს პრაქტიკულად ერთადერთი საერთაშორისო ორგანიზაციაა (გარდა ბრიტანეთის ჰელსინკის ჯგუფის (მარკ ალმონდი) და ფინული მხარდამჭერი ორგანიზაციებისა), რომელმაც თვალები ძალით არ დაიბრმავა. სწორედ ამ პრინციპულობის შედეგი უნდა იყოს ის, რომ გაეროში ამ ავტორიტეტული ორგანიზაციის აკრედიტაცია ორჯერ დაბლოკეს – ერთხელ საბჭოთა კავშირმა (კუბის გამო), მეორედ – აშშ-მ (ისრაელის გამო). ვანდამ მითხრა: “ჩვენ “მემარჯვენეების” პარტიული იარლიყი მოგვაწებეს, რაც ძალიან გვიშლის ხელს მუშაობაში.”

2 დეკემბერს ტელეკომპანია ÖRF 2200 საინფორმაციო გამოშვების პირველ 10-წუთიან მონაკვეთს მთლიანად უთმობს ზვიადს. მასპინძლების თქმით, ძალიან კარგი გაშუქებაა. ზვიადიც კმაყოფილია.

დღის მეორე ნახევარში პარლამენტში ადამიანის უფლებათა კომიტეტის სპიკერს, ქრისტიანული პარტიის წარმომადგენელს დოქტორ ჰოჰტლს შევხვდით, რომელიც ძალიან კეთილგანწყობილი ჩანდა, “დინების საწინააღმდეგო ცურვა” გაიხსენა. ამას მოჰყვა ხუმრობა იმაზე, თუ რა მიაქვს თან დინებას. დოქტორმა ჰოჰტლმა ჩამოგვართვა ყველა ჩვენს ხელთ არსებული მასალები საგარეო და თავდაცვის მინისტრებისათვის გადასაცემად და ზვიადს ყველანაირი დახმარება აღუთქვა.

3 დეკემბერს ორსაათიანი პრესკონფერენცია გაიმართა პრესსკლუბ Concordia -ში. დასაწყისში ვანდა ვანზიდლერმა წარმოადგინა IGFM –ის მიერ მოძიებული მასალები. მნიშვნელოვანი ნაწილი “მხედრიონის” სამეგრელოში ჩატარებულ რეიდებს დაეთმო, განსაკუთრებით – წალენჯიხაში განვითარებულ მოვლენებს; წარმოდგენილი იყო მდიდარი ვიდეო- და ფოტომასალა, პოლიტპატიმართა დეტალური სია. ამის შემდეგ ზვიადმა მრავალრიცხოვან შეკითხვებს უპასუხა. პრესკონფერენციის დამთავრების შემდეგ იყო ცალკეული ინტერვიუები, მათ შორის – ИТАР-ТАСС-ის კორესპონდენტთან, იაპონურ The Sehai Nippo -სთან, ვატიკანის გამოცემასთან, ავსტრიულ ÖVP-სთან – ყველა არ მახსოვს.

3 დეკემბერს, დაახლოებით 17 საათზე, საგარეო საქმეთა სამინისტროში მიგვიღეს. შეხვედრას სახელმწიფო მდივანი და რამდენიმე სხვა მოხელე ესწრებოდა. ესენი შეშინებულები და იერიშის მოსაგერიებლად გამზადებულები ჩანდნენ, თანაც თავი მოისულელეს – საქართველოს შესახებ ბევრი არაფერი ვიცითო. ზვიადმა “დააწყნარა”: ძალიან ვაფასებ, რომ თქვენი მთავრობა გერმანელებზე უფრო პრინციპულად იქცევა, ჩემთვის პატარა ქვეყნის პრობლემები გასაგებია, ვიცი, რა წნეხის ქვეშაც ხართ, ფინეთშიც ანალოგიური მდგომარეობააო… შერჩათ საჩხუბრად მომართული მუშტები ჰაერში.

ამასობაში ინტერვიუები გრძელდებოდა. 3 დეკემბერს, 18 საათზე Rundfunk -მა ვრცელი რადიოინტერვიუ გადასცა. 4 დეკემბერს დილით – Deutsche Funk -მა – პირდაპირ ეთერში – ძალიან კარგი ინტერვიუ, 13 საათზე – Osterreich Funk -მა ზვიადს ერთსაათიანი გადაცემა მიუძღვნა პრეს-კონფერენციის დეტალური ანალიზით და ცალკე ინტერვიუთი. რედაქციის კომენტარი: ”საქართველოში პუტჩი მაფიასთან და მოსკოვთან დაპირისპირების გამო მოხდა…” ეს უკანასკნელი ყველაზე პოპულარული ახალგაზრდული რადიოსადგურია. ზვიადის სიტყვები: “ჩვენ თავისუფალ არჩევნებში დავამარცხეთ კომუნისტები… საპრეზიდენტო არჩევნებში 5 მოწინააღმდეგე მყავდა… მე მსახავენ აღმოსავლური ტიპის დიქტატორად, ფაშისტად… ჩემს წინააღმდეგ საშინელი კამპანია გაჩაღდა დასავლეთის პრესაში… პუტჩს გორბაჩოვი და შევარდნაძე ამზადებდნენ და ხელმძღვანელობდნენ… პუტჩისტებს იარაღითა და სპეციალისტებით ЗакВО ამარაგებდა… საქართველოში სახელმწიფო მაფიამ ჩაანაცვლა… “

ვენაში ყოფნისას მოგვაწოდეს ბრიტანელი დოკუმენტალისტის კრის ვენერის ფილმი “Shevardnadze Unveile” რომლის გერმანულ ვერსიას “ნომენკლატურის რევანში” ჰქვია. ჩემი აზრით, ეს ნაშრომი პროფესიული სინდისიერებისა და სამოქალაქო გმირობის ნიმუშია. განსაკუთრებით იმედის მომცემი ის იყო, რომ ფილმიDicovery–მ აჩვენა. ისეთი შთაბეჭდილება იქმნებოდა, რომ ყინული დაიძრა…

4 დეკემბერს ვანდა ვანზიდლერი დაგვემშვიდობა და გერმანიაში დაბრუნდა.

ერთი დღე დაეთმო მოგზაურობას ზალცბურგში, სადაც ზვიადმა მოცარტის მუზეუმი მოინახულა, ზალცბურგის გოეთეანუმში კი იმპროვიზებული ლექცია წაიკითხა გერმანულად. ლექცია ეხებოდა ზვიადისა და მერაბის ბრძოლას სულიერებისათვის ტოტალიტარიზმის ეპოქაში, ანტროპოსოფიის როლს ამ ბრძოლაში. ლექციას ასამდე მსმენელი დაესწრო.

ფინეთისა და ავსტრიის გამოცდილებამ აჩვენა, რომ საზოგადოებრივი აზრის ფორმირების თვალსაზრისით პრეზიდენტ გამსახურდიას ევროპული ტურნე ძალიან წარმატებული აღმოჩნდა (ოფიციალურ დონეზე წარმატებას არავინ ელოდა), ამიტომ ზვიადმა გადაწყვიტა, რომ რაც შეიძლება მეტი ქვეყანა მოეცვა. ვენაში მივმართეთ გაერთიანებული სამეფოსა და საფრანგეთის საკონსულოებს, საიდანაც მიწვევები გვქონდა მიღებული (ინგლისიდან – ჩარლზ ჩქოტუასაგან). მივმართეთ აგრეთვე შვეიცარიის საკონსულოს, სადაც იმ დროს ზვიადის ვაჟი – კონსტანტინე ცხოვრობდა ოჯახთან ერთად პოლიტიკური დევნილის სტატუსით.

აქ იწყება მოგზაურობის “დეტექტიური” ნაწილი, რომელიც კალეიდოსკოპური სისწრაფით დატრიალდა.

შვეიცარიის კონსულმა ზვიადი საკონსულოში მიიპატიჟა და ძალიან დელიკატურად მოგზაურობის მიზეზი ჰკითხა. ზვიადმა უპასუხა, რომ ძირითადი მიზეზი – შვილიშვილების მონახულებაა, მათგან უმცროსი – ზვიადი ემიგრაციაში დაიბადა და ამიტომ ნანახი საერთოდ არ ჰყავდა. კონსულმა თქვა, რომ ასეთი მნიშვნელოვანი სტუმრის მიღება ქვეყნისათვის განსაკუთრებულ პასუხისმგებლობასთანაა დაკავშირებული, ამიტომ სასურველია იმის ცოდნა, თუ სად აპირებს შემდეგ ეს სტუმარი გამგზავრებას. პასუხი: “სტამბოლის გავლით ჩეჩნეთში”. კონსული კითხულობს: “თურქეთის ვიზები გაქვთ?” პასუხი: ”თურქეთში გამოცხადებითი სავიზო რეჟიმია” – ვაჩვენებთ პასპორტებს. კონსული (ძალიან კმაყოფილი გამომეტყველებით): “მე ამის შესახებ განსხვავებული ინფორმაცია მაქვს.”(!)

სიტუაცია მართლაც საინტერესოა! საიდან უნდა იცოდეს, ან რაში სჭირდება ვენაში შვეიცარიის კონსულს იმის ცოდნა, თუ როგორი სავიზო რეჟიმი მოქმედებს თურქეთში საქართველოს მოქალაქეებისათვის? “ჩვენ არავითარ პრობლემებს არ შეგიქმნით, დადებითი გადაწყვეტილება უკვე მიღებულია. სულ უბრალო რამ არის საჭირო: მაჩვენეთ თურქული ვიზები და შვეიცარულსაც დაუყოვნებლივ მიიღებთ…” მომაჯადოებელი ღიმილით კონსული შენობიდან გვაცილებს.

ცხადია, რომ მახეა. ზვიადი ამბობს: “წავიდეთ თურქეთის საკონსულოში!”. მე ვეხვეწები: “ბატონო ზვიად, თქვენ სასტუმროში დაბრუნდით, მე ვეცდები გავარკვიო, რა ხდება.” “არა.” წავედით თურქეთის საკონსულოში. ზვიადი საკონსულოში შესვლისთანავე იცნეს და ატყდა აქეთ-იქეთ სირბილი და ჩურჩული: “გამსახურდია, გამსახურდია…” ნათელია, რომ ელოდებოდნენ. ზვიადმა მოითხოვა კონსულთან დაუყოვნებლივ შეეხვედრა. რამდენიმე წუთში კონსულმა ქალმა – გვარად სოისალ – მიგვიღო. “რაშია საქმე?”- ვეკითხებით. “თქვენი პასპორტები თურქეთის ტერიტორიაზე ძალდაკარგულია”- გვპასუხობს. “როდიდან?” – ვეკითხებით. ”დიდი ხანია.” “კი მაგრამ, ამ პასპორტებით არ შეგვიშვეს 23 ნოემბერს?” – ვაჩვენებ ვიზებს. მხრებს იჩეჩავს… “200 მილიონი ადამიანისათვის ძალაშია და ჩვენთვის არა?” მხრებს იჩეჩავს… ზვიადი დადუმდა… კონსულს ვეკითხები:”სტამბოლში პრეზიდენტი გამსახურდია პრეზიდენტ ოზალს შეხვდა. გსმენიათ ამაზე რამე?” პასუხი: “პრეზიდენტი ამჟამად თურქეთში არ იმყოფება. ამასთან, მთავრობას პრეზიდენტი კი არა, პრემიერი ხელმძღვანელობს, მე მთავრობის მოხელე ვარ” (მაშინ პრემიერი დემირელი იყო)… “სტამბოლის აეროპორტის სატრანზიტო ნაწილში ვიზა სავალდებულოა თუ არა?”- ვეკითხები. მხრებს იჩეჩავს: ”ამაზე ახლა ვერ გიპასუხებთ(!). ამის დასადგენად დრო მჭირდება. დამიტოვეთ თქვენი კოორდინატები და პასუხს შეგატყობინებთ”… საუბრის გაგრძელებას აზრი ეკარგება. კონსულის ბოლო ფრაზა მოულოდნელად გულახდილია: ”მე მხოლოდ მოხელე ვარ და გადაწყვეტილებებს არ ვიღებ”.

დავბრუნდით სატუმროში. ზვიადის დავალებით ვრეკავ სტამბოლში – იქაურ მასპინძელთან, რომელსაც დაბრუნებისას ოზალთან ანკარაში უნდა მოეწყო შეხვედრა. მეუბნებიან, რომ რუსეთშია წასული და ტელეფონი არ დაუტოვებია(!). ძლივს მივაკვლიე კომპანიის დირექტორს, რომელიც სტამბოლში გვერდიდან არ გვცილდებოდა; ავუხსენი სიტუაცია. ვეკითხები: “იქნებ ამიხსნათ, რა შეიცვალა?” “არ ვიცი” – აშკარად შეშინებულია. ვერაფერი ვერ დავადგინე. ზვიადი მეუბნება:”იქნებ იმ ლაზ კაცს, ზაქარიას დაუკავშირდე”. ბედად, იმის სავიზიტო ბარათი ვიპოვე და ძლივს დავუკავშირდი. ზაქარიაც ძალიან შეშინებულია, მაგრამ პატიოსნად მეუბნება:”ძალიან ცუდი ამბებია: თქვენი აქედან წასვლიდან რამდენიმე დღეში სტამბოლის წამყვანმა გაზეთმა (თუ არ ვცდები, Milliet) გამოაქვეყნა მასალა იმის შესახებ, თითქოს გამსახურდიამ არალეგალურად შემოაღწია თურქეთში… რომ გამსახურდია და დუდაევი ქურთ სეპარატისტებთან თანამშრომლობენ და მათ იარაღით ამარაგებენ (!)… ყველას ესმის, რომ ეს აბსურდია, მაგრამ როგორც ჩანს, კამპანია ძალიან გავლენიანი ძალების მიერაა ორგანიზებული…” ზაქარიას ვეკითხები, საჭიროა თუ არა სტამბოლის აეროპორტის სატრანზიტო ნაწილში მოსახვედრად სატრანზიტო ვიზა. მპასუხობს, რომ ჩვეულებრივ შემთხვევებში – არა.

ეს ყველაფერი 7 დეკემბერს ხდება, 10 რიცხვში კი ავსტრიაში ყოფნის ვადა იწურება. ჩეჩნეთიდან გვატყობინებენ, რომ ჩარტერული რეისი გროზნოდან სტამბოლში ისეთი რეგულარობით ვეღარ დაფრინავს ICAO –ს აკრძალვის გამო. უახლოესი ასეთი რეისი, უკვე აზერბაიჯანის დროშით – ბაქოს გავლით – 12 დაკემბერს იგეგმება.

სიტუაცია თანდათან მძიმდება. კატარინა გრიბმა ავსტრიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ვიზების გაგრძელების თხოვნით მიმართა და უარი მიიღო. ჩარლზ ჩქოტუა ლონდონიდან იტყობინება, რომ სამინისტრო ვიზების გაცემას უარობს, თუმცა ოფიციალურ პასუხს არ იძლევა. საფრანგეთიდანაც იგივე პასუხია. ამასობაში მასპინძელი – კატარინა გრიბი დაიკარგა: IGFM-ის ოფისში აღარ მიდის. ვრეკავ სახლში – შვილი მეუბნება: “ბედნიერი ვიქნებოდი, რომ ვიცოდე, სადაა დედაჩემი”- მოკლედ, დაიმალა, ან დამალეს. ზვიადს გაეცინა: “ადამიანის უფლებების დაცვას რომ ხელობად გაიხდის, იმ ადამიანს ბევრი არ მოეთხოვება…” რუსუდან შმიდტის ქმარი ერვინი გერმანიაში რამდენიმე უცნობმა სასტიკად სცემა, ურტყამდნენ და თან აყოლებდნენ: შენი ცოლი სად დაბრძანდებაო. პოლიციაში “დააწყნარეს” – ალბათ სკინჰედები იყვნენო. ვანდას ვურეკავ – გაოგნებულია და არაფერი არ შეუძლია. ვცდილობთ უნგრეთის პრეზიდენტს არპად გენცს დავუკავშირდეთ, რომელთანაც ზვიადმა ჰელსიკიდან ტელეფონით ისაუბრა და მიპატიჟებაც მიიღო – იმალება. ვრეკავ ბაქოში – ვერც ელჩიბეის, ვერც გამიდოვს (შინაგან საქმეთა მინისტრს) ვერ ვუკავშირდები.

ამის პარალელურად “უცნაურობების” მეორე ტალღა დაიწყო: სხვადასხვა მხრიდან არ წყდება ზარები: კოტენადირაშვილი – “რადიო თავისუფლებიდან”, კლოდ კემულარია – პარიზიდან, (ეს – რაც მე ვიცი) შევარდნაძესთან მოლაპარაკების გამართვის შეთავაზებით, გარანტიებით და ა.შ. ზვიადის პასუხი ერთია: ”მე შევარდნაძეს არაფერს ვერჩი. აღიაროს რაც ჩაიდინა, გადადგეს და ხელშეუხებლობის გარანტიას მივცემ…” როგორც ჩანს, ამ ტიპის შეთავაზებები მისთვის ახალი არ იყო. შედარებით შემაშფოთებელია შამსუდინ იუსეფისაგან მოსული იგივე წინადადება, რომელმაც ამასობაში წარუმატებელი არაბული ვოიაჟიდან გროზნოში დაბრუნება მოასწრო. ეს შამსუდინის თვითშემოქმედების ნაყოფი იყო, თუ საერთო ტალღის ნაწილი, ძნელი სათქმელია.

10 დეკემბერს, დილით, ზაქარია სტამბოლდან იტყობინება: “თურქეთის მთავრობამ ოფიციალურად გამოაცხადა – არ შემოვუშვებთო”. ოტტო ფონ ჰაბსბურგმა***, რომელთანაც ზვიადს მუდმივი სატელეფონო კავშირი ჰქონდა, ავსტრიული ვიზის გაგრძელებაში დახმარება აღუთქვა: “ყველაფერ ვიღონებ, ბატონო პრეზიდენტო. რაც უფრო ბნელია ღამე, მით უფრო ახლოა განთიადი…”

თითქმის გამოუვალი სიტუაცია შეიქმნა. დავუშვათ, თურქეთის მთავრობის მუქარას ყური არ ვათხოვეთ, სტამბოლში ჩავფრინდით და სატრანზიტო ნაწილიდან არ გამოვდივართ. რა გარანტიაა, რომ გროზნოდან თვითმფრინავს ჩამოუშვებენ? ეს რომ რეგულარული რეისი ყოფილიყო, იტყოდი რომ ამა და ამ რეისს ელოდები… მართლაც, 12 დეკემბერს გროზნოდან აზერბაიჯანის დროშით გამოფრენილი თვითმფრინავი ბაქოში ჩაფრინდა, მაგრამ იქ გაურკვეველი დროით გაიჭედა, რადგან თურქეთმა აღარ შეუშვა!

როგორც ჩანს, პრეზიდენტ გამსახურდიას დაკავებას ან მითუმეტეს, ექსტრადირებას ვერ გაბედავდნენ. სხვანაირად, რით აიხსნებოდა შვეიცარიისა და თურქეთის საკონსულოების მიერ ერთობლივად გათამაშებული ფარსი? ყველაფერ ამაში სხვა ჩანაფიქრი ჩანდა: რამენაირად მოეცილებინათ ზვიადი კავკასიას. რადგან ჩეჩნეთში დასაბრუნებელი გზა მოჭრილია, ზვიად გამსახურდიას ერთადერთი ლოგიკური გამოსავალი რჩება – მოითხოვოს პოლიტიკური თავშესაფარი, მაგ. ავსტრიაში ან სხვა ქვეყანაში. დარწმუნებული ვარ, რომ დაუყოვნებლივ მისცემდნენ. მაგრამ ზვიადმა ეს “ლოგიკური” გამოსავალი კატეგორიულად უარყო: “ეს კაპიტულაციის ტოლფასია…”

ვრეკავთ გროზნოში – თვითმფრინავი ბაქოშია გაჭედილი – არც იქით, არც აქეთ. ასე გაგრძელდა 13 დეკემბრის (შაბათი დღე იყო) ღამემდე. ვიზებს ყავლი გაუვიდა. დარეკა ჰაბსბურგმა: “საგარეო საქმეთა სამინისტროში დამპირდნენ – ორშაბათს ვიზებს გავაგრძელებთო.”

ამასობაში გროზნოში ვიტაუტას ეიდუკაიტისი გამოჩნდა. ავიაციის პოლკოვნიკი, რომელიც დუდაევის სტრატეგიული ბომბდამშენების დივიზიაში მსახურობდა, თადარიგში გასვლის შემდეგ ჯოჰარის თანამებრძოლად დარჩა, ხშირად ჩამოდიოდა გროზნოში და ჩეჩნებს რითაც შეეძლო, ეხმარებოდა. ვიტასმა შესთავაზა ზვიადს: “ჩაფრინდით ვილნიუსში, არანაირი ვიზები არ გინდათ, იქ თქვენს მიღებას მე უზრუნველვყოფ, ჯოჰარი კი თვითმფრინავს გამოგიგზავნით.” ვიტასი საკმაოდ დაახლოებული იყო ლანდსბერგისთან, მაგრამ ლიტვაში ხელისუფლება არჩევნების შედეგად ხომ ყოფილმა (არსებობს კი ასეთი?) კომუნისტებმა დაიბრუნეს? მიუხედავად ამისა, ვიტასი ამბობს, რომ ყველაფერს თავის თავზე იღებს – თანაც გროზნოდან, ვილნიუსში მაინც იყოს!. მომცა იმ ხალხის კოორდინატები, რომლებიც იქ დაგვხვდებიან. ზვიადმა თქვა, რომ ეს ერთადერთი გამოსავალია.

ნაშუაღამევს, უკვე 14 დეკემბერს, წავედი ვენის აეროპორტში და ვენა-სტამბოლის ღია ბილეთიები ვენა-ვილნიუსის მიმართულებაზე გადავცვალე. დავბრუნდი სასტუმროში. დაახლოებით საათნახევარში გროზნოდან გვატყობინებენ, რომ ბაქოში 2 დღით შეჩერებული თვითმფრინავი სტამბოლის მიმართულებით გაფრინდა!

დილით დავემშვიდობეთ კონსტანტინე ზ.გამსახურდიას, რუსუდან შმიდტს და 14 დეკემბერს, 1155-ზე OS 633 რეისით ვილნიუსში გავფრინდით. საპასპორტო კონტროლი ვადაგასული ვიზებით გავიარეთ. როგორც ჩანს, ვერ შეამჩნიეს.

ვილნიუსში 1450 ჩავფრინდით. წვიმს. თვითმფრინავს ტრაპი მოადგეს. ტრაპთან ახლოს ორი შავი მანქანა და რამდენიმე საყელოაწეულ ლაბადიანი და “შლაპიანი” ფიგურა ჩანს – ტიპიური “სამოქალაქოში გამოწყობილი ბიჭები”. ზვიადს ვთხოვე: ”ბატონო ზვიად, თქვენ ცოტა ხანს აქ დაიცადეთ – რაც გინდა იყოს, თვითმფრინავი ავსტრიის ტერიტორიაა – მე გადავალ და სიტუაციაში გავერკვევი”. თავი დამიქნია. კარები გააღეს თუ არა – გარეთ პირველი გავიდა. ერთი დამხვდურთაგანი მოგვიახლოვდა. “ბატონი გამსახურდია?” “დიახ.” “მევიტაუტას რამანაუსკასი ვარ (სახელი ისაა, რაც ეიდუკაიტისმა თქვა). კეთილი იყოს თქვენი ჩამობრძანება ლიტვაში.”

უსიტყვოდ ჩავჯექით მანქანებში – ზვიადი, მე, რამანაუსკასი და მძღოლი – პირველში. დანარჩენები – მეორეში. რამანაუსკასმა პასპორტები გვთხოვა და ვიღაცას გაატანა. რამდენიმე წუთში უკან მოიტანეს – შიგნით მხოლოდ ქვეყანაში შესვლის ბეჭედია ჩარტყმული. დავიძარით. ასაფრენი ბილიკიდან ჭიშკრის გავლით პირდაპირ ქალაქში გამოვედით – არც საპასპორტო, არც საბაჟო კონტროლი არ გაგვივლია. რამდენიმე წუთმა დუმილში გაიარა – ზვიადი გაყუჩებულია, ლიტველებიც არ არიან დიდი მოლაპარაკე ხალხი. მივადექით ქალაქის ცენტრში განლაგებულ ყოფილ სამთავრობო რეზიდენციას. რამანაუსკასი გვიხსნის, რომ რეზიდენცია ახლახან გააპრივატეს – სასტუმრო Draugist–ს გადასცეს, ახალ პატრონს ჯერ არ აუთვისებია, ამიტომ სრულიად ცარიელია – არც მაცხოვრებელი, არც მომსახურე პერსონალი არ ჩანს, მაღალი გალავანი აქვს შემოვლებული და შესასვლელში შეიარაღებული ჯარისკაცი დგას. ორსართულიან სასტუმრო სახლში მოგვათავსეს, რამანაუსკასმა ამიხსნა, სად რა არის და ხვალამდე დაგვემშვიდობა.

სიტუაცია, ცოტა არ იყოს, კომიკურია. სად ვართ, მეგობრებთან სტუმრად თუ კომფორტულ შინაპატიმრობაში? ზვიადს ვუთხარი: სიგარეტი გამითავდა და ვიყიდი-მეთქი. გამოვედი გარეთ და ჭიშკრისაკენ გავემართე. ჯარისკაცმა უსიტყვოდ გამიღო კარები. იქვე ახლოს, პირველსავე ჯიხურში სიგარეტი ვიყიდე და უკან დავბრუნდი. გულზე მომეშვა.

დავრეკე გროზნოში. მითხრეს, რომ ეიდუკაიტისი 16 დეკემბერს ჩამოფრინდება. ვენაში დარჩენილებს შევატყობინე, რომ სამშვიდობოს ვართ. სხვათაშორის, ჩვენი წამოსვლის შემდეგ თურქეთის კონსულს დაურეკავს და სატრანზიტო ვიზაზეც უარი უთქვამს.

მეორე დღეს რამანაუსკასი დილით მოვიდა და სადილობამდე ვილნიუსს გვათვალიერებინებდა. მერე ზვიადს ჰკითხა: ჩემმა მეუღლემ ოჯახური სადილი მოგიმზადათ, თანაც შემჭამა, ზვიად გამსახურდიას ნახვა მინდა და კადნიერებაში ხომ არ ჩამომართმევთ, რომ მოვიყვანოო? ზვიადი სიამოვნებით დათანხმდა და ჩვენს სასტუმრო სახლში რამანაუსკასი ცოლთან ერთად გვეწვია. ერთად ვისადილეთ.

გვიან საღამოს უეცრად ლანდსბერგისი მოვიდა. ძალიან დაღლილი და მობერებული ჩანდა. თბილი შეხვედრა ჰქონდათ. “კომუნისტებთან არჩევნებში როგორ წააგეთ?”- პირდაპირ ჰკითხა ზვიადმა. ოთახიდან ჩუმად გამოვედი და ლანდსბერგისის ახსნა-განმარტება აღარ მომისმენია. დაახლოებით ორი საათი ისაუბრეს.

16 დეკემბერს, დაპირებისამებრ, ვილნიუსში გროზნოდან ჩარტერული რეისით ტუ-134 ჩამოფრინდა, რომელსაც ვიტას ეიდუკაიტისი და სოსო თორია ჩამოჰყვნენ. ვიტასი ტრაბახობდა: კომუნისტებს მაგარი ფანდი ჩავუტარე, ახლაც აზრზე არ არიან, ზვიადი რომ აქ არისო! არ ჰქონდა სატრაბახო?

17 დეკემბერს ვიტასმა გროზნოდან ჩამოსული თვითმფრინავისათვის ახალი საფრენი ნომერი და მარშრუტი გააფორმა – ვითომ ვილნიუსი-ბაქოს ჩარტერული რეისი სრულდებოდა. ცარიელ თვითმფრინავში ზვიადი, მე და სოსო თორია ჩავსხედით და ვილნიუსიდან “ბაქოსკენ” 1845-ზე გამოვფრინდით. სამი საათის შემდეგ გროზნოსთან მოახლოვებულმა თვითმფრინავმა საჰაერო-სადისპეჩერო სამსახურისათვის მოულოდნელი მანევრი შეასრულა და გროზნოს აეროპორტში დაეშვა.  თვითმფრინავიდან გადმოსვლისას ზვიადმა თქვა: “აქ დაბრუნება თივის ზვინში ნემსის პოვნას ჰგავს.”

ზვიადის გროზნოში დაბრუნებიდან რამდენიმე თვეში თურქეთის პრეზიდენტი ტურგუტ ოზალი უეცარი გულის შეტევით გარდაიცვალა…

მერაბ კიკნაძე
დამოუკიდებლობის აქტის ხელმომწერი
გროზნო-სტამბოლი-ჰელსინკი-ვენა-ვილნიუსი-თბილისი
1992-2005 წწ

———————————————————————————
შამსუდდინ იუსეფი
იორდანული წარმოშობის ჩეჩენია. იორდანიაში მუჰაჯირობის დროიდან ჩეჩნების კომპაქტური დიასპორა არსებობს, რომელიც განსაკუთრებული პატივით სარგებლობს, კერძოდ, იორდანიის მეფის პირადი გვარდია ჩეჩნებითაა დაკომპლექტებული, ტანსაცმელიც – კავკასიური ჩოხაა. შამსუდდინ იუსეფის საგარეო საქმეთა მინისტრად დანიშვნა არაბულ სამყაროში მისმა კავშირებმა (არსებულმა თუ არარსებულმა?) განაპირობა. იგულისხმებოდა, რომ ამას გარკვეული როლი უნდა ეთამაშა იმ საერთაშორისო იზოლაციის გარღვევაში, რომელშიც ჩეჩნეთი დამოუკიდებლობის გამოცხადებისა და საქართველოში ეროვნული ხელისუფლების დამხობის შემდეგ აღმოჩნდა. იუსეფმა ამ თანამდებობაზე შამილ ბენო შეცვალა, რომელიც გარეგნულად უსაქმური ადამიანის შთაბეჭდილებას ახდენდა, ხოლო როგორც მოვლენათა შემდგომმა განვითარებამ აჩვენა, უბრალოდ მოსკოვის სუკ-ის მიერ ჩანერგილი კაცი აღმოჩნდა. ჩეჩნეთის პირველი ომის დაწყებისთანავე შამსუდდინ იუსეფი ღიად განუდგა დუდაევს და დაგმო მისი პოლიტიკა. ის ხალხი, რომელიც ნაკლებად იცნობს ჩეჩნეთს და ჩეჩნურ ხასიათს, ხშირად საუბრობს “პანისლამურ” და “ფუნდამენტალისტურ” განწყობაზე ჩეჩნებში, სადაც ეროვნული სიამაყისა და კავკასიური ერთიანობის განცდა უძლიერესი და წამყვანია (ყოველ შემთხვევაში, იყო ჩემს იქ ყოფნისას). ამის ნათელი ილუსტრაციაა შამსუდდინის “მოღვაწეობასთან” დაკავშირებული ასეთი ეპიზოდი: საერთოკავკასიური “წესის” თანახმად, დანიშვნისთანავე მან სამინისტრო იორდანული წარმოშობის ჩეჩნებით აავსო, რამაც იქაურების ხუმრობანარევი გულისწყრომა გამოიწვია. ეს ხალხი იმწამსვე “ბედუინებად” მონათლეს და სხვანაირად აღარც ახსენებდნენ. მაგ. ერთი ნაცნობი ჩეჩენი მეკითხება: “სლუშაი, ტი ნე ვიდელ ნაშიხ ბედუინოვ?”

** International Geselschaft Fur Menchenrehte – ფრანკფურტში განლაგებული ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო ორგანიზაციაა, უფრო ზუსტად – სხვადასხვა ეროვნულ ორგანიზაციათა გაერთიანება.

*** დოქტორი ოტტო ფონ ჰაბსბურგი – ევროპული ინტეგრაციის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ევროპარლამენტის ვიცე-პრეზიდენტი, ავსტრიის კრონპრინცი – საქართველოს უანგარო და ერთგული მეგობარი. ერთადერთი საერთაშორისო რანგის პოლიტიკოსი, რომელსაც უპასუხოდ არ დაუტოვებია პრეზიდენტ გამსახურდიას არცერთი ოფიციალული მიმართვა თუ მეგობრული თხოვნა და ყველაფერი იღონა შევარდნაძის დანაშაულებრივი რეჟიმის სამხილებლად. ზვიად გამსახურდიას გარდაცვალების შემდეგ, ფინეთიდან ორჯერ მივმართე დახმარებისათვის. ერთხელ – პეტრე გელბახიანისა და ირაკლი დოკვაძის განაჩენის გამო, მეორედ – პატიმრობაში მყოფი ნუგზარ მოლოდინაშვილის შიმშილობასთან დაკავშირებით. როგორც ყოველთვის, მისმა სამეფო უმაღლესობამ (ასე მიმართავდა ხოლმე პრეზიდენტი გამსახურდია და მეც არ დამირღვევია ტრადიცია) ყველაფერი მოიმოქმედა იმისათვის, რომ მიეპყრო ამ მოვლენებისათვის საერთაშორისო ყურადღება – ერთადერთი რამ, რასაც მაშინდელ საქართველოში ანგარიშს უწევდნენ. ვშიშობ, რომ ამ თვალსაზრისით ბევრი არაფერი შეცვლილა.

პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას ინტერვიუ ფინეთის ტელევიზიას ჰელსინკში საერთაშორისო შეხვედრაზე ხუნტის მიღების თაობაზე – როდესაც შევარდნაძე მიიღეს როგორც საქართველოს კანონიერი პრეზიდენტი – პრეზიდენტი ამხელს ხუნტის კრიმინალურ ხასიათს და მოუწოდებს ევროპის ქვეყნებს არ იქონიონ კავშირი ამ რეჟიმთან.

ივლისი 22, 2014

ზვიად გამსახურდიას წერილი მართმადიდებელ მეგობარს

მარტი 9, 2014

ინტერვიუ პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიასთან 19.08.91 წლის ე. წ. მოსკოვის პუტჩზე

თებერვალი 9, 2014

საქართველოს პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას მიმართვა

11068_1257370391014_6356570_n
მე, საქართველოს კანონიერი პრეზიდენტი, დავუბრუნდი სამშობლოს და განვაგრძობ ერის წინაშე ჩემი მოვალეობის შესრულებას. მე ჩამოვედი არა მხოლოდ იმიტომ, რომ შევასრულო ჩემი თანამდებობრივი მოვალეობა, არამედ იმისათვის, რომ სათავეში ჩავუდგე ეროვნული ხსნის მოძრაობას.

ჩვენი ერის ყოფნა-არყოფნის საკითხი დგას და ასეთ დროს დიდი დაფიქრება და პასუხისმგებლობა გვმართებს. მე ჩამოვედი არა იმისათვის, რომ გავაჩაღო სამოქალაქო ომი, ან დავსაჯო ვინმე, არამედ ჩემი მიზანია ერის გამთლიანება და ეროვნული შერიგება, და თუ მოწინააღმდეგე მხარე შეიგნებს თავის შეცდომებს, შეინანიებს თავის დანაშაულს ერის წინაშე, მე მზად ვარ მათაც გავუწოდო ხელი.

თუ უკანონო ხელისუფლება გამოიჩენს კეთილგონიერებას და გადადგება, მე მზად ვარ უზენაეს საბჭოსთან შეთანხმებით დავნიშნო ახალი არჩევნები, ყველას მიეცემა ხელშეუხებლობის გარანტია სათანადო პირობების გათვალისწინებით.

25 სექტემბერი, 1993 წელი

აპრილი 16, 2011

Президент Республики Грузия Звиад Гамсахурдиа – Открытое письмо Эдуарду Шеварднадзе

 

  “უსამართლო ძლიერებას საუკუნო არ აქვს ძალი

უძლეველი საბოლოოდ არის მხოლოდ სამართალი“

აკაკი წერეთელი

усамартло дзлиеребас саукуно ар аквс дзали

уздлевели саболоод арис мхолод самартали.

(Несправедливая сила  властвует не вечно,  

а справедливость все равно в итоге побеждает)

Акакий Церетели

Я решил обратиться к вам письменно, так как многое в наших отношениях нуждается в определенности, как для грузинского народа, так  и для всего мира. Это письмо не ставит своей целью ваше оскорбление как личности, оно только отражает объективную реальность.

Я считаю, то, что происходило в Грузии во время вашего правления в советский период, в несколько измененном виде продолжается и сейчас и отражает отношения между Грузией и имперским Центром, который поручил вам функцию жандарма Грузии. Поэтому я хотел бы вам напомнить все  в мельчайших деталях и ознакомить вас с моими выводами. Готов так же выслушать ваши контраргументы. Выводы  же пусть народ и общество сделают сами.

Не смотря на то, что  я с вами познакомился еще в 60-х годах, первая наша деловая встреча произошла в 1970 году. В то время вы были министром внутренних дел Грузии и представляли себя как друга и доброжелателя моего отца, Константина Гамсахурдиа.

Поэтому я позволил себе придти к вам и обратиться за помощью, когда перед Новым годом мой отец получил анонимное письмо от «русских и армянских нацистов», в котором моему отцу и даже всему грузинскому народу угрожали физическим уничтожением. Письмо было написано угловатыми грузинскими буквами. В этом письме были написано, что грузинская нация стоит на пути вырождения и уничтожения, что Восточная Грузия должна перейти к Армении и Азербайджану, а Западная Грузия к России. Константин Гамсахурдиа как народный деятель был преградой на пути у этих «нацистов» и поэтому ему угрожали смертью. В письме была даже такая фраза: «Ждем той минуты, когда начнем проливать грузинскую кровь. Уничтожение начнем  с молодежи».

Я долго пытался добиться встречи с вами, но все безрезультатно. Ваша приемная не отвечала. То у вас было важное совещание, то вы в район уехали. Похоже, что вы уже знали, по какому вопросу я хотел обратиться. В конце концов, я связался с вами через аппарат Союза писателей, и вы меня приняли. Вы прочитали письмо, выразили свое возмущение и поручили расследовать это дело одному из следователей МВД. К тому же сказали, что бы я обратился к вам дней через десять. В то же время у меня вызвало изумление то, что присутствовать при нашем разговоре вы позвали бывшего главу отдела расследований милиции города (фамилию намеренно не называю), который чуть не лишил жизни меня и Мераба Костава в 1959 году, когда мы сидели в следственном изоляторе, руками убийц-рецидивистов. Вот такой символический «ответ» вы дали мне на мое законное требование провести расследование и выявить авторов анонимного письма. Таким образом, вы, похоже, выразили свою позицию. Ясно, что вы ничего не расследовали и вообще «замяли» это дело. Многие из  угроз тех «нацистов» постепенно стали реальностью в последующие годы и, особенно в последний год во время кровавых событий произошедших в Грузии. Но об этом мы поговорим ниже, но сейчас вернемся к нашим взаимоотношениям.

Во времена  коррупции и безнаказанности  при Мжаванадзе, общество искало выход из сложившейся ситуации. Вы заявляли, что будете бороться против зла принципиально и честно, поможете грузинской культуре, покончите с торжеством мафии (естественно, что о независимости Грузии и полной свободе в то время никто и не мечтал). Поэтому многие приветствовали ваш приход  во власть в 1972 году.  И я тоже надеялся, не смотря на то, что был диссидентом и был врагом советской системы. Впрочем, сейчас вижу, что это было от молодости и неопытности, и я просто не до конца понимал, что такое коммунистическая демагогия. Разве трудно было увидеть, что знамя борьбы с коррупцией поднял руководитель самого коррумпированного министерства, и что Политбюро всегда назначало руководителями национальных республик только особо проверенных карьеристов и коллаборационистов-русификаторов.

Оказывается, даже Мжаванадзе был по сравнению с вами «националистом», так как он (по слабости своей, а не из за патриотичности) не смог объявить войну собственному народу, его языку и культуре, его самосознанию.

Поэтому и было особо отмечено в известном постановлении Политбюро о «националистических перегибах» во время его правления. После вашего прихода во власть быстро рассеялись иллюзии, что вам якобы нужна была коммунистическая и русофильская маска для того, что бы обманывать Москву, а в это время делать что-то для спасения национального самосознания. Вы начали русификацию в таком масштабе, которой не довелось испытать нашей многострадальной Грузии даже в самые темные годы царизма. Вы изгнали грузинский язык из всех госучреждений, а русский язык сделали фактически государственным. Началась компания по борьбе с любыми проявлениями национального духа, даже дискуссии на исторические темы объявлялись «национализмом». А ваши писатели и режиссеры занялись  активной фальсификацией истории. Они объявляли присоединение Грузии к России как однозначно прогрессивное событие, учили «советскому патриотизму», пропагандировали смешанные браки.

Под знаменем «интернационализации»  началось невиданное ущемление грузинского населения и на селе и в городе с одновременным появлением привилегированного положения у негрузинского населения. Началась борьба с «вредными традициями»(!), что фактически означало борьбу с религиозными обрядами. Параллельно внедрялись коммунистические «праздники», на которых ничего кроме бездуховности и обжорства  не происходило.  Это были новые ритуалы, новой советской, коммунистической «религии».

Сегодня вас, приехавшего по приглашению криминально-террористической хунты в Грузию, часто видят в церквях  в окружении ваших партократов, где вы иногда зажигаете свечи. Наши потомки должны знать, каким было ваше настоящее отношение к грузинской церкви; как ей управлял ваш назначенец, как вы старались превратить церковь в обычный филиал КГБ, как притесняли ваши комсомольцы верующую молодежь.  Особенно во время Пасхи.  Они заводили молодежь посмевшую придти на Пасху в церковь в специально для этого открытых рядом «штабах». В этих «штабах» их терроризировали, «обрабатывали», брали на учет. После этого начинались репрессии – исключение из вузов, угрозы родителям и т.д. Вы начали переделывать церкви в театры, концертные залы. Так, например, был упразднен Шиомгвимский  монастырь в 1980 году. Вы заперли в здании монастыря его настоятеля, пожилого человека, не желавшего покидать монастырь, который из за этого чуть не умер. Наши потомки должны знать, как много служителей церкви попали под террор КГБ, как вы способствовали военным ЗакВО, которые, проводя учения рядом с нашими уникальными святынями – монастырями Давид Гареджи и Гелати постепенно уничтожали их, что так же входило в планы империи.

Всем известно как вы постепенно прибавляли в учебных программах количество часов на изучение русского языка, при этом, сокращая часы на изучение грузинского языка, как запрещали изучение истории Грузии, как собирались в 1976 году провести русификацию вузов, преподавание основных предметов на русском языке, что вызвало возмущение сознательной части нашего общества.

В это же время вы активнее всех поддержали брежневскую гигантоманию, строительство огромных ГЭС и заводов, что было фактически войной против экологии и в конечном итоге имело целью осуществить геноцид народа. Это так же ускоряло ассимиляцию грузинского народа, так как со снабжением кадрами таких больших строительств не справлялась не только маленькая Грузия, но даже такие большие республики как Казахстан и Украина.

Вы были инициатором строительства  злосчастного рокского туннеля. Результаты этого строительства мы видим сегодня, когда потеряны Шида Картли и Самачабло.

Вы согласно инструкциям Суслова делали все, что бы в Абхазии усилились сепаратистские настроения, и при необходимости был подготовлен кровавый этноконфликт.

Начатая вами компания по борьбе с негативными явлениями, показушная борьба с коррупцией, затронула только низкие и средние слои, а крупная «взяточная элита» осталась неприкасаемой.

В то время как коррумпированная мафия Хабеишвили и Мгеладзе крутила миллионы, часть которых посылалась в Политбюро, вы бросали в тюрьмы и ссылали в Сибирь

тысячи простых людей, которые  обвешивали в магазинах или совершали  другие мелкие преступления.

Как заметил один поэт, в ваше время вор, укравший верблюда, судил вора, укравшего иголку, а вы этих воров верблюдов награждали постами и привилегиями. В тюрьмах вы внедрили невиданные садистские методы. В вами специально созданном втором корпусе садисты следователи и  их агенты замучили и убили сотни людей ради вымогательства показаний и денег, покалечили судьбы тысяч семей (дело Цирекидзе-Усупяна, дело Фролова, оперное дело и др.). Сегодня многие из тех следователей-садистов работают на тех же местах – наверное, вы дадите им новую нагрузку.

Параллельно с «борьбой  «негативными явлениями» вы сами сеяли криминальную практику в производственной и хозяйственной деятельности. Завезенный по вашей инициативе в Кахетию сахар с целью фальсификации вина, нанес вред престижу грузинского виноделия. Зато подобная фальсификация и приписки помогли получить вам орден героя социалистического труда, переходящие знамена и открыли дорогу в Кремль.

В те годы моральная деградация общества особенно ускорилась по той причине, потому что вы главным условием получения должностей и поездок за границу ставили участие людей в агентурной деятельности КГБ. В результате этого значительная часть грузинской интеллигенции, молодежи и священнослужителей была втянута в агентуру КГБ. Вообще количество агентов КГБ за время вашего правления достигло рекордного числа, и этот процесс вы называли «социализацией личности». Видимо вы поставили себе цель поставить на службу этой темной организации очень большую часть общества.

Вы поставили в центре Тбилиси огромный памятник предателю Орджоникидзе, а в Озургети поставили памятник Филиппу Махарадзе – организатору убийства  Илии Чавчавадзе, всячески рекламировали коммунистические культы –  братоубийство и ренегатство. А по количеству памятников Ленину Грузия вообще опередила все республики СССР. Вы даже скрытно поддерживали культ Сталина, так как официально Сталин был осужден. Вы не раз говорили в своем кругу, что Сталин для вас является учителем, что вы не раз доказывали делом на каждом шагу. В то же время памятников в Грузии не удостоились Давид Строитель, царица Тамара, Георгий Блистательный и множество других выдающихся исторических личностей.

В СССР и во все мире вы слово «грузин» превратили в синоним казнокрада, взяточника, спекулянта, в то время как коррупция и спекуляция в других регионах империи была ничуть не меньше, чем в Грузии. Вы боролись с истинными национальными писателями и учеными, но зато возвеличили псевдо литературу «муртало-кукарачей» и «жареных мизинцев», лживую культуру и антинациональную науку.

Вы жестко преследовали не только диссидентское движение, но даже малейшее устремление к свободе, и на это  я должен особенно обратить внимание.

В 1976 году вы расстреляли грузинского патриота Владимира Жвания, борца за независимость Грузии, который устроил протестные взрывы  перед домом правительства в Тбилиси, а так же в Кутаиси и в Сухуми. В 1983 году по вашему приказу убили, замучив пытками в тбилисской психиатрической больнице журналистку Нази Шаманаури, которая разоблачала вашу мафию.

В 1983 году вы расстреляли молодых участников известного «самолетного дела», хотя в других республиках за это не присуждали смертной казни.

Вместе с ними вы расстреляли невинного священника Теодора Чихладзе, якобы он был «идейным руководителем» захвата самолета, но на самом деле за то, что он не хотел быть агентом КГБ.

Такое положение Грузии, ваши драконовские репрессии, антигрузинские и антидемократические действия вызвали протестное движение, во главе которого встали я и Мераб Костава. Какое то время мы пытались параллельно  с  подпольной деятельностью высказывать открыто свое мнение, не смотря на то, что редакции газет и журналов были закрыты для нас. Мы писали статьи, письма о грузинском языке, о памятниках культуры Грузии, о состоянии грузинской церкви. Принять нас вы всегда отказывались, а на наши заявления у вас не было никакой реакции, кроме той, что в своих выступлениях вы называли нас антисоветскими демагогами, предателями Родины (понятно, что вы имели в виду социалистическую Родину, так как в другую Родину вы никогда не верили и сейчас не верите). В итоге мы перешли полностью в подполье, завязали тесные контакты с демократическим движением в других регионах СССР, так как тогда наша борьба имела одни общие цели.

За этим последовало преследование нас со стороны  КГБ – вызовы, обыски,  задержания. Потом  против нас развязалась компания в прессе и на телевидении, и в 1977 году нас арестовали. Застенки КГБ для нас на ваш взгляд были недостаточны, и вы нас отправили в психушку: меня в Москву в «институт» палачей-психиатров имени Сербского, а Мераба Костава в Тбилиси, в  психиатрическое отделение ортачальской тюрьмы. Вы хотели объявить нас сумасшедшими за то, что мы говорили правду и разоблачали ваш драконовский режим.

Нас спасло только осуждение советской карательной психиатрии на всемирном конгрессе психиатров в Гонолулу, а так же протест французских психиатров. Иначе нас бы уничтожили в итоге в днепропетровской психиатрической тюрьме.

Во время моего заключения в КГБ меня шантажировали, угрожали объявить меня американским шпионом, осудить как предателя Родины, угрожали уничтожением членов моей семьи, расстрелом ожидаемых молодежных демонстраций. А во время заключения в Москве эмисары Суслова угрожали отсоединить от Грузии Абхазию в том случае, если я не прекращу свою деятельность и не покаюсь в содеянном. Мою супругу, мать грудного ребенка, находящуюся в декретном отпуске вы уволили с работы, чего не делали даже Гитлер и Сталин. Сегодня ваши агенты искажают суть моего «покаяния», используют его для моей дискредитации, как будто они не знали реальной ситуации. Поэтому я считаю нужным еще раз разъяснить мое тактическое отступление на суде в 1978 году.

После нашего ареста национально-освободительному движению угрожало уничтожение. На свободе не осталось ни одного, кто мог бы быть мостом для связи с западными странами. Не осталось серьезных организаторов самиздата и подпольных организаций. В итоге я и Мераб Костава договорились, что я «покаюсь» за некоторые свои действия, выйду из тюрьмы и продолжу свою деятельность. Сохраню самиздат, сохраню информационный мост с Западом. А Мераб Костава взял на себя ношу и  сам решил остаться в тюрьме, но сделал письменное заявление, что мое «покаяние» было продиктовано только интересами нашего общего дела. Я вынес это заявление из тюрьмы, но не публиковал его, так как не хотел нанести вреда своему другу, который оставался в тюрьме. После освобождения он сам опубликовал его в 1987 году в пятом номере московского журнала «Гласность» (редактор Григорян). Такого же содержания письмо он в том же году из ксанской колонии послал Елене Боннэр, что бы она передала  его Сахарову, который был в ссылке.

Но  поразительно! Сегодня вы и ваши подельники называете мое тактическое отступление предательством, как будто вы обладаете моральным авторитетом больше чем Мераб Костава и вообще являетесь лидерами национально-освободительной борьбы!

Но вас по совсем другим причинам так беспокоит мое «покаяние». Дело в том, что если бы не случилось моего «покаяние» и выхода из тюрьмы, не случилось бы такого подъема национально-освободительного движения, не было бы 9 апреля, и не было бы конца власти империи 28 октября 1990 года, в виде демократических выборов. Поэтому вы никак не можете успокоиться, вспоминая мое «покаяние» и у вас до сих от злости  сводит челюсти.

После меня выселили в ногайскую полупустыню, где грузинские пастухи спасли меня от гибели от холода и голода. Когда же я вернулся в Грузию ваши подельники распространили обо мне грязные сплетни, якобы я был ваш агент, во что часть общества поверила. Эту ложь часто повторяли Чантурия и другие предатели пока сами не проявили себя как ваши агенты. К тому же общество увидело, что снова только я был тем человеком, который информировал мировую общественность о событиях в Грузии, продолжал выпускать самиздат, устраивать акции протеста вместе со своими молодыми товарищами. Вскоре вы смогли и эту молодежь оторвать от меня и из некоторых даже сделали моих врагов с помощью адской машины КГБ. Кроме того, все видели, что самым большим преследованиям подвергался именно я, но арестовывать повторно вы меня пока не посмели, так как за границей мое имя уже стало достаточно известным.

Да, но вы и ваши подельники скажете, что я говорю о Шеварднадзе в прошлом, но сегодня он уже не тот, кем был. Шеварднадзе стал демократом. Он же один из авторов «перестройки», кроме того, он признал свои прошлые ошибки, вышел из компартии. Не надо вспоминать его прошлого, говорите о его настоящем. Теперь он добрый и порядочный.

Давайте рассмотрим вашу деятельность после «перестройки». Действительно вы и Горбачев были вынуждены по разным причинам начать некоторую либерализацию, но не смотря на освобождение политзаключенных и реабилитацию русских диссидентов, продолжалось преследование грузинских диссидентов и попытки их изоляции от общества. Против меня в советской прессе продолжалась компания вплоть до 1989 года, но и это не остановило рост освободительного движения в Грузии, кульминацией которого было 9 апреля, когда вы и Горбачев в последний раз попытались уничтожить освободительное движение грубой военной силой. Характерно то, что вас одного из авторов карательной операции, прислали в Грузию отменить комендантский час (впрочем, сегодня после путча устроенного Москвой вы объявили комендантский час, конца которому пока не видно и отменять который вы не собираетесь).

В Грузии в 1990 году победила демократия, были проведены первые на территории СССР свободные многопартийные выборы, которые для вас и ваших партийных соратников закончились полным  крахом. С тех пор вы заложили в вашем сердце жажду реванша и сделали все для того, что бы уничтожить это достижение народа, и вы достигли таки этого при активной помощи имперских сил.

Для вида вы даже поздравили меня по телевидению с победой на выборах, но, на сколько искренним было это поздравление показали последующие события. В Москве вы создали штаб, в котором объединили всех сбежавших из Грузии ренегатов-партократов и начали беспрецедентную информационную кампанию по всему миру против новых властей Грузии и лично против меня.  Вместе с подкупленными вами бывшими диссидентами и предателями национально-освободительного движения вы доказывали всему миру, что в Грузии установился тоталитарный режим, фашистская диктатура, которую надо обязательно свергнуть.

О какой диктатуре можно говорить, когда издавалось до 20 оппозиционных газет, по телевидению запрещалось только призывать к силовому свержению власти, свободно существовали даже незаконные вооруженные формирования и партии. Мы арестовали только тех людей, которые совершали конкретные криминальные преступления, занимались бандитизмом, перекрытием улиц баррикадами, совершили попытку захвата телевидения.

Вы использовали образовавшийся между советской империей и Западом альянс ради уничтожения своей же страны, для ускорения ее «ливанизации», для подготовки кровавого путча и переворота. С вашей подачи против нас начала работать огромная пропагандистская машина Кремля, против которой наши информационные возможности оказались бессильными. Параллельно Кремль усиливал созданную им в Грузии вооруженную «оппозицию» и союзные им криминальные банды, которые вооружал с удивительной интенсивностью. И когда мы заставили работать закон, то вы начали кричать о политических репрессиях. В то же время вы и Горбачев всячески поддерживали осетинских сепаратистов, что позволяло обострять конфликт в Шида Картли и было лучшим поводом для ввода войск и  очередной  аннексии Грузии.

Вы все время натягивали на себя маску и делали вид, что не имеете никакого отношения к этим событиям. Вы даже пальцем не пошевелили для того, что бы оградить Грузию от этой опасности.  Напомню вам только один телефонный разговор, который был между нами летом 1991 года, когда Горбачев решил ввести чрезвычайное положение на всей территории Шида Картли, что означало бы вновь оккупацию Грузии. Тогда я все еще надеялся, что вы сжалитесь над своей страной, и мы получим от вас хотя бы правильную информацию об этой ужасной угрозе. Когда я связался с вами по телефону, вы сказали, что мне следовало бы позвонить Горбачеву и попросить его отменить решение о чрезвычайном положении. А это означало, что Горбачев бы потребовал взамен подписания нового союзного договора, поэтому естественно я не позвонил ему. Потом я попросил вас помочь Грузии в выходе из СССР, к тому же я вам напомнил, что у вас кроме Родины ничего не остается и пора бы подумать о ее будущем. «Оставьте меня в покое. Я простой пенсионер и не надо требовать у меня того, чего я не могу сделать» – таков был ваш ответ. Я спросил так же вас, отдали ли вы свой голос за независимость Грузии на референдуме 31 марта 1990 года, на что вы ответили мне молчанием. А сейчас уже всем известно, что вы приняли участие только в одном, так называемом союзном референдуме – 17 марта и дали свой голос за сохранение СССР, а 31 марта о Грузии и ее независимости даже не вспомнили.

Но все-таки ваше самое большое преступление это подготовка и осуществление криминальной революции в Грузии, прецедента, подобного которому еще не было в истории.

Вы, будучи, когда-то  вроде бы борцом с преступностью связались с преступным миром и с его помощью устроили переворот в Грузии. Представитель преступного мира Джаба Иоселиани со своим «мхедриони» и Тенгиз Китовани со своей криминальной «гвардией», которая изменила законной власти,  до сих пор являются вашей опорой. Созданная вами криминальная хунта при помощи войск ЗакВО совершила в Грузии то же, что делали  орды Мурвана Глухого, Джалаледина, Темурленга, шах Аббаса и Ага Махмада. В хунту вместе с криминалами вошли мафиозные партократы и представители  привилегированной вами коммунистической интеллигенции. Той самой интеллигенции, на которую вы сегодня опираетесь, и с помощью которой вы собираетесь «строить» будущее.

Под диктатом выпущенных по вашей «амнистии» из тюрем и колоний четырех  тысяч криминалов находится сегодня вся милиция и прокуратура, все правоохранительные органы, которые способствуют им в совершении новых преступлений.

По вашему поручению и поручению этих криминалов прокуратура сочиняет «дела» против меня, а против настоящих бандитов дела прекращены и даже объявлена их полная реабилитация.

Из заключения выпустили кровного врага грузинского народа Т. Кулумбегова, что вызвало новую волну сепаратистско-террористического движения в так называемой Южной Осетии и что оторвало от Грузии Шида Картли.

Ваша хунта с первого же дня разгоняла и разгоняет мирные протестные митинги и демонстрации. В Грузии, в январе-феврале криминалы из «мхедриони» и «гвардии» убили и ранили сотни демонстрантов, и позже министерству здравоохранения было запрещено называть фамилии погибших. Но помните, что эти фамилии все равно всем известны и рано или поздно с вас всех потребуют ответа за это.

Ваша хунта устроила в Грузии братоубийственную войну, и что самое страшное довела вражду между различными уголками Грузии до невиданных размеров. Для «похода» на Поти, Сенаки и Зугдиди вы посылаете гурийцев, имеретинцев и кахетинцев, как будто завоевываете чужую страну, грабите население. А когда население Зугдиди освободило город от банд «мхедриони»  и «гвардии» и даже взяло в плен многих из них, в отместку за это в Тбилиси сожгли дом-музей Константина Гамсахурдиа, как будто он является только достоянием одной  Мегрелии.  Когда жительницы Зугдиди, пятьдесят матерей с портретами убитых сыновей  вышли на демонстрацию ваши «вооруженные силы»  зверски разогнали их, жестоко избили, а портреты сыновей рвали, одевая им на голову.

Вот подтверждение вашего «гуманизма», «патриотизма» и  «демократии».

Сегодня через московские СМИ идет ваше рекламирование как политика, который сыграл решающую роль в позитивных процессах произошедших в мире. Ваши заявления, что вы начали перестройку, освободили Восточную Европу и страны Балтии, объединили Германию, являются слишком завышенной оценкой вашей личной роли.

Это в первую очередь заслуга Рональда Рейгана, СОИ, и вообще западной политики по отношению к СССР, а так же заслуга и победа диссидентского движения в СССР.  Именно это все заставило пойти Горбачева на большие уступки. Вы и Горбачев фактически только сдались перед силой и подписались под своей капитуляцией, что не говорит о какой либо дипломатической победе.

Смешно сегодня слушать, когда вы заявляете, что это все вы сделали для того, что бы Грузия получила независимость. Если бы вы хотели независимости Грузии, то будучи министром иностранных дел,  вы бы не боролись  так самоотверженно ради сохранения СССР, не вернулись бы по своей воле снова на пост министра иностранных дел и не заявляли бы что необходимо спасать Родину (т.е. СССР). Если бы вы были сторонником независимости Грузии, то приняли бы участие в референдуме 31 марта 1990 года. А так же за время своих дипломатических визитов хоть бы раз сказали, что являетесь грузином и что Грузия, оккупированная страна и борется за независимость, но вы никогда не считали себя за грузина, так как всегда были «гомо советикусом», что вы сами признали в интервью газете «Кариере де ла сера».

Смешно так же утверждать, что кредит в 10 миллионов марок,  привезенный вашим другом Геншером, пойдет на «усиление демократических институтов», как заявил ваш союзник останкинский дезинформцентр. Всем известно, какие это «институты» – «мхедриони» и «гвардия», «Военный Совет» или хунта, которые огнем и мечом уничтожают демократию в Грузии, грабят население, что превратило Грузию в одну из самых отсталых в экономическом смысле стран, в которой люди уже умирают от голода. Что касается признания многими странами незаконного режима, то это результат искусства вашей демагогии и дезинформации, и поддержки вас империей.

Но запомните: сначала собственный народ должен вас признать, иначе грош цена признанию вас иностранными государствами. Примечательно, что те страны, которые признали законные власти до переворота, не собираются признавать ваш незаконный режим, а грузинский народ вас не признает вообще никогда.

Всем известно, что сегодня в Грузии благодаря вам произошла практически легализация наркобизнеса. Наркомания стала открытой почти официальной практикой, так как ваша опора, «мхедриони» и «гвардия» почти полностью состоят из наркоманов.

Каждому из них каждый день нужны тысячи рублей на наркотики, в результате чего грабится население Грузии, угоняются тысячи автомобилей, и продаются за пределами страны совершенно легально.  Так разграбили Тбилиси, Кутаиси, Зугдиди, Поти, Сенаки и другие города. Сейчас же после ограбления грузинского населения, принялись за грабеж негрузинского населения, что создает угрозу новых этноконфликтов.

Даба Казбеги, Родина нашего великого писателя Александра Казбеги превращена в центр наркобизнеса, во второй Гонконг, мост наркобизнеса между Азией и Европой.

В связи с этим всем расхищается государственная казна и невозможно выдавать пенсии, зарплаты, гонорары. Хотя путчисты все равно получают премии за свои кровавые преступления как «борцы за демократию». Вот достижения вашей «демократии».

Вы видите, что только  с помощью «мхедриони» и «гвардии» вы не в состоянии подчинить себе народ и поэтому включили в военные операции оккупационные войска СНГ, которые сегодня вместе с войсками хунты расположились у села Рухи и готовы ворваться в Абхазию, что бы развязать там новый этноконфликт.

23 марта на станции Самтредиа из эшелона выгрузили вашу «гвардию» и «ее бронетехнику», полную русскими солдатами, которые отправились в сторону Цхенисцкали для проведения карательной операции. Вертолеты СНГ кружат над Цаленджихой и расстреливают всех кого считают подозрительным. Ими уничтожен прекрасный курорт Скури. Так что вы начинаете  в Грузии новую афганскую войну, и не думайте, что мир ослеп и не видит этого.

Параллельно с формированием «демократических  институтов» вы хотите устроить в Грузии террор подобный тому, что был в 1937 году. Продолжаются аресты, фальсификации и подлог, что является вашим почерком.

По ложным обвинениям арестованы глава бюджетного комитета парламента Тариэл Гелантия,(раненный 6 пулями и умирающий в тюрьме), министр финансов Гурам Апсандзе, глава комитета по этике парламента Бидзина Дангадзе и депутат Вахтанг Читава. Долго пытали в тюрьме депутата от Кутаиси Фируза Диаконидзе, члена хельсинкского союза.

Сейчас вы ввели новый метод разгона митингов – забивание людей до смерти и ранения ножами. Ваши криминалы особенно бесчеловечно ведут себя с женщинами и пожилыми людьми. Скоро, наверное, весь женский род  будет объявлен вами врагом из за их непримиримости.

Вы автор, «перестройки» и «гласности» уничтожили в Грузии всякую гласность, оказываете жесточайшее давление на прессу и телевидение, запрещаете любые свободные издания. У главного редактора единственной оставшейся независимой газеты «Иберия-спектр» Ираклия Гоциридзе вы убили сына, замечательного художника Георгия Гоциридзе и теперь угрожаете уничтожением другого его сына.

30 марта этого года, когда по московскому телевидению должны были передать мое интервью, вы вообще отключили в Грузии первый московский канал. Вот это и есть ваша демократия и гласность? Почему вы не показываете по телевидению все, что происходит в Грузии за последние четыре месяца? Почему не показываете разрушенный и сожженный вашими орудиями и ракетами Тбилиси, расстрел мирных демонстраций, карательные операции в Западной Грузии, грабежи населения?

Почему не даете слово своим оппонентам или вы думаете, что таким путем сможете скрыть правду?

Сейчас посмотрим, что представляет собой ваша «деятельность» с правовой точки зрения. Ваш приезд в Грузию это узурпация власти. Созданный вами по подобию ЦК незаконный орган, так называемый Госсовет и назначение себя же на пост его главы является нарушением всяких норм международного права, так как у Грузии есть законная власть, избранная народом. Вы же никем не избирались, и никто вас не назначал на эту должность.  Вы заявляете, что в ближайшее время в Грузии состоятся свободные и демократические выборы по стандартам, принятым во всем мире. Такие выборы в Грузии уже состоялись 28 октября 1990 года. У Грузии есть законный президент и парламент, без которого никто не имеет права назначать новые выборы. Так что ваши «выборы» будут фальшивыми незаконными, а ваш новый закон о выборах не будет иметь никакой юридической силы.

Такие «выборы» народ встретит бойкотом, так как он уже высказал свою волю. Кроме того, в таких условиях, когда вся Грузия находится в чрезвычайном положении, введен комендантский час, ни о каких выборах даже думать нельзя особенно по принятым в мире стандартам. Назначенные узурпатором «выборы» в условиях чрезвычайного положения не могут соответствовать никаким мировым стандартам.

Ваша хунта объявила о восстановлении Конституции 1921 года, которой якобы вы руководствуетесь в своей политике. Если бы вы понимали, что означает восстановление этой Конституции, то в тот же день ушли бы из власти и объявили о своей самоликвидации, так как согласно Конституции демократической республики Грузия страной должна управлять избранная власть, а не незаконная криминальная хунта.

Сейчас посмотрим, как вы понимаете сегодняшние российско-грузинские отношения.

Как я отмечал, у вас имеется большая претензия на то, что вы всю свою жизнь боролись за независимость Грузии. Не знаю как с независимостью, но все свои силы вы всегда тратили на сохранение целостности советской империи, но на данном этапе, когда колосс уже развалился и рухнул, вы боретесь за сохранение умирающей  российской империи, развал которой так же неизбежен, как это происходит со всеми империями.

Вы всячески стараетесь вновь превратить Грузию в колонию России. Почему нынешняя Россия не признает независимость Грузии и не устанавливает с ней дипломатических отношений? Потому, что Грузия объявила о независимости и не хочет больше быть российской колонией и военным плацдармом. Поэтому Россия считает, что Грузия должна признать Абхазию и Самачабло частями российской федерации. «Вы уйдете, но только без Абхазии и Южной Осетии» говорил нам Горбачев и его правительство. Политика нынешней России не сильно отличается от политики СССР.

Вы объявляете, что российско-грузинские отношения больше чем дипломатические. Отношений «больше» чем дипломатические в международной практике не существует и такого понятия международное право не знает. Что же имели в виду под этими отношениями? Уж не колониальное ли рабство? Но помните, что российская империя все равно обречена, так же как ваши попытки установить в Грузии русофильский тоталитарный режим. Грузия 9 апреля  1991 года объявила о своей независимости и останется верной своему выбору (кстати, в этом году эту дату в Грузии даже не отметили).  Исходя из этого особенный цинизм и наглость с вашей стороны, сидеть под трехцветным флагом и на фоне портрета Мераба Костава. Под тем флагом, за верность которому вы столько людей отправили в тюрьмы и на фоне портрета того Мераба Костава, которого вы 10 лет пытали в ГУЛАГе, и которому ваши агенты укоротили жизнь.

Сейчас посмотрим, как совпадают ваши слова с делами в отношении к оккупационным войскам. Вы объявили, что между Россией и Грузией должны состоятся переговоры о выводе войск и что Грузия никогда не станет членом СНГ. Но в то же время когда все члены этого содружества убирают со своих территорий оккупационные части или подчиняют их своей юрисдикции, вы день ото дня увеличиваете их количество на территории Грузии. Выяснилось, что вы в первый же день своего приезда  позвонили в Москву и попросили оставить эти войска, что по своей беспечности объявил по московскому телевидению ваш друг «демократ» Г. Попов. С разрешения вашей хунты   в Грузию ввели выведенный из Карабаха 366-й мотострелковый полк. Сейчас как похоже, согласно сделки с Геншером вы собираетесь строить квартиры для демобилизованных из Германии офицеров. Естественно, что тот, кто не обладает поддержкой своего народа, ищет опору в оккупационных войсках. Это было всегда в нашей истории полной испытаний, так было в «советский» период и так будет до тех пор, пока в Грузии будут войска СНГ, т.е. российские оккупационные армии в лице вашей хунты.

Не могу не вспомнить ужасное положение молодежи, обусловленное тем, что вы и ваши «красные профессора» внедряли среди молодежи  криминальную и наркотическую героику. Волчьи правила «воров в законе». Вы отвернули молодежь от книг и приучили их к наркотикам, оружию, к грабежам и разбоям. Позже многих из них вы превратили в маленьких монстров в составе «армии» вашего режима. Они сейчас без жалости расстреливают мирные митинги, по-зверски расправляются с взрослыми и малыми, с женщинами и детьми просто за желание говорить правду.

Но помните, что правду никакая тюрьма, никакая пуля и никакой костер  не одолеет. У нас есть и хорошая молодежь, которая заставит вас ответить. Как говорил великий Акакий Церетели – «Несправедливая сила  властвует не вечно

Справедливость все равно побеждает».

Сейчас я хочу вам задать главный вопрос: кто вас направил против нас? Кто вас пригласил в Грузию? Где те трудящиеся, та молодежь, которая якобы вам в Москве не давала покоя и забрасывала вас заявлениями и петициями – быстрее приезжайте в Грузию и спасайте нас? Где эти документы? Но у лжи короткие ноги. Всем понятно, что в Грузию вас пригласил только один человек – криминал и рецидивист Джаба Иоселиани, у которого руки замазаны в крови собственного народа. Да это его эмиссары привезли вас в Тбилиси, и в аэропорту вас встречала небольшая группа предателей и криминалов.  В то же время грузинский народ прозвал вас иудой и скандирование этого имени не прекратится в Грузии, пока вы ступаете по нашей земле.

Почему вы боитесь правды, почему не отвечаете на вопросы студентов и журналистов, которые опубликованы в газетах? Почему не принимаете журналистов? Может вы думаете, что сейчас средние века, и что ваши темные делишки навсегда останутся неизвестными? Будьте уверены, очень скоро на Западе поймут, кому они создали имидж демократа и чьими  руками пытаются строить свою политику на Кавказе.

Вы же обязательно потерпите поражение в объявленной собственному народу войне, так же как потерпели поражение Наджибула и Бабрак Кармаль.  Такое же поражение вы испытаете в войне с кавказскими народами, которую планируете вместе с имперскими силами.

Таким образом, ваше «перевоплощение в демократа» является просто сменой фасада. По сути своей вы остались тем же кем были, сторонником тоталитаризма, государственного терроризма, душой коммунистом, что подтверждается вашей сегодняшней деятельностью в Грузии, где вы возродили партократию, репрессии , тоталитарный режим.

Вспоминаются известные слова Канта: «Поскребите немецкого философа, и вы найдете в нем теолога». Я бы перефразировал эту мысль с учетом нашей реальности так: Поскребите любого автора «перестройки» и вы найдете в нем коммуниста-партократа».

Как нам поверить в ваше перевоплощение, когда вы вместо того что бы покаяться перед своим народом за свои тяжкие преступления, вновь добавляете к старым грехам все новые и новые?

Вас прислала империя для осуществления своих планов, это знает каждый в Грузии, и поэтому народ встретил вас так враждебно.

Грузинский народ не Политбюро, что бы можно было его купить марками и долларами.

Теперь давайте вернемся к тому анонимному письму, о котором я упомянул в начале моего письма. Сейчас я убеждаюсь, что это не было анонимным  письмом русских и армянских «нацистов». Это было письмо созданное агентами КГБ и вами, где было коротко изложен план по уничтожению Грузии. Многое из этого плана уже осуществлено. Начался геноцид грузинского народа, началось разрушение территориальной целостности Грузии, но в то же время одна империя распалась, а на очереди вторая. Так что вашим надеждам не суждено осуществиться.

Грузинский народ уже проснулся и с этого момента его никто не заставит накинуть на себя рабское ярмо. Империя погибнет, а Грузия будет существовать вечно.

Исходя из всего вышеизложенного, я вас обвиняю:

1.В систематическом преследовании национально-освободительного движения Грузии и подавлении его жесточайшими методами, в дискредитации его внутри и вне страны. В преследовании грузинских патриотов и защитников прав человека, расстреле грузинского патриота В. Жвания, в расстреле молодежи по «самолетному делу», а так же

в расстреле по ложному обвинению невинного священника Теодора Чихладзе, в убийстве журналистки Нази Шаманаури в 1983 году в тбилисской психиатрической больнице.

2.В подготовке международного заговора против законного правительства Грузии, беспрецедентной компании лжи, организованной в мировом масштабе.

3.В дезинформации и дезориентации западных стран в отношении процессов идущих в Грузии.

4.В проведении кровавой криминальной революции и военном перевороте, в создании незаконной, преступной хунты, в узурпации власти, в разрушении и сожжении центра Тбилиси.

5.В создании в Грузии клептократии вместо демократии, в подчинение правоохранительных органов криминальным структурам. И передаче им власти.

6.В уничтожении результатов достигнутых на демократических выборах 30 октября 1990 года и 26 мая 1991 года, в преследовании законного парламента и президента.

7.В незаконном допущении для российских оккупационных войск оставаться на территории Грузии, в снятии с них оккупационного статуса, в воде в Грузию дополнительных войск в лице 366-го мотострелкового полка из Карабаха и  уволенных из Германии военнослужащих, для которых намечается строительство жилья на нашей территории.

8. В восстановление коммуно-партократической мафии в Грузии.

9. В  агентстве у имперского КГБ и в верной службе ему.

10. Вовлечение в агентурную сеть КГБ значительного населения Грузии.

11. В государственном терроризме, в расправе над мирными демонстрантами в январе-феврале 1992 года руками ваших криминалов.

12.В карательных походах против Западной Грузии, в геноциде и грабеже населения, в провоцировании регионального сепаратизма и межнациональной вражды.

13.В легализации и поощрении наркобизнеса и наркомании в Грузии, в превращении значительной части тбилисской молодежи в наркоманов и бандитов.

14. В преследовании лично меня и моей семьи, даже малолетних детей на протяжении 20 лет.

15.В сожжении и разграблении дома-музея Константина Гамсахурдиа.

16. В массовых репрессиях сторонников законной власти.

17. В попытке заключения тайного договора с Германией за счет интересов Грузии.

18. В геноциде грузинского народа по указанию имперского центра.

19.В измене Родине.

После всего вышесказанного, я требую от вас немедленного письменного ответа и объяснений. Вызываю вас на теледебаты (как бывшего министра иностранных дел СССР, а не как главу Госсовета) на вашем любимом московском телевидении, которое на каждом шагу проявляет свои симпатии к вам. Теледебаты будут в виде телемоста.

Готов взять обратно свои заявления, если будет доказана хоть малейшая ложь в моих словах.

Открытое письмо к вам уже было почти завершено, как мне в руки попало ваше интервью журналу «Шпигель», из которого выясняется, что кроме всего прочего вы еще и неуч. В частности, вы, будучи таким большим «экспертом» в немецких делах к изумлению немецкого корреспондента заявили, что оказывается Гитлер, был тоже демократически избранным, так же как Гамсахурдиа. Корреспондент вежливо заметил вам, что это не соответствует действительности, но на другой странице он поставил в кавычки это ваше «открытие» и высмеял вас. (Шпигель, 14 апреля, 1992 год). Не знаю, какая оценка у вас была в школе по истории, но сегодня не знать такие вещи не простительно даже ученикам средней школы. Известно, что Гитлера назначил рейхсканцлером Германии президент Гинденбург, точно так же как вас в свое время Брежнев назначил первым секретарем компартии  Грузии. В этом ваше духовное родство, но только партия Гитлера не смогла получить большинство в рейхстаге так же как ваша партия на выборах в парламент Грузии 28 октября 1990 года. Позже Гитлер так же как вы в Грузии, узурпировал власть в Германии.  Так что аналогии надо искать совсем в другом месте. Вообще советую вам чаще заглядывать в популярные книги и энциклопедии, перед тем как давать интервью мирового масштаба.

Президент республики Грузия Звиад Гамсахурдиа.

19 апреля 1992 года.

თებერვალი 3, 2011

ზვიად გამსახურდია: ნომენკლატურის რევანში საქართველოში

Published by ‘SOVIET ANALYST’
(Editor and Publisher Christopher Story), Vol. 21, N. 9-10, 1993:
‘Zviad Gamsakhurdia, the Legally Elected and Legitimate President of Georgia,
Describes the Evil Revenge of KGB & the Nomenklatura


Preface of ‘Soviet Analyst’

In the following exclusive dispatch to SOVIET ANALYST, Zviad Gamsakhurdia, the freely elected and legitimate President of Georgia, explains how the long arm of Moscow intervened in the affairs of Georgia and prevented the realization of the people’s wish to be fully politically independent. He describes in anguished detail how this plot was implemented, and the key role played in it by Eduard Shevardnadze, in response to the requirements of Yevgeniy Pnimakov, head of the so-called Russian Foreign Intelligence Service, a manifestation of the KGB. The first sentence of this remarkable report is of exceptional importance to understanding events in Georgia, and also more broadly throughout the USSR. Gamsakhurdia writes: ‘From 1987 onwards, through out the Soviet Union, ‘democratic’ and national liberation movements were activated‘. The last two words reveal that, as Anatoliy Golitsin has explained in this service and in unpublished Memoranda seen by the Editor of this service, the ‘democratic’ and national liberation movements were not spontaneous, but controlled – via the Komsomol and the KGB – by the Soviet authorities. At least, that was the intention. In two of the Soviet Republics – Lithuania and Georgia – there rose to positions of leadership genuine anti-Communists and patriots. In both countries, the Communist/Nomenklatura networks have been restored. The West has cynically collaborated with Moscow in confining Georgia’s fate, to which this issue is specially devoted.

National liberation movement, ‘liberalization’ and ‘perestroika’

From 1987 onwards, throughout the Soviet Union, ‘democratic’ and national liberation movements were activated. The rulers of the USSR, realizing the impossibility of continuing with the Cold War, yet not deviating from their intention to retain their Communist Empire, embarked upon a period of apparent changes and ‘liberalization’ under the label ‘perestroika‘.

Simultaneously, despite the freeing of political prisoners, they continued their bloody repressions against the national liberation movements, especially in Vilnius, Tbilisi, Baku and in other centers. But in the face of the pressure exerted by the peoples’ will and by world public opinion, they were forced to permit non-Communist elections to take place in certain Republics – a step which led to Declarations of Independence by these Republics and subsequently to the total disintegration of the USSR.

Elections

In Georgia, the national liberation and democratic movement achieved its ultimate triumph on 28th October 1990, when the country’s first multi-party democratic elections were held. This was truly a bloodless revolution – in which Communists were obliged to hand power over to the democratically elected Parliament and Government. For the first time in 70 years, Georgia began to enjoy all the normal democratic freedom – a free press, political freedom, and religious freedom.

It is a serious error to imagine, as some still do, that the Soviet Government based in the Kremlin, and their local Communist associates, surrendered in Tbilisi without a struggle. Following the drastic, punitive measures of repression they had taken on 9th April 1989 against the national movement, they realized that their efforts had been in vain; so they lost no time in organizing a fake opposition – buttressed by powerful groups of armed criminals (the so called ‘Mkhedrioni‘ gangs) which had been legalized by the Communists for emergency use.

They ‘legitimized’ this opposition by means of the creation of a so-called ‘ national congress’, the members of which were ‘elected’ by means of false elections, and which was brought into existence for the sole purpose of replacing the true opposition, conducting political warfare, and committing acts of terrorism against the true national movement. In parallel with these measures, the Communists activated criminal extremists in so-called ‘South Ossetia’, who embarked upon a campaign of repression and terrorism against the local Georgian population, ruled directly from Moscow by the KGB and the Politburo.

By activating these forces, the Communists’ intention had been to prevent truly democratic elections taking place in Georgia. However a combination of civil disobedience, mass popular demonstrations, protest actions by students and, finally a railway strike, compelled the Communist authorities to permit proper elections, in which the Communist Party participated.

Following the defeat of the Communists’ cynical efforts to prevent elections taking place, the Communists suffered a humiliating defeat in the elections themselves, which were overwhelmingly won by State the ‘Round Table/Free Georgia’ grouping under my leadership. Faced with this outcome, the Moscow-based Communists and their associates in Tbilisi immediately set about preparing to reverse the course of events, enlisting the assistance of the mass media for this purpose.

Propaganda War

With effect from the very day of my election as Speaker of the Georgian Parliament on 14th November 1990, groups of criminal ‘Mkhedrioni’ gangs embarked upon a campaign of attacks on police stations and atrocities all over Georgia, while the fake ‘national congress’ tried to organize acts of protest against my legally elected Government. In Moscow, a group led by Shevardnadze, Popkhadse, Mgeladse and other renegade Communists formed a special staff dedicated to the task of overthrowing the legally elected, legitimate Government of Georgia – organizing for the purpose an unprecedented propaganda campaign directed from Moscow and carried throughout the entire world for the purpose of discrediting it.

The US Administration generally – and the US President, George Bush, and his Secretary of State, James Baker, with whom Shevardnadze had direct relationships, personally- strongly supported this cynical disinformation campaign against the legally elected authorities of Georgia, which had every intention of seceding from the Soviet Union and had as its main objective the establishment of an independent democratic state.

For its part, the Western mass media repeated in full the elaborate lies of Soviet propaganda – including the propagation of an image of myself as a cruel dictator of Georgia, a kind of Saddam Hussein of the Caucasus, who was engaged in the outright suppression of all personal freedoms, the arrest of political opponents, the wholesale violation of human rights, the oppression of national minorities, and the waging of ‘fascist war’ against them under the slogan ‘Georgia for the Georgians’.

The reality was the exact opposite of the evil picture painted by this Soviet propaganda. A total of 25 newspapers in Georgia systematically criticized and slandered the President and Parliament, an activity for which they were not persecuted (unlike the treatment they would have received under the Communists). The so-called ‘opposition’ was granted an ‘alternative hour’ on State Television, and my Government even offered these people the possibility of opening an independent TV channel. Since absolute political freedom was permitted under my leadership, parties and organizations which professed hostility to the Government were allowed to hold their incessant demonstrations and protest rallies, supported by their own newspapers and armed groups.

People were arrested while I was in power only for specific crimes and violence, not for their political views or for propaganda purposes. My Government insisted at all times upon the rights of the national minorities in Georgia being considered equal to those of the Georgian population. As for the abolition of South Ossetia’s so-called autonomy, this was brought about by the Parliament of South Ossetia itself, which proclaimed the establishment of an independent Republic; and the relevant decree promulgated by the Georgian Parliament merely recognized this fact. The violence and disorder which followed in South Ossetia was provoked by extremist forces directed from Moscow. The political slogan ‘Georgia for the Georgians’ was never proclaimed by me at all: it was a cynical invention of Moscow’s propaganda machine.

Referendum on independence and Presidential elections

A referendum on Georgian independence was held on 31st March 1991, at which more than 90% of the population voted for political secession and independence. Following this result, the Georgian Supreme Council in Tbilisi proclaimed Georgia’s independence on 9th April 1991On 26th May, Georgia held its first presidential elections, and I was elected Georgia’s first President.

Shortly after my election, a total political and economic blockade on Georgia was enforced, while every conceivable destructive measure was taken against the legally elected Georgian Government. Despite our Declaration of Independence, Gorbachev invited me to Novo-Ogarevo to sign the Union Treaty. It was following my explicit refusal to do so, that the Kremlin elaborated a concrete plan to overthrow Georgia’s constitutional Government.

President Bush contributed personally to this persecution of Georgia when he visited the Soviet Union in the summer of 1991 and persuaded Ukraine to stay within the USSR – denouncing me as a ‘man who has been swimming against the tide’. Subsequently, his Secretary of State, James Baker, announced the existence of an authoritarian regime in Georgia that would never receive any assistance from the US Administration. This statement was the signal for the armed ‘opposition’ to begin its lethal activity. As a Member of the Parliament, Mr. J. Afanasieff, has recently stated, Gorbachev and Shevardnadze diverted 65 million pre-hyper-inflation rubles for the purpose of financing the coup d’etat in Georgia.

Putch

Certain members of the legally elected Georgian Government, and also of the Parliament, who maintained dose contact with Shevardnadze in Moscow, took part in this conspiracy against the Georgian authorities. I refer in particular to the Prime Minister, T. Sigua, and to the Chief of the National Guard, T. Kitovani; the Minister of Foreign Affairs, G. Khostaria; the Speaker of the Parliament, A. Asiatiani; and V. AdamiaN. Natadse, and T. Paatashvili, Members of Parliament, together with others.

Sigua and Kitovani led an agitation campaign within the national guard, which had in fact been set up under my direction, seeking to persuade its members that I had supported the ‘August coup’ in Moscow. One of the methods they used was to state that I had supported Yanayev [Janaev], and to promise to show members of the National Guard some documents to prove it, resulting from the interrogation of Yanayev. None of these documents have been forthcoming to this day.

The charge was ludicrous because in fact I was the first President to appeal to Western countries on the second day of the Moscow ‘coup’ (20th August), to recognize that all elected presidents and parliaments in the region must be supported. I added that the organizers of the putsch represented ‘reactionary forces’. My appeal was published in the Russian-language Tbilisi newspaper ‘Swobodnaya Grusia’, and was transmitted to news agencies world-wide.

Another technique used to win over the support of the National Guard was to persuade young, in-experienced recruits that I was planning to dismantle and disarm the National Guard (despite the fact that I had caused it to be established), basing this lie upon a decree I had issued, in which I had laid down that the National Guard was subordinate to the Interior Ministry of which it formed a part, and that this arrangement was necessary in order to protect the National Guard from Moscow’s machinations.

By such unworthy means, the Moscow- directed plotters succeeded in enticing onto their side a significant proportion of the National Guard – establishing a new military camp on the outskirts of Tbilisi. This camp was hostile to me personally and to the Parliament, and became a base for disparate members of the so-called ‘opposition’, including specially released criminals, drug addicts and black marketers. These groups received financing from Moscow and the local Mafia. The Transcaucasian Military District of the Soviet Army (ZAKWO) supplied these formations with arms and armored vehicles, communications equipment, and military instructors.

The Moscow-directed ‘opposition’ to Georgia’s legitimate Government, the Parliament and my Presidency, also received strong support from the Communist intelligentsia, which had enjoyed exceptional privileges under Soviet Communism, and the members of which had lost those privileges following the democratic revolution in Georgia, and were dreaming about a return to the years of rule by Shevardnadze.

Among the most shameless lies put about by the Moscow propagandists at that time was an accusation that I was seeking to isolate Georgia along Albanian lines – whereas of course the truth of the matter was that the authorities in Moscow had isolated Georgia through their own deliberate actions, slandering Georgia as a ‘fascist state’ groaning under ‘totalitarian rule’. The upheavals and disorders in the country were so grave that I had been prevented from traveling to Western countries.

For instance, I had been unable to fulfill my plans to travel to Davos, Switzerland, in January, to visit Denmark in September in response to an invitation from the Danish Parliament, or to address the American Congress in response to its invitation. My inability to take up these invitations was falsely presented to the world as confirmation of my isolationist intentions, and thus proof of my ‘anti-European’ and ‘anti-American’ policies.

With effect from September, this coalition of officials who had defected, criminal and Mafia elements, and the so-called ‘street opposition’, were sufficiently organized to be able to intensify their campaign against the Government – demanding the resignation of the President, the creation of a new ‘coalition government’, and fresh parliamentary elections. On several occasions, these elements attacked the Parliament building, causing bloody incidents and disorder. They occupied the national television building and attacked the central electricity generating station in Tbilisi. I addressed the armed opposition on several occasions, calling for political dialogue – but without any result.

Cup

Following the collapse of Gorbachev’s Novo-Ogarevo process, and recognizing the inevitability of the Soviet Union’s disintegration, the Soviet leadership decided to create a new Empire model, the so-called C.I.S., which was to be established at a meeting planned for 21st December 1991 in Alma-Ata, when the leaders of the Soviet Republics were to sign an agreement establishing the new political entity. My refusal to attend this meeting was the development which triggered Moscow’s decision to overthrow Georgia’s legally elected Government. And no time was lost.

On that very day, 21st December, when the attention of the world was focused on the meeting in Alma-Ata, rallies began outside Tbilisi’s Parliament building. One rally was attended by supporters of the legal Government, and another consisted of the armed so-called ‘opposition’, infiltrated by officers of the Russian Army. Armored cars and military vehicles appeared on the streets. The anti-government forces began to shoot at unarmed supporters of my Presidency, and several people were killed.

Thus the ‘opposition’ had embarked upon the final phase of its agitation to overthrow ‘dictatorship’ and to establish ‘democracy’ by violence, in accordance with the well-known prescription of Lenin. By means of this deceptive plan, supported by Moscow and the Soviet military, a group of putschists, led by the former Soviet Foreign Minister, KGB-General Shevardnadze, set out to overthrow Georgia’s legal government, and to usurp power in Tbilisi. I openly and repeatedly warned the Georgian people and the world’s governments about this dangerous intention, but unfortunately my warnings went unheeded.

On the following day, 22nd December 199l, the so-called ‘opposition’ occupied the Hotel ‘Tbi1isi’ and the Kashweti church in front of the Parliament building, and started shooting and bombing Parliament using artillery, missiles and snipers on the roofs of nearby buildings. The Parliament building was defended by elements of the National Guard who had not been deceived by Shevardnadze and his associates, and remained loyal to the President, but who lacked artillery, missiles, or heavy armour. In the course of their attack on the Parliament complex, the putschists burned down and destroyed all the surrounding buildings – including the Art Gallery, the Painting School, the City’s leading college (formerly the aristocrats’ gymnasium), and other establishments.

The City’s central Rustaveli Avenue was reduced to ruins. My own house, where my wife and two children lived, was surrounded and bombed. Attempts were made to seize my family as hostages, but they were saved by members of the National Guard, by now called the President’s Guard, and conveyed by armored car to the Parliament building. After they left, my house was stripped bare by criminal elements, no doubt with ‘opposition’ consent, and burned to the ground.

The siege of Tbilisi’s Parliament building which continued for 16 days, was noteworthy for inhumanity and barbarism. Snipers shot anyone approaching the building, including the vehicles of First Aid workers, and fire engines which were therefore unable to quench the fires. Many houses were razed to the ground, and hundreds of people were left homeless. People who had been defending the Parliament building were killed in cold blood in Tbilisi’s hospitals by members of the ‘opposition’, these putschists fighting for ‘democracy’.

At the end of December, the Russian Armed Forces reinforced the armed ‘opposition’. After the Presidential Guard had managed to burn several armored vehicles and tanks operated by the ‘opposition’, new vehicles suddenly appeared. Their main base, the Institute of Marxism-Leninism, was heavily re-supplied by lorries, loaded with arms and ammunition. The accuracy with which shells, mortars and missiles were used was so great, that there can be no doubt that Soviet military specialists participated with the ‘opposition’ putschists. Moreover, drivers and troops from the Soviet Army were found dead in some of the armored vehicles which the Parliament’s defenders had managed to hit.

On 27th December 1991, members of the Presidential Guard who were defending the television station under the command of B. Kutateladse, betrayed the President and yielded the television tower to the ‘opposition’. On 2nd January 1992, these forces formed a ‘Military council’ and a ‘Provisional Government’, consisting of T. Sigua, T. Kitovani and D. Ioseliani – who was freed from jail for the purpose and linked up with the putchists and his former criminal associates. In parallel with these developments and Ioseliani’s release, about 4,000 convicted criminals were also released from the prisons, given arms, and instructed to join the ‘army of fighters for democracy’.

Exile

Recognizing that this war against the putschists, blatantly supported by the Soviet military, could not fail to result in further bloodshed, and might end up totally destroying our capital city, I and a group of my armed supporters left the Parliament building on 6th January 1992 under a hail of bullets. We traveled first to Azerbaijan, then on to Armenia, and finally to the Chechen Republic, where the President, Dshohar Dudaev, gave us temporary shelter. From Grozny, the capital of the Chechen Republic, I disseminated the following appeal to the United Nations and to all peoples and governments of the world:

Appeal to the peoples and the
governments of the World.
To all peoples of goodwill.
To the United Nations

‘I, popularly elected president of the Republic of Georgia, Zviad Gamsakhurdia, address all the people who value the ideals of democracy, human rights and freedoms and are not indifferent to the fate of the whole nation, which became a victim of a major disaster.

In Georgia in January 1992, the military junta of political adventurers and the local Mafia carried out a coup d’etat in Tbilisi, having forcibly usurped power and started a war against the constitutionally elected government and the President, which led to the deaths of hundreds of people. The capital Tbilisi was partially burned down and historic monuments were destroyed on the main avenue of the city.

In order to put an end to bloodshed, I, the President of the Republic of Georgia, left Tbilisi together with the members of my family, who also were under the threat of physical extermination. The putschists burned down the Parliament building, looted my house, which at the same time is a memorial estate of my father – the well-known Georgian writer Konstantine Gamsakhurdia.

The junta formed a self-appointed government and is committing unspeakable crimes against the people who put up resistance to lawlessness and tyranny. They systematically shoot at peaceful rallies, arresting innocent people including MPs. Their armed forces rob and terrorize citizens. The people have launched a campaign of civil disobedience. Strikes are being carried out at the enterprises, railways and ports. The country’s energy and food crisis has reached alarming proportions.

I appeal to the United Nations, to the peoples and governments of the whole world, to issue a denunciation of the gross violations of human rights [committed] in Georgia by the junta, to demand the restoration of the constitutionally elected government and also to offer the Georgian people all the help they need to recover from this disaster, caused by the adventurous actions of the military junta’.

President of the republic of Georgia,
Zviad Gamsakhurdia,
Georgia, 27th january 1992.

Regime

But regrettably, bloodshed continued in Tbilisi and all over Georgia. After seizing power on 6th January 1992, the junta embarked upon systematic repression and a reign of terror, executing supporters of the legally chosen President, killing several hundred of them in Tbilisi alone, and in the countryside to the west of the capital. Near the village of Ninotsminda (Agaiani), murderous gangs were permitted to rob and kill people engaged in peaceful protests in support of my Government. In Tbilisi, hundreds of thousands of people demonstrated, protesting against the banning of the legally elected President and Parliament; and similar scenes were repeated in other towns throughout the country. During these manifestations, about a hundred of my supporters were assassinated, and many hundreds were wounded and detained.

It was always clear that the bulk of the forces of the armed so-called ‘opposition’ consisted of criminal elements – a fact which was even admitted by the junta’s self-appointed so-called Prosecutor General, Vakhtang Rasmadse. His admission appeared later in the newspaper ‘Sakartvelos Respublika’ dated 25th February 1992.

Thus the notorious gangster Dzhaba Ioseliani, who had been convicted on several counts of murder, robbery and for other crimes, was suddenly elevated to membership of the new self-appointed ‘government’. Tengiz Kitovani, another member of the junta, has several past convictions for various offenses committed under Communism. Ioseliani openly authorized, on television, all the atrocities being committed by his controlled gangs of thugs, and threatened all attending demonstrations and protest meetings with shooting and other forms of execution. The influence of this criminal junta on young people is deeply corrupting, given its repulsive use of money, drugs and weapons as enticements.

By day, the junta attacks peaceful protest demonstrations, and by night it terrorizes and robs the population. It imposed a State of Emergency and curfews in Tbilisi and in Georgia’s five other main cities, in violation of Article 4 of the Georgian Constitution, which lays down that only the legitimately elected Government and Parliament have the right to announce a State of Emergency.

Later on the illegal junta and its forces commenced punitive operations in various cities and towns, where the protest movement against the overthrow of the legal Government has continued. Many reports, published in unofficial Georgian newspapers such as ‘Kartuli Azri’, ‘Agdgoma’ and ‘Sakartvelos tsis kvesh’, have described acts of ruthless terror and barbarian behavior committed by the illegal junta’s forces.

In Easter Georgia, demonstrations and protests took place in Gurdshaani, Telavi, Akhmeta and Kareli. However, after punitive operations conducted by the junta’s forces, these demonstrations ceased. By contrast, in western Georgia, where the junta was able to deploy fewer forces, active resistance has continued to this day.

The junta’s version of events is that because I am a west Georgian, the people in that part of the country support me more than they do elsewhere. In reality, the electorate in both western and eastern Georgia cast their votes for me in equal proportions; and I received particularly strong support from Georgians in Sagaredsho (‘South Ossetia’), Kartli, Kakheti, Meskheti, etc.

The actual reason for the imbalance in the protest movement is the imperfect distribution of the junta’s forces of repression, which are mainly concentrated in Tbilisi, Sagaredsho and in other regions of Kakheti, which they are able to control the most effectively. But the junta has launched several punitive expeditions into west Georgia, against the ‘disobedient’ populations in the towns of Zugdidi, Tsalendzhikha, Senaki, Martvili, and Khobi. Intelligence concerning the resulting brutalities, vandalism, terror, robbery and violence, and about the hundreds of victims among the peaceful populations in those locations, was published in the news- paper ‘Sakartvelos tsis kvesh’ (which means ‘Under the Sky of Georgia’), issue number 37, dated 16th August 1992, printed in the Chechen Republic.

In February 1992, the former US Secretary of State, Mr. James A Baker, visited Moscow and met Shevardnadze and the head of the so-called ‘Provisional Government’ of Georgia, T. Sigua. The unofficial meetings and negotiations which then took place prepared the ground for the return of Shevardnadze, the former hated Communist dictator of Georgia, to Tbilisi for the stated purpose of guaranteeing ‘political and economic stabilization, peace and democratic elections’. During his visit to Tbilisi, I sent a telegram of protest to Secretary of State Baker in the following terms:

‘I express my protest against your intention to visit Georgia, which means support of the most illegal, anti-democratic, criminal and terrorist regime in the world, which has overthrown the legal authorities [who were] elected by the people, which wages war against its own people, rudely violates human rights and fundamental freedoms, chastening and shooting at peaceful meetings and demonstrations, has imposed a monopoly over the entire mass media, and collaborates with and stimulates the activities of, the underworld and the Mafia.

In seven towns and cities of Georgia including Tbilisi, there is still a curfew. Real power is in the hands of the notorious criminal and gangster Ioseliani. The criminal junta misappropriates all humanitarian aid received from the West and resells it on the black market at sky-high prices, while the people receive nothing. The economic situation is catastrophic; hunger, chaos and total destabilization are increasing; there is a great lack of foodstuffs and medicines; many people are dying of hunger and various diseases every day, especially old people and children.

Shevardnadze is reviving Stalinism in Georgia, has begun mass repressions and tortures; innocent citizens are arrested every day in large numbers because of their part in organizing protest actions; meetings, demonstrations, hunger strikes, strikes and protests are prohibited; and there is strict censorship throughout the country.

In such a situation, all possibility of free and honest elections is excluded. The situation [prevailing] in Georgia will soon come to resemble that in Somalia and Ethiopia. The United States’ Government’s actions in supporting this criminal totalitarian regime and establishing diplomatic relations with it, amount to a rude violation of all the democratic principles upon which American society is based, a violation of the [principles of the Helsinki Final Act, of the Charter of Paris, and of international law – a state of affairs which has induced indignation among the Georgian people, which is aware of the United States’ positions vis-?is Cuba, Venezuela and Haiti.

As a result [of the position adopted by the United States], anti-American feelings are increasing. I demand from the US Administration that it should cease its [open] support of state terrorism in Georgia, and that it should establish contacts only with the legal authorities of Georgia, who are now in exile’.

Nomenklatura

It was not long before Shevardnadze himself arrived at Tbilisi airport, where he was met by a group of ‘Mkhedrioni’ gangsters, militiamen and some Nomenklatura intellectuals – his supporters. He saluted these intellectuals from the Nomenklatura, “who had taken up arms and fought for the establishment of ‘democracy'”. Then he went first to the Sioni church, simulating piety, where he was welcomed by the local ‘Patriarch’, a long-term agent of the KGB, before proceeding to ‘Government House’, where he was there and then ‘elected’ as head of the new anti-constitutional body – the so-called ‘State Council’, which was in fact the same as the Military Council, but broadened and disguised.

Following his arrival on the scene, Shevardnadze presided over increased mass repression and a heightened reign of terror against his innumerable political opponents, who had continued to hold meetings and demonstrations, now against his arrival and his blatant usurpation of power. Punitive operations were carried out and repeated several times in western Georgia, with greater brutality and ruthlessness than before. Meanwhile the scale of assistance to the junta and its terrorist formations provided by the Russian military was stepped up, with supplies of armaments, technological equipment for warfare, and specialists.

Soon after Shevardnadze’s arrival in Tbilisi, his gangs again attacked, robbed and burned my home at 19, Gali Street, which also served, as I have mentioned, as a memorial and museum to the memory of my father, the well-known writer Konstantine Gamsakhurdia. My house remains a burnt-out ruin to this day, in exactly the same condition as after these attacks, in spite of public remarks by Shevardnadze about his ‘friendship’ with Konstantine Gamsakhurdia. To make matters even worse, my house has been repeatedly defiled by members of the junta’s mobs.

The West

Western politicians, and most of the mass media in the West, kept silent about the reign of terror, the repression and the barbarian vandalism unleashed in Georgia following the illegal seizure of power by the junta. The exceptions were the press in Finland and newspapers in Switzerland, which described the truth about the newly installed terror regime and the crimes it was committing. The United Nations, the CSCE, the Red Cross and most human rights organizations refused to investigate the facts about state terrorism and the human rights violations being suffered by the Georgian people – the exceptions here being IGFM, the International Society of Human Rights (based in Frankfurt), and theFinnish Helsinki Group. Both of these organizations manifested deep concern about these tragic events in Georgia.

Western cynicism and hypocrisy reached unheard-of levels with the further visit paid by Mr. James Baker to Georgia, on the anniversary of our independence, 26thMay 1992. While Mr. Baker congratulated Shevardnadze and his boorish supporters gathered in the Square of the Republic in front of the Hotel ‘Iveria’, and spoke about democracy, about 200 meters from where Mr. Baker was speaking, a large force of ‘Mkhedrioni’ chastisers and police with dogs were busily engaged in dispersing another meeting of my supporters, shooting at the crowd, and beating people without mercy. Baker overheard this shooting in the streets, but made no comment, carrying on with his speech.

The CSCE’s biannual summit meeting took place in Helsinki in early July. As the President of Georgia, and founder of the first Helsinki Group in 1975, I was invited to attend by the Georgia group in the Finnish Parliament. Mr. Heikki Riihijavi, the leader of that group, made three unsuccessful applications to the Finnish Ministry of Foreign Affairs in an attempt to obtain a visa for me to attend the CSCE Summit. The Ministry informed Mr. Riihijavi and the Chairman of the Finland-Georgia Society, Mrs. Aila Niinimaa-Keppo, that I would only be allowed to arrive in Finland after the conclusion of the Helsinki Summit. No explanation was given to the Finnish Parliamentary Group concerning this delay to my visit; and nor was any explanation forthcoming about the fact that members of the ‘Mkhedrioni’ gangster formations and officers from the KGB were allowed to enter Finland, whereas I was not.

Faced with this situation, Mr. Riihijavi complained, with justification [see ABN Correspondence, May-June 1992, Number 3, Volume XLIII]:

‘This goes against the rules of the CSCE, which is based upon respect for legality, democracy and access to information and freedom to travel within the territories of the CSCE member states. How can the CSCE stop Gamsakhurdia from coming to Finland, while heartily welcoming Shevardnadze, who was involved in last year’s putch and who masterminded the illegal takeover in Georgia? The CSCE was meant to protect nations against criminal leaders like Shevardnadze’.

I sent a similar letter of protest directly to the CSCE, but without any result. Meanwhile, Shevardnadze had taken part in the Helsinki Summit as a messenger of peace and democracy. By this illegal behavior, the CSCE violated its very own document, drawn up at the Moscow meeting of the participating states at their meeting lasting between 10thSeptember and 4th October 1991. Specifically, the CSCE violated Article 17.2 of that document, which declares:

‘If in any participating state an attempt is made to overthrow, or the overthrow takes place of, the democratically elected government by undemocratic methods, the participating states will support the legal bodies of the state concerned, in accordance with the United Nations Charter’.

In Georgia’s case, this solemn stipulation was reversed. After receiving the blessing and approval of the CSCE – amounting, as one Finnish newspaper put it, to ‘a license to kill’ – Shevardnadze’s bloody regime redoubled the intensity of its reign of terror all over Georgia. It did so, too, in the knowledge that it had the tacit support of the United Nations, as well as of the CSCE. Faced with this further onslaught, people in western Georgia have organized themselves to conduct guerrilla warfare against the marauding gangs and formations dispatched by the junta, which have been invading towns and villages. Many partisans have been tortured and executed by Shevardnadze‘s junta.

As reported by SOVIET ANALYST, on 24th June 1992, Shevardnadze’s secret services feigned a ‘coup attempt’, when some of my unarmed supporters were lured into the TV building by officers from the Ministry of Interior’s troops, with the promise of an opportunity to broadcast their appeals to the Georgian people, without charge. When they accepted this offer, they were arrested and tortured. Shevardnadze‘s junta announced that an ‘unsuccessful coup d’etat had taken place; and to dramatize the situation, provocateurs under the control of Ioseliani carried out terrorist atrocities, in the course of which several people were killed. The provocateurs then ‘confessed’ on television that they had received instructions from myself to commit these acts of terrorism. In response to this episode, I sent a telegram to Shevardnadze, in which I accused him of trying to discredit me using the methods of Stalin and Beriya.

War in Abkhazia

Turning now to Shevardnadze‘s policy concerning national minorities. In his propaganda, Shevardnadze accused me of being a ‘fascist’, a ‘nationalist’ and an ‘enemy of the national minorities’. Now, however, he is visiting upon them direct violence and genocide – depriving them not merely of their autonomy, but also of even the right to live and exist. On11th August 1992, troops of the ‘State Council’ embarked upon an extensive punitive campaign in the Abkhazian Autonomous Republic. Shevardnadze and his ‘State Council’ insisted that this invasion was necessary for the purpose of sustaining public order in this region, especially along railway lines. But the fact is that, following this invasion, the region has experienced, and continues to suffer, wholesale public disorder, anarchy, genocide, and total destruction and burning of entire towns and villages. In reality, Shevardnadze’s objective was to overthrow the authorities in the Autonomous Republic.

What irritated Shevardnadze was that the authorities of this Autonomous Republic had not been persecuting my supporters, and had refused to introduce totalitarian rule, as practiced by the junta, in Abkhazia. There had been no reign of terror or repression of my supporters in Abkhazia, where the people had continued to enjoy political freedom, were able to publish their own newspaper ‘Agdgoma’, and were free to speak out on local television.

It is evident that the main purpose of the Abkhazian war is to establish in this region Shevardnadze‘s dictatorship and the rule of his junta and Mafia. The war in Abkhazia, which had already cost 4,000 lives by the end of last year, seems to be without end [culminating recently in the virtual flattening of Sukhumi: -Ed.]. The most descriptive expression to date of the true objectives of this war of oppression in Abkhazia, and of Shevardnadze‘s approach to the question of solving the problems of the minorities, came from Shevardnadze’s Commander-in-Chief, ‘general’ G. Karkarashvili, who explained on a national television programme [25th August 1992]:

‘If Abkhazia does not cease its resistance, my troops will kill all 97,000 Abkhazians’.

In other words, Shevardnadze and his murderers are prepared to liquidate the entire nation [– a process which appears to be well advanced: – Ed.]. For this purpose, too,Shevardnadze and Karkarashvili are evidently prepared to sacrifice approximately 100,000 Georgians, as well.

This, then, is the nature of the policies of Shevardnadze – former Communist dictator of Georgia, KGB General, promoter of terror, robbery, rape and genocide of national minorities and of his political opponents.

On 29th October 1992, the Defense minister, Kitovani, stated on Moscow Television that that autonomous regions are to be liquidated in Georgia, and that the matter of the autonomous regions will be resolved by military force. This statement, alone, makes it abundantly clear that, despite ‘democratic elections’ [see below] in Georgia, the country remains a terror dictatorship ruled by a criminal junta – and that all talk by Shevardnadze about ‘civilian rule’ prevailing in Georgia are lies. Furthermore, by involving the north Caucasian peoples in his Abkhazian war, Shevardnadze and his junta are preparing the ground for a new Yugoslavia in the Caucasus. Western Georgia, including Abkhazia, is simply in ruins, with thousands of refugees fleeing these regions daily.

False elections

Concerning the elections, which Shevardnadze promised to hold in Georgia ‘in accordance with all the standards adopted in democratic countries’, I would like to ask the democratic world whether, in any democratic country of the West, the following behavior is normal:

  • ‘Elections’ are ‘called’, not by an elected body, president, or parliament, but by some illegal, self-proclaimed gathering called a ‘State Council’ which possesses no legitimacy and imposed itself upon the country by force.
  • The ‘election’ organizers fail to identify the electors by name and address, omitting to carry out the preparations necessary to ensure absolutely fair voting.
  • The people are subjected to intensified terror and repression ahead of the ‘election’, and are forced in many cases to provide written undertakings that they will vote for a single candidate for the post of Speaker of Parliament – the top post in Georgia.
  • The position of Speaker of Parliament is decided not by the votes of MPs, but in fact by ‘public voting’.
  • ‘Elections’ take place against a background of civil war, anarchy, and curfews in many towns and cities.
  • ‘Elections’ take place without secret voting in most districts.
  • However, in a few districts of the capital, electoral arrangements, ballot boxes and booths for ‘secret voting’ are rigged up for the benefit of intentional observers, who are misled into deducing that the ballot boxes and booths for secret voting are replicated throughout the city and the country.
  • Moreover, the international observers are steered away from all other polling stations (where the voting arrangements are decidedly not secret).
  • At most polling stations, the ‘elections’ are conducted under the control of gunmen, who watch the voters as they place their votes, and check for whom they have voted. If they have not voted in accordance with the gunmen’s ‘preferences’.
  • … the gunmen visit such ‘disobedient’ voters with ballot boxes, and force them under threat of death to ‘amend’ their previous vote, and to place their vote in accordance with the ‘party line’.
  • Armored vehicles pursue ‘electors’ in the streets and drive them to the polling stations by force – a practice observed in the west Georgian town of Martvili.
  • Noticing that the number of ballot- papers cast is hopelessly insufficient for the authorities’ purposes, the ‘Election Commission’ removes the boxes and replaces them with new ones – an activity observed, for instance, in the town of Vani.
  • People are seen stuffing ballot-boxes with 100-200 ballot papers.
  • Local ‘Election Commissions’ consist of carefully selected people loyal to the illegal government, without any involvement by the opposition.
  • So-called ‘democratic elections’ take place without any involvement on the part of opposition parties or individuals.

Was it not quite natural that, following such ‘elections’, the dictator Shevardnadze was ‘elected’ by 96% of the ‘electorate’? Elections like these were of course standard under the Communists; and it is no coincidence that Communism has been revived in Georgia under Shevardnadze with great success, incorporating many of the ‘innovations’ introduced when Shevardnadze was in power earlier.

Shevardnadze has since boasted that he presides over a ‘democratically elected’ parliament in Georgia. It is curious, therefore, that 15 days after the elections, only a proportion of the parliamentary lists had been published – although even among the names published to date, the distribution of forces was remarkably favorable to Shevardnadze. Among these names were very well- known nomenklatura-plutocrats, including notorious accomplices of the events of 9th April 1989, and Mafia bosses – all of whom had unaccountably emerged with huge majorities in the new ‘parliament’.

The rest of the new parliamentary lists were published after a long delay, due to the fact that there erupted a great struggle among ‘candidates’ for inclusion within the favoredNomenklatura ‘parliament’, and a burning desire among their number for the opportunity of proving by their words (and deeds) their undying fidelity to the ‘Speaker’.

But all of a sudden, Shevardnadze announced, on 21st October 1992, that the first session of the new ‘parliament’ had been delayed for an indeterminate period, due to the ‘complicated situation’ prevailing in Georgia. In actual fact, the real reason for this delay was a political struggle between the ‘deputies’ and a growing, indeed acute, danger fromKitovani, who threatened a fresh putsch, should he be removed from the position of power he had usurped.

As for Shevardnadze‘s boasts about the introduction of the market economy and the country’s prosperity, the economic situation in Georgia is in fact catastrophic. The Russian Federation has allotted Georgia credits in the sum of 20 billion rubles [source: the Moscow-based newspaper ‘Kuranti’, October 1992, No. 38 [59]], while the United States and Turkey have assisted Georgia with several million dollars. All these credits,, as well as the humanitarian aid, are being systematically misappropriated by officials – applied for personal profit and for the financing of the Abkhazian war and punitive expeditions in west Georgia (Megrelia).

Privatization in favor of the Nomenklatura, is implemented on the orders of the junta members Ioseliani and Kitovani, and by others – with all national property and sources of valuable production distributed among the Nomenklatura/Mafia bosses.

Not surprisingly, most of the Georgian population, especially in the towns and cities, is on the verge of abject poverty and starvation. The agricultural sector has been totally paralyzed, especially in western Georgia. The main reasons for this breakdown are the civil war, a lack of fuel, an absence of agricultural equipment and technology, and the absolute chaos which has accompanied the privatization in favor of the Nomenklatura (known as ‘Nomenklatura-privatization) of the land, which has been taking place without any legislative basis, in the absence of any law governing land and property, and in the midst of endless conflicts among landowners as they struggle against the former state farms for property, and production, while having to contend with banditry and robbery, and with the wholesale misappropriation of assets.

Even the illegal government’s media has admitted that in Tbilisi alone between three and five men die of hunger every day – a figure dismissed by our sources as a gross understatement of the position, which is that dozens are dying every day from lack of food to eat.

Conclusions

In conclusion, I need to add that Shevardnadze‘s criminal regime is in the habit of repeatedly violating the Charter of the United Nations, the Declaration of Human rights, all principles of intentional law including the Helsinki agreement and the Paris Charter, and all declarations, pacts and conventions on Human rights and fundamental freedoms.

The regime operates by means of ruthless terror and violence, which are the main principles and instruments of state policy in Georgia.

It has no right to represent Georgia at the United Nations and in the forum of the CSCE, and it must be thrown out of these organizations. This heinous regime, which has brought Georgia to a state of political and economic catastrophe, is in the process of creating great dangers of destabilization and warfare throughout the Caucasus region, with the possibility of the war spreading even into Russia, and further fueling the basis for the emerging world crisis.

I, the legally and democratically elected President of Georgia-in-Exile, therefore appeal to the United Nations, to the governments and parliaments of the world, to the mass media, to all international political and religious organizations, and to all men and women of goodwill, to help Georgia in the midst of its terrible disaster, to condemn the state terrorism practiced by Shevardnadze’s regime, to impose a total boycott on it, and to help restore the legal Parliament and Government.

Unless this happens, there can be no peace, stabilization or democratic development in Georgia, and throughout the whole of the region of the Caucasus.

წყარო

Create a free website or blog at WordPress.com.